Daarood

Ka Wikipedia
U bood: gooshitaan, raadi
Darod
دارود
Meelaha ay ku badan yihiin
 Somalia
 Ethiopia
 Yemen
 Kiinya
Luqada

Somali

Diinta

Sunni Islam, Sufism

Dadka ay dhalyo wadagaan

Dir, Hawiye, Isaaq, other Somali clans

Daarood Waa Beel Ka Mid ah Beelaha somalia asal ahaan ee dagta Geeska Afrika. Daarood waa beesha ugu weyn beelaha soomaaliyeed daarood Magaciisa oo Buuxa Waa Cabdiraxmaan Bin Ismaciil Al-Jabarti kablalax, Laakin Ku Magac Dheer Daarood. Afka Soomaaliga Magaca Daarood Wuxuu Ka Kooban Yahay Labo Eray oo Isku Raran Kalana Ah daar oo ah Hooy Iyo ood oo asagana ah meel oodan (oo ku hareereysan Darbi, Geed,Ood IWM).

Daaroodka waxaa kadhashay dad badan oo soo halgamay sida Sh. Xaaji Cali Cabdiraxmaan Fiqi khayre oo ku magac dheeraa Xaaji Cali Majeerteen (Majeerteen, Reer Cumar) Wiil Waal,bartire Nur ibn Mujahid oo ku magac dheeraa "Amiir Nuur", Sayid Maxamed Cabdulle Xassan(Ogaadeen,), Jeneral Maxamed Siyaad Barre,(Mareexaan), C/laahi Yuusuf Axmed madaxweynihii dawladii Federaaliga ahayd ee laga dhisay shirkii dib u heshiisiinta soomaaliyeed ee afarta sano loo fadhiyey,Cali Dable Warsangeli Jamac Cabdi Cabdalle (halgamaa u dhashay Uurmidig Mareexaan), Cumar Samatar (Majeerteen gaar ahaan Siwaaqroon) iyo ((kaneeco),ciise daarood) salaadiin badan oo caan ah. Dhulka Soomaaliyeedna wax laga waydiin jiray sida Suldaan suldaan Maxamuud Cali Shire iyo Boqor boqor Cismaan, Cali Keenadiid]] oo Siyaadka ka soo horjeeday, iyo rag kale oo fara badan oo aynaan halka ku wada xusi karin. waxa ugu caansan oo markii darood la fiisho ugu hogaamin badan majerteen maxamud salebaan

Text document with red question mark.svg Maxaa soomaalida udiiday in ay wax ka qorto aqoonta kale, wikipedia waa maktabad aad keeni karto aqoontaada Maaha meel lagu qoro qabiilada oo kaliya, maxaa yeelay qof ayaa wax ka qoraya qabiil ku kalena wuu tirayaa, marka usoo jeesta aqoonta kale, u fiirso Wikipedia qaybaha kale waa la hormariyaa mar waliba, Mahadsanidiin.

Fiiro gaar ah[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Daaroodku waxay leeyihiin rag Soomaali caan ku ah oo si fiican loo yaqano.

  • sayid maxamed abdule xasan (ogaden)
  • jen.,-abdi faacuul xuseen (ogaden) waa labadii nin ee sabab u ahaa xornimada soomaaliya
  • Jen. Mohammed Siyaad Barre - 21 sano ayuu madaxwayne ka ahaa.wuxuu ahaa aabihii soomaaliya ilaa iyo hada lama hayo qof booskiisii buuxiya ilaahaya ha u naxariisto aabe siyaad
  • UGAAS IBRA HIM CALI SHIBIIN UGASKA WARSANGELI (ADEN SAID )
  • shiikh caan ah shiikh cali abokor axmed harti dishiishe waxa uu ahaa ninkii ugu horayey ee somali ah kitaab qur aan ah qora
  • Professor Said Sheikh Samatar
  • Sh. Xaaji Cali Majeerteen
  • Jeneraal Axmed Cabdi Xaashi (Axmed Taajir)
  • Ahmed Saleebaan Dafle Shantii Golhasare ee Dawladii soomaaliya ee KAcaankii Barakaysnaa
  • Jen. Maxamed Xirsi Morgan,
  • jen . abdirahman maxamud ali bayr wasiirkii gaashaandhiga 2004_2006
  • Jen. Cabdullahi Cali Cumar (Daad) - Hogaamiyihii ciidamada Xooga Dalka,
  • Kol. Barre Aaden Shire (Barre Hiiraale)
  • jen. cismaan maxamed fatiig
  • Kol. Cabdi Salaad Cali (wuxuu kujiray sarakishii ugu saraysay ee hogaminayay ciidanka Soomaalida 1977kii Itoobiya ku duulay)
  • Ahmed Mohamed Taar ( Ninki wadey ciidamadi la layeey 1977, Geesi qatar aha, o aha Ciidamada Xooga Dalka)
  • Jen. Ilkajiir - Wasiirka Arimaha Gudaha ee Dawlada Puntland
  • Kabtan Maxamed
Aadan khalaf oo caan ku ah (SHONGOLE)(Awrtable) wuxuuu ahaa kabtankii 

ugu horeeyey ee magaca soomaaliyeed ugu baxo ciyaaro caalamka ah.

  • Eng. Mohamud Hagi Salah - wasiirka beeraha iyo waraabka Dawladda puntland
  • abwaan Carays ciise kaarshe .(Awrtable)
  • Prof. Mohamed Abdi Yousuf (Raiisul Wasaarihi Hore Ee Dawladda Soomaaliya Oo Uu Madaxeyne Uahaa C/qaasim Salaad Xasan)
  • Kol. Cabdulaahi Yuusuf Axmed - Madaxweynihii hore ee dalka Soomaaliya
  • Maxamuud axmed Cabdule (Maxamuud Foolmadoobe) Samataliye NAbadoonada ugu caansanaa gobolka sanaag iyo woqooyiga soomaaliya (Dhulbahante Naalaye Ahmed
  • Brofesoor CabdiWali Maxamed Cali - Ra'iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya, Ahna madaxweynaha dowlad goboleedka puntland xilligaan lajoogo hadda.
  • Brofesoor Cali Khaliif Galayr - Ra'iisul wasaarihii hore somalia
  • brofessor c/risaaq cisman juurile beesha axmed harti "dashiishe"
  • brof. mohamed c/rahman mohamed beesha axmed harti dashishe
  • Suldaan Mohamoud Cali shire
  • Xaaji Diiriye xirsi Faarax (Awrtable)ahaana ganacsadayaashii ugu horeeyey ee soomaaliya, sidoo kalana ahaa madaxa xafiiska maaliyada ururkii SYL, iyo waliba ninkii ugu horeeyey ee daaar ama sar kadhista magaaalada xamar ayadoo markaas ahayd caariishyaaal
* Suldaan Jamaal (warsangali Bahogayslabe)

Daaroodka waxay asal ahaan kasoo jeedaan dalka Yaman, Jabarti Ismail, Soomaalida Geeska Afrika tira koob ahaan waxay yihiin 30% iyo xog ay Qaramada Midoobay ka soo sareen dhulka Soomaaliya waxay ka yihiin 80%.

Dhulka Daaroodka inta badan ugu caansan oo ay degaan waxaa ka mid ah gobolada kala ah:

Magaalooyinka iyo degmooyinka ugu muhiimsan Soomaaliya iyo dhulka soomaalida ee itoobiya iyo kenya ay degaan waxaa kamida sida Boosaso, Garoowe, Burtinle, Gaalkacyo, Galdogob, Kismaayo, Buaale

Daroodku wuxuu leeyahay dhaqan u gaar ah oo aan qabiilada kale la wadaagin sida: waxay leeyihiin dastuur la yiraahdo Xeer Daarood kaas oo la unkay mudo qarniyo ka hor ah oo ay ugu garqaadaan beelaha dhexdooda ay ku garnaqsadaan, beeshani waa beel had iyo jeer ku dadaasha dadkay wada degan yihiin inay nabad kula noolaadaan.

Beesha oo lagu yaqaano maamul wanaag iyo midnimo, jaceyl Soomaliyeed, ayaa waxay noqoneysaa beelaha Soomaaliyeed ee lagu yaqaano wadannimada iyo isku keenista umadda Soomaaliyeed. Daaroodka waa Ogaadeen, Harti, Mareexaan, Tanade, Yuusuf iyo Ciise Daarood.

Asal ahaan odaygii Daarood ahaa waxa uu ku yimid Yaman Jabarti Ismaaciil isaga oo sheekh ah oo faafinaya diinta Islaamka gaar ahaana waxa uu ka soo degay meel u dhaw degmada Laasqoray ee gobolka Sanaag waxaa uu mudo diinta Islaamka ka faafinayey dhulka Bariga iyo Bartamaha Geeska Afrika. Daarood waxaa dhashay Doombiro Dir.