Ceelafweyn

Ka Wikipedia
U bood: gooshitaan, raadi

Ceelafweyn (eil-afweyn) Ceelafweyn waa degmo ku taala Gobolka Sanaag waxaya dhacdaa dhinaca koonfur galbeed(south-west) ee gobolka Sanag waxay 92km u jirtaa magaalo madaxda Gobolka Sanaag ee Ceerigaabo inta laga war qabo Ceelafweyn waa magaalo qadiimi ah waxaana la sheegaa inay taarikhdeedu gaareyso illaa qarniyadii 8aad waayo waxay leedahay goobo taarikhiya sida magaalada qadiimka ah ee Maduuno oo dhanka konfur bari ka xigta magalada kuna taala toga caday musbaax dhiniciisa waa magaalo ay kasii muuqdaan asaar qadiim ahi waxaa ku yaalo masaajid 2 qiblo leh oo la rumeysan yahay inay dhiseen qoomkii magaalada deganaa bilowgii islaamka waxaa kaloo ku yaala( God xardhane ) waa goob taariikhi ah waxaana ku qoran farshaxano la rumaysan yihiin inay yihiin kuwii ay isticmaali jiriin faraciyiintu waxaa kaloo jirta goobo badan oo taarikhiya oo ay leedahay magaaladu

DEEGAANKA CEELAFWEYN[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Ceelafweyn waa degmada ugu baladhan dhula ahaan guud ahaan somaliland waxay xaduud la wadaagta gobolada togdheer,saaxil,iyo sool waxay leedahay dhul xeebeed aad udheer waxay qani ku tahay beeraha iyo xoolaha nool waa degmada ugu badan ee laga heli karo nocyada kal duwan ee xoolaha nool sida geel ,ariga,iyo loda waxaa iyana jira ugaadha oo hada kusii yar geyiga somaliland waa deganka ugu badan ee ay joogto ugaadhasi waayo waxay leedahay dhul aad u baladhan oo ugaadhu ku bad baadi karto sida Karamaan, iyo banka weyn e loo yaqaano bancade

iyo sidoo kale xanig iyo wareeg ,dalaya iyo beerweyso mudhcanyo iyo danweyn oo ah dhulka inta ugu badan ay kunoolaan karaan xoolaha nooli degmada ceelafweyn waxay xukuntaa in kabadan 100 tuulo waana magaalo stratigic ah markay timaado dhaqaalaha, iyo waxsoosarka sidoo kale isku xidhka golka sanag iyo golada kale ee dalka

TAARIIKHDA DEGMADA[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Ceelafweyn(eil-afweyn) inta la ogayahay ceelafweyn tariikhdeedu waa mid leh taarikh fog waana magaalo qadiima waxaana la sheegaa inay soo jirtey illa qarnigii 8aad marka la fiiriyo asaarta qadiimka ah ay leedahay lkn marka loo yimaado taarikhdan casriga ah ceelafweyn waxaa la sheegaa inuu asaasay nin la odhan jirey Cige oo ahaa nin maalqabeen ah kan dhashey qabiil la dhaho magaadle oo ah inta badan qabiilooyinka dhulka loogu yimi sida ka muuqata dhismaha degmada Ceelafweyn cige waxuu lahaa guryaha centre magaalada ku yaala waxuu kaloo dhisey masaajid ka qadiimka ah ee ku yaala magaalada masjid jamaca

guryihii cige waxaa ka iibsadey nin la odhan jirey xaaji Liibaan Cumar cali oo ah maanta tafiirtiisu dadka ugu badan ee leh guryaha degmada ceelafweyn inkabad 80 guri bay ku leeyihin taas oo ku tusinaysa waxaa kaloo magaalada asasakeedii danbe qayb kulahaa odayaal noolaa qarnigii 19aad bilowgiisii sida xaaji Ducaale Ahmed ,Liibaan Cumar Cali,Maxamed Nuur ,Digale jamac,Awdaahir Ducaale ,Ahmed Muuse,Maxmed Dheere, macalim Cabdirahman, Nuux Maxamed,Maxamed xaji ducaale,Ayaanle sacid,Jamac xagar ,Warsame tulux, Cabdicabdulle nuur iyo Ahmed diiriye guuled

ceelafweyn waxay leedahay taariikho kala duwan waxaana soo maray waqtiyo aad u kala duwanaa wax yaabaha ugu mudan ee taarikhda ku leh ceelafweyn waxaa kamida qisadii dhex martey afxakame iyo cali duulane dagaalkii 20 sano socdey ee indho aare iyo dhunkaal axmed yare dhex marey ee ka bilaabmay (timir la waayaa tawsi koradhey) waxaa kaloo xusid mudan dagaaladii dhex marey beelah sacd yoonis iyo dhulbahnte waxaa degmada ceelafweyn ay taariikh muuqata ku lahayd dagaaladii dib u xoreynta somaliland waxaana ka dhacay dagaalo aad u khadaadha iyo xasuuqyo badan

waxaa ugu mudan xasuuqii ardeyda ee lagu layey gudhmaan, xasuuqii ka dhacay karinbiyood ee lagu layay odayasha cileeye shire iyo ay ka mid ahayeen , waxaa isna ahaa xasuuq ragii iyo maatadii lagu gubey godka bohol oo ay ku dhinteen inka badan 80 qof

waxaa ka dhacay dagaalo ay isaga soo horjeedeen shacabkii dhulkaas deganaa iyo ciidamadii siyaad bare goobaha dagaalada ugu badan ka dhaceena waxaa ka mid ahaan ,dagaalkii bohol, kii cadayga, dhacdaadii qoodha taag la baxday,dagaalkii xamilka kii laymadh, dagaalkii fadhigaab kii dabada burta iyo dagaaladii lagu xoreeyey magaalada ceelafweyn

hogaamiyayashii dagaaladaas oo ay ka mid ahaayeen Qaasin cabdi cilmi ,caydiid dabcsar,hiirad jamac hirafood,indha haadle,libaaxo,iyo aden tarabi ayaa abaal weyn u galay xoreynta degmada

QABIILOOYINKA DEGA CEELAFWEYN IYO MAAMULKA DEGMADA[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

ceelafweyn waxaa dega 2 qabiil oo la kala yidhahdo sacd yoonis(habar-yoonis ah) iyo biciido(oo habar-jeclo ah) waxaana laysku dhahaa habar lamaan waayo waa dad is dhalay illaa 10 awoowe inta badan qabiilka biciiduhu waxuu degaa dhanka buurta iyo xeebta ee degmada ceelafweyn halka sacad yonisku dego dhulka banaanka ah lkn waa dad isku dhex jira wax kastan wadaaga

maamulka degmada siduu udhisan yahay

GUDOOMIYAHA DEGMADA/ BICIIDE

GUDOOMIYE KU XIGEENKA/ SACAD YOONIS

XOGHAYAHA DEGMADA / BICIIDE

TALIHA POLICEKA SACD YOONIS

TALIYAHAY JEELKA SACAD YOONIS

GUD/WAXBARSHADA BICIIDE

GUD/ MAXAKMADA SACAD YOONIS

AGASIMAHA CAFIMDKA BICIIDE

WAXBARSHADA DEGMADA[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

ceelafweyn waa magaalo ku caana ah dhanka wax barshada waxaan xusid mudan in ceelafweyn ay taarikh wanagsan ku lahayd dhanaka waxbarshada sanadihii hore iyo hadaba

waxaa xusid mudan in ardeyda kalamaha hore ka geli jirey dawladii dhexe ee somalia ay kasoo bixi jireen degmada ceelafweyn waxaana kasoo jeeda aqoonyahan aad u tiro badan oo

sameyn badan ku yeeshey mandaqada sida wasiirkii hore ee arimaha debeda somaliland Cbadullahi Mohamed Ducaale

gudoomiyihii baankiga dhexee ee somalaia oo ah ninka ku saxeexan lacagta somaliya Moahamoud Mohamed Nuur

wasiirkii hore ee gashandhiga somalia mudana Cabdalle boos

wasiiru dawle hii hore ee wasarada arimaha debdea Saciid Mohamed nour

agaasimihii hore ee wasaarda dhirta iyo daaqa Mohamed jamac fara

agaasimihii hore ee sports ka Mohamed saciid godane

wasiirkii hore ee madaxtooyada jamac salax gaab

waxaa kaloo ka soo jeedaa degmada ceelafweyn ganacsadaha weyn ee Mahmoud ahmed liibaan