Qabaa'ilka Soomaaliya

Ka Wikipedia

Dalka Soomaaliya qabaa'ilka daga waxaa ugu waa wayn shanta qabiil ee kala ah Dir, Isaaq, Hawiye, Daarood, Digil iyo Mirifle, waa dadka ku dhaqan dalka Soomaaliya iyo waddamada kale ee la diriska ah ee Geeska Afrika.

Sida ay Yurub uga jiraan dad la yaso oo ay ugu caansan yihiin dadka lagu magacaabo Romanka ma gypsiga ayay Somalida ugu jiraan qaarkale oo qabiilada aan kor ku sheegnay ay yasaan. Balse waa wax diintu aaneyn ogoleyn anagu dad diinleh baanu nahey islaam baanu nahey qofkii muslim ahna waa walaalkeen waana la dhaqannaa

Dhaqan ahaan lagama guursado, marar badan ayaana xuquuq ay leeyihiin loo dhaafiyaa qoladaas ay ka dhasheen oo ayan wax qalad ah ku lahayn ee ah hibo xagga Eebbe uga timi keliya.

Daarood

Daarood Waa Beel Ka Mid ah Beelaha Somaliyeed ee dagta Geeska Afrika. Darood Magaciisa oo Buuxa Waa Cabdiraxmaan Bin Ismaciil Al-Jabarti Laakin Ku Magac Dheer daarood.Afka Carabiga Qabiilka Daarood Waxaa Lagu Yidhaa (بني داوود). Afka somaliga Magaca Daarood Wuxuu Ka Kooban Yahay Labo Eray oo Isku Raran Kalana Ah daar oo ah Hooy Iyo ood oo asagana ah meel oodan(oo ku hareereysan Darbi,Geed ,Ood IWM). Inta Badan Dadka Ka soo jeeda Beesha Daarood Waxey Degaan Gobolada Puntland ,Somali galbeed Itoobiya,NDF Kiinya,Koonfurta Soomaaliya (Jubbada Hoose Iyo Gedo),Muqdisho iyo Waliba

Digil iyo mirifle

Digil iyo Mirifle waa beel Soomaaliyeed ee ku dhaqan gobolada Bay, Bakool, Shabeellaha Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe, Banaadir, iyo Jubbada Hoose.

Digil iyo Mirifle waa mid ka mid ah afarta beelood ee waaweyn ee Somalia. Beeshu waxay ka mid tahay beelaha ugu tirada badan Somalia, inkastoo uusan jirin tirokoob sax ah.

Digil-Mirifle waxay ku hadlaan lahjadda loo yaqaano Maay, oo xoogaa ka duwan tan Somalida kale ku hadasho oo ah Lahjadda Maxaa Tiri. Digil-Mirifle waa dad xoolo dhaqato beera ley, iyo dad inta badan ka shaqeysata dhismaha, waxa ey caan ku yihiin xafidka Qur,aanka iyo baridiisa Dhamaan geyiga Soomaaliya iyo xitaa dalalka deriska nala ah sida Kenya & Itoobiya. Macallimiinta qur'aanka ka dhiga meel kasta oo soomaali aay ku nooshahay 90% waa Digil iyo Mirifle. Taasi oo ah hibo ilaaheey ku khaas yeelay ayaga. Digil iyo Mirifle waa qowmiyada keli ah ee laga heli karo (Aabe iyo hooyo iyo wiilashooda iyo gabdhahooda oo subac qur'aan u wada fadhiya, ayagoo xaafidiin wada ah) Taasi waa dhaqankooda soo jireenka ah ee Rabbi ku manneystay. Maanshaa Allaah. Digil- Mirifle waa dad nabada jecel samir badan. Digil-Mirifle waxa ey saami siyaasadeed u leeyihiin xilka madaxa Barlamanka Soomaalida ey yeelato, xukuumadii daakhiliga ilaa xilligii xukuumadii Siyaa Barre waxaa madax ka ahaa Sh Mukhtaar, iadoo tii Carta uu madax u noqday C/lle Deerow Isaaq.

Guddoomiyihii hore ee Barlamanka Federaalka, Shariif Xasan Sheekh Aadan, iyo Guddoomiyaha xilka haya hadda, Sheekh Aadan Madoobe, waxay ka soo jeedaan Beesha Digil-Mirifle. colenel c/wahaab waxaa uu kasooo jeedaa sidookele mirifle ninkaas oo loo yaqaano guuleyso waxaa uu usoo dagaalamey. Beesha tirad ka sokow waxa ay degtaa dhamaan koonfur galbeed soomaaliya labada webi iyo xitaa Ethopia,Kenya iyo meelo kale ee ka mid ah East Afrika. Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen xisbi ka mid ah 2da xisbi oo ugu waaweynaa oo xukunka ku tartamaayey Somaaliya intii uu dalka Taliyaaniga gacanta ku hayey,Guddoomiyaha xisbiga HDMS ustaad Cusmaan wuxuu ahaa ninkii ugu horreeyay ee lagu casumay Qaramada midoobay ka hor inta aan daaqiliga la qaadan 50meeyadii in uu barnaamijka xisbigiisa ka soo jeediyo inkasta oo la dilay maalintii uu bixi lahaa habeenkeeda. Digil iyo Mirifle waa bilsho dhulkeeda aad barwaaqo u yahay oo laga soo saaro dhammaan waxa dalka laga cuno sida: galleyda massagada qudaarta noocyadeeda kala duwan iyo waxyaabaha la dhoofiyo sida: mooska oo ay Soomaaliya aad caan ugu tahay, babaayga, qaraha bombeelmada iwm. Digil iyo Mirifle waa dad aaminsan wax soo saarka dhulka iyo qayraadkiisa iyo dhaqidda xoolaha waana dad jecel nabad ku wada noolaashaha iyo martgelinta walaalahooda kale ee beelaha dalka wax ka deggan.

[[Qabaa'ilka Soomaali waaqabiilka ugu dhul qurxoon wuxuna dagan yahay labada wabi waxaana laga quudiyaah 18 ka gobol somalia tusaaale ahaaan waxaa ka baxa qudrada laga cuno dalka somaliya oo dhan sida muuska cambaha liinta isbaan sheeska golada waliba maro ay dagaan beeelaha digil iyo mirif waxaa ka baxo qudaarta ugu badan ioyo galay gobolda aan wali ga lahayn waxaa kabaxo sida masagada lawska . hadaba qabaa ilka ugu baraalan somali waxay ku kala baxaan sidaan DIGIL waxay kula la baxaan todobo qabiil 1 galadi 2 gari 3 dabari 4 shanta caliimod 5 tuni 6 jiido 7 aw digil MIRIFLE waxay ukala baxaan sagal iyo sideed tusaale waxaa kamid ah sideed laysaan elaay jiroon hariin tusaale sagaal waxaa kamid ah geeladle jilible hadami luwaay geeladle waa beesha ugu baraalan beelaha digi iyo mirfle waa beel nabada jecel waxay dagtaa afar gobol o kala ah bakool bay gedo iyo juba dhexe waxay kadagtaa dagmooyi kaa ah rabdhuure tiyeeglow baydhabo diinsoor qansaxdheerie baardheere saakow iyo bu aale waa beesha ugu xadaarada dheer beelaha digi iyo mirifle marka la yiraahdo dagaal ama nabad jecel. QORAY CABDULMUNCIM BILOW ADAM

Waxaa laga keenay "http://so.wikipedia.org/wiki/Digil_iyo_Mirifle"

Isaaq. Isaaqu waa qabilka afraad ee somaliyeed waxa uu degaa waqooyiga .Isaaq wexeey ka soo jeedaan sheekh isaxaaq oo ka yimid carabta siduu dadka waqooyiga ee qanriga 13ad joogey diinta islaamka baro dadkaasi magacooda wuxuu ahaa oromo waxa xiligaa woqooyiga soomaaliya ku noolaa sheekh Samaroon iyo sheekh ciise.

Isaaq waa qabiil soomaaliyeed, oo daga waqooyiga dalka soomaaliya (somaliland). Irir Samaale ayaa loo yaqaan Dirka iyo Hawiyaha . Isaaqu wuxuu ka mid yahay Dir. Dad badan oo wax garan ayaa ku caaya Isaaqa in uu yahay Yuhuud, sababtoo ah in boqortooyo Yuhuud ah oo dad loo yaqaan Yibir ay ka talin jireen deeganada beelaha Isaaq, marna waxaa lagu sheegaa in eey yihiin carab. Isaaqu wuxuu u kala baxaa (garxajis, habar awal, habar jeclo, ayoup iyo arab)

Qabiilada daga Waqooyiga somalia ama somaliland isaaq waa qabiilka labaad ee igu badan somaliland isaaqu waxa uu daga waqoyiga oo kaliya waxana ay asal ahaan ka imadeen carbta sheekh Isaaq waxa u ka yimid carabta. isaxaaq wa reerha ugu daganashah badan somalida waxa ay dagan melo badan lakin asal ahan waxay ad u dagan yihiin waqoyi galbeed rer shixi saq waa rerka kaliya o aan la gumaysan ilaa laga rebo ingiriski iyo boqortooyadii Yibir.

Waxaa laga keenay "http://so.wikipedia.org/wiki/Isaaq"

Hawiye Hawiye waa Beel Ka Mid Ah Beelaha Soomaaliyeed ee Dega gobolada dhexe iyo koonfurta Soomaaliya, waxaana kale oo ay aad u degan yihiin dhulka Soomaalidu degto ee ku taal Itoobiya ee loo yaqaano Kililka Shanaad iyo sidoo kale dhulka Soomaaliyeed ee ku taal waqooyiga dalka Kiinya. Sidda Soomaali kale oo badan Hawiyaha waxay ku abtirsadaan Irir Samaale. Xagga nolosha haddii la eego Hawiye waxay leeyihiin xoolo dhaqato iyo beeraleey, inkasto aysan badnayn waxa kale oo ay leeyihiin kalluumaysato ka kaluumaysata xeebaha Badweynta Hindiya.

Wax qoraal ee cad oo ku saabsan Hawiye ee ugu horayse inta la hayo waxaa laga helay qoraaladii qarnigii 13aad ee uu qoray juqraafiistaha Carbeed, Ibn Siciid oo ku tilmaamay magaalada Marka intay tahay 'magaala-madaxda dalka Hawiye'. Intaas kahor, qarnigii 12aad kaartada uu qoray Maxamed Al-Idiriisi ayaa iyaduna laga yaabaa inay soo qaade Hawiye, marka uu ku ugu yeeray magaalada Marka degaanka 'Hadiye', taas oo uu taariiqyahanka Herbert S. Lewis qabo in ay tahay qalad ka timid guuriyaha qoraalka oo qalday hingaada 'Hawiye'. Taas waxaa la qabo taariiqyahano kale oo ay ka mid yihiin Guilliani, Schleicher, iyo Cerulli. [1]

Digil iyo Mirifle waa beel Soomaaliyeed ee ku dhaqan gobolada Bay, Bakool, Shabeellaha Hoose, Gedo, Jubbada Dhexe, Banaadir, iyo Jubbada Hoose.

Digil iyo Mirifle waa mid ka mid ah afarta beelood ee waaweyn ee Somalia. Beeshu waxay ka mid tahay beelaha ugu tirada badan Somalia, inkastoo uusan jirin tirokoob sax ah.

Digil-Mirifle waxay ku hadlaan lahjadda loo yaqaano Maay, oo xoogaa ka duwan tan Somalida kale ku hadasho oo ah Lahjadda Maxaa Tiri. Digil-Mirifle waa dad xoolo dhaqato beera ley, iyo dad inta badan ka shaqeysata dhismaha, waxa ey caan ku yihiin xafidka Qur,aanka iyo baridiisa Dhamaan geyiga Soomaaliya iyo xitaa dalalka deriska nala ah sida Kenya & Itoobiya. Macallimiinta qur'aanka ka dhiga meel kasta oo soomaali aay ku nooshahay 90% waa Digil iyo Mirifle. Taasi oo ah hibo ilaaheey ku khaas yeelay ayaga. Digil iyo Mirifle waa qowmiyada keli ah ee laga heli karo (Aabe iyo hooyo iyo wiilashooda iyo gabdhahooda oo subac qur'aan u wada fadhiya, ayagoo xaafidiin wada ah) Taasi waa dhaqankooda soo jireenka ah ee Rabbi ku manneystay. Maanshaa Allaah. Digil- Mirifle waa dad nabada jecel samir badan. Digil-Mirifle waxa ey saami siyaasadeed u leeyihiin xilka madaxa Barlamanka Soomaalida ey yeelato, xukuumadii daakhiliga ilaa xilligii xukuumadii Siyaa Barre waxaa madax ka ahaa Sh Mukhtaar, iadoo tii Carta uu madax u noqday C/lle Deerow Isaaq.

Guddoomiyihii hore ee Barlamanka Federaalka, Shariif Xasan Sheekh Aadan, iyo Guddoomiyaha xilka haya hadda, Sheekh Aadan Madoobe, waxay ka soo jeedaan Beesha Digil-Mirifle. colenel c/wahaab waxaa uu kasooo jeedaa sidookele mirifle ninkaas oo loo yaqaano guuleyso waxaa uu usoo dagaalamey. Beesha tirad ka sokow waxa ay degtaa dhamaan koonfur galbeed soomaaliya labada webi iyo xitaa Ethopia,Kenya iyo meelo kale ee ka mid ah East Afrika. Digil iyo Mirifle waxay ahaayeen xisbi ka mid ah 2da xisbi oo ugu waaweynaa oo xukunka ku tartamaayey Somaaliya intii uu dalka Taliyaaniga gacanta ku hayey,Guddoomiyaha xisbiga HDMS ustaad Cusmaan wuxuu ahaa ninkii ugu horreeyay ee lagu casumay Qaramada midoobay ka hor inta aan daaqiliga la qaadan 50meeyadii in uu barnaamijka xisbigiisa ka soo jeediyo inkasta oo la dilay maalintii uu bixi lahaa habeenkeeda. Digil iyo Mirifle waa bilsho dhulkeeda aad barwaaqo u yahay oo laga soo saaro dhammaan waxa dalka laga cuno sida: galleyda massagada qudaarta noocyadeeda kala duwan iyo waxyaabaha la dhoofiyo sida: mooska oo ay Soomaaliya aad caan ugu tahay, babaayga, qaraha bombeelmada iwm. Digil iyo Mirifle waa dad aaminsan wax soo saarka dhulka iyo qayraadkiisa iyo dhaqidda xoolaha waana dad jecel nabad ku wada noolaashaha iyo martgelinta walaalahooda kale ee beelaha dalka wax ka deggan.

Digil iyo Mirifle

waaqabiilka ugu dhul qurxoon wuxuna dagan yahay labada wabi waxaana laga quudiyaah 18 ka gobol somalia tusaaale ahaaan waxaa ka baxa qudrada laga cuno dalka somaliya oo dhan sida muuska cambaha liinta isbaan sheeska golada waliba maro ay dagaan beeelaha digil iyo mirif waxaa ka baxo qudaarta ugu badan ioyo galay gobolda aan wali ga lahayn waxaa kabaxo sida masagada lawska . hadaba qabaa ilka ugu baraalan somali waxay ku kala baxaan sidaan DIGIL waxay kula la baxaan todobo qabiil 1 galadi 2 gari 3 dabari 4 shanta caliimod 5 tuni 6 jiido 7 aw digil MIRIFLE waxay ukala baxaan sagal iyo sideed tusaale waxaa kamid ah sideed laysaan elaay jiroon hariin tusaale sagaal waxaa kamid ah geeladle jilible hadami luwaay geeladle waa beesha ugu baraalan beelaha digi iyo mirfle waa beel nabada jecel waxay dagtaa afar gobol o kala ah bakool bay gedo iyo juba dhexe waxay kadagtaa dagmooyi kaa ah rabdhuure tiyeeglow baydhabo diinsoor qansaxdheerie baardheere saakow iyo bu aale waa beesha ugu xadaarada dheer beelaha digi iyo mirifle marka la yiraahdo dagaal ama nabad jecel. QORAY CABDULMUNCIM BILOW ADAM

Waxaa laga keenay "http://so.wikipedia.org/wiki/Digil_iyo_Mirifle"

Irir Samaale

waa odayga dhaley Hawiye iyo Dir oo ay ku abtirsadaan dadka ka soo jeeda labadaas reero. Wuxuu kamid yahay sagaalka Ilma Samaale.

Samaale waa boqorkii ka talin jiray dhulka Soomaalida 2500 oo sano ka hor dhalashadii Nabi Ciise (Naxariis iyo Nabad Korkiisa Haka Ahaatee), waa odayga ku abtirsadaan qowmiyada Samaale oo ku nool Bariga Afrika, Waqooyiga iyo Bartamaha Afrika.

Samaale wuxuu dhalay Sagaal wiil oo kala baha ah:

Gardheere Samaale (waa curadka Samaale). Waxaa ka farcamay oo uu dhalay Garjante Gardheere, Riyale Garjante, Mataan Riyaale, oo isna dhalay Saransoor Mataan.

Ilma Saransoor waa afar oo kala ah: Gaaljecel Saransoor, Dagoodiye Saransoor, Ciise Saransoor iyo Masarre Saransoor.

Irir Samaale oo ay ka soo jeedaan Dir iyo Hawiye.

Mayle Samaale oo ka soo farcameen Beesha Xawaadle.

Maqaare Samaale.

Xamare Samaale oo ay ka soo jeeda beelaha Reer Xamarka, sida Gudmanaha, Duruqbaha, Gaameedlaha, Shaanshiyaha, Abakaroow, Reer Sheekh iyo Reer Fiqi.

Xariire Samaale Gurre Samaale Gariire Samaale Yaabur Samaale

Waxaa laga keenay "http://so.wikipedia.org/wiki/Irir_Samaale"

Beesha Madigaan ama Massare Loo yaqaan waa beel ballaadhan oo dagta ethiopia, kenya, Somalia, Madigaan waxay ku badanyihiin deegaanka Gabiley oo ka tirsan Gobolka waqooyi Galbeed, iyagoo qaybtooda labaadna looga yaqaanno Massare waxay dagaan Kenya, Gobolka ay somalidu dagto,Waxayna beeshaas wada dhasheen beesha Digoodiga la yidhaahdo oo ay walaalo yihiin, waxay kaloo Beesha Madigaan daggantahay, Soonka shanaad ee ethiopia halkaas oo ay wasiiro iyo xildhibaano ku leeyihiin,

halka Somaliland na dawladda ay kaalin muuqda kaga jiraan, Sida iyaga oo leh xildhibaan goloha guurtida, iyo gudoomiyayaal hay'adaha dawladda, iyo gudoomiyaha imtixaanadka qaranka oo ay yagu haystaan, Beesha Madigaan waa Dir,

reerka Madigaan waa jufooyinkii Somali ugu xooga badnaa xiligii Axmad Gureey, dagaalo iyo masiiboyin ayaa kala wiiqay.

Madigaan waxay dhaleen qayb ka mid ah beesha Samaroon oo loo yaqaan, Ba Madigan, waxayna yihiin qaybta , Yoonis Osman Farah Yunus-Ba Madigan Ahmed Yunus-Ba Madigan eeg page-ka wikipedia ah, ee af ingirisiga sida ku qoran http://en.wikipedia.org/wiki/Gadabuursi Waxay kale oo Madigaan ay dhaleen beesha Isaaq qaybta Sacad-musaha khaasatan waliba Xuseen Abokor oo waliba Ah, Reer Samatar,

Waxaan ka soo min guurinay Taarikhda reer Madigaan, Buuga (Le sang et le lait) By Christian Bader, Buugaas oo luqada afka Fransiiska ku qoran waxaad ka daalacan kartaa Google books, qaybtan, http://books.google.com.my/books?id=pLFETPhIrcMC&pg=PA72&dq=madigaan+clan&lr=