Sanaag
| Gobolka Sanaag ee | Soomaaliya |
| Caasimada | Ceerigaabo |
| Weyninka | 53 374 km² |
| Shacabka | 531 145 (2007 [1]) |
| isku dhawaan | 9,95 inh./km² |
| Bogga internetka | ' |
Sanaag waxee ka midtahay gobolada ugu faca wayn wadanka Somaliya uguna baaxada wayn, magaalo madaxda gobolkaan waa Ceerigaabo. gobolkani waa goboladaa ugu dada wayn wadanka somalia ,waxa kaloo ku taal buurta dalxiiska ku caanka ah ee daalo gobolkaan waxaa ku yaala buuraha ugu dhaadheer dalka soomalia, waxa ku taal buurta soomalia ugu dheer ee magaceeda la yiraahdo surud sanaag waxaa ku yaala buuraha ugu caansan dalka somalia, sida buuraha Cal madow buurahan oo ku teedsan dhamaan gobolka sanaag kana mid ah buuraha golis loo yaqaan ee soomaalia iyo buurta shimbiris, gobolkan dhulkiisa waa cagaar, waxaana ka baxo geedo kala duwan oo u gaar ah.dadka degaanka oo ah dad ilbaxnimo badan leh oo leh saldanado waawayn ayaa ah kuwo hada iyo jeer nabada taageera wax dagaalina kama dhicin laga soo bilaabo 1991 wixii ka danbeeyay waxayna isku maamulaan istixgalin iyo kala danbayn ku salaysan beelo iyo goaamo ay kaga gudbaan waxa soo wajaha,
[Wax ka bedel] Degmooyinka Gobolka Sanaag ugu waaweyn
- Ceerigaabo magaalo madax
- Badhan degmo
- Dhahar degmo
- Hadaaftimo degmo
- Las Qoray degmo
- ceel afwayn degmo
- xingalool degmo
- gar_adag degmo
- buraan
- damalaxagare
- awrboogays
- fiqifuliye
- xiis
- garadag
- maydh
- dararwayne
- celaayo
- yube
- (carmale)
- (shinbiraale)
- (ceelbuh)
- (mindigale)
- (jiidali)
- (kulmiye)
'
[Wax ka bedel] waxa wada dega gobolka sanaag
gobolka sanaag waxa wada dagan afar beelood oo kala ah Warsangali,Habar Yoonis,Habar Jeclo iyo dhulbahante .
waxaana isku haysta labada maamul ee kala ah puntland iyo somaliland oo xadka u dhaxayya u yahay magaalada ceergaabo oo cid kasta wada dagto.
gobolka sanaag waa gobolka waqooyiga ugu baaxad wayn oo kaligi lugu qiyaasi karo badhka qiyaasta guud ee waqooyiga soomaaliya.
waana gobol aad u taariikh dheer oo ay ku aasan yihiin :
1- sh cabdiraxmaan sh ismaciil darood
2- sh. samaroon saciid (gudabiirsi)
3- sh. isxaaq ahmed (isaaq)
iyo kuwa kale oo badan.
waxaana lagu asaasay silsiladdi saldanadda soomaliya ugu taarikhda dheereed oo ahayd saldanadda warsangali oo bilaabatay sanadki 1295 ki oo ilaa manta socota.oo hada maraysa ilaa 27 suldan
shakhsiyadaha taarikhda dheer oo ku caan baxday gobolka waxaa ka mid ahaa cali dable oo ahaa ninki ugu horeeyey oo soomaliya madaafiicda keena oo ka muuqda magaca uu ku caan baxay.waxa ka maid ahaa suldaan maxaud cali shire oo laga yaqaanay somaaliya iyo waxna laga waydiin jiray gobolada waqooyi ee soomaalia xiligii gumaysiga ka hor iyo ka diba waxana uuna ahaa ninka ay aqoonsanayeen dad badan iyo dawaladaba sida taariikhda ku cad ayna qoreen taariikh yahana ingriis ah
iyo caaqil dhahar oo lagu magac daray magaalada dhahar oo aha ninki keenay dalka fardaha carabiga ah oo quruxda badan caanka ah oo la yiraahdo sunaari.
Gobolka Sanaag ayaa ah gobol ay baaxadiisu dhuleed aad u balaadhantahay kana mid gobolda Soomaaliya kuwa ugu baaxada dhuleed weyn, islamarkaasna ah gobol uu aad iyo aad u hooseeyo horumarkiisu oo ay ku nooshahay bulsho Soomaaliyeed oo aan helin wax taakuulayn ah tan iyo intii ay burburtay dawladii dhexe ee Soomaaliya. Tan iyo intii dagaaladii sokeeye ee lagu hoobtay ay ka holceen Soomaaliya, welibana dhamaan agabyadii iyo adeegyadii dawliga ahaa ee wax lagaga qaban jiray arimaha bulshadu uu meesha ka baxay, ayaa waxaa hoos u dhac aad u weyni gondaha dhulka u dhigay dhamaan adeegyadii bulshada ee ay fulin jirtay dawladii dhexe ee soomaaliya, sida caafimaadka, waxbarashada , dhaqaalaha, shaqada, ilaalinta bay’ada, gurmadka abaaraha iyo daryeelka agoomaha iyo caruurta IWM.
Balhadaba intaynaan guda gelin ahmiyada aan ka leenahay faaladan uu inoo soo diyaariyey taftiraha wargeyskan sanaagpost, ayaa waxaan jecelahay inaan waxyar dib u milicsano oo bal is weydiino, Goobolka sanaag Gobol caynkeeya ayuu ahaa Burburkii Soomaaliya ka hor, xiligii gumaysiga iyo waxii ka horeeyeyba?
Aan isku dayo akhristayaal inaan su’aashaas jawaabteeda oo kooban guda galo intii karaankayga ah,
Fadlan ku darr taariidkhda inta ka maqan.
[Wax ka bedel] nolosha gobolka xiligan burburka
Gobolka sanaag ayaa ah meel nabadi ka jirto ilaa 1991 markii dawladii dhexe ee soomalia meeshii ka baxday beelaha gobolka sanaag oo ku soo barbaaray nabad ayaa ku iska kashaday sidii nabad loogu dabaali lahaa guudahaan gobolka taas oo ay ku guulaysteen islamarkaana adeegyada bulshada ayaa ah kuwo soo kobcaya oo uu ka muuqdo isbedel aad u balaadhan nolosha dadku waxay ku tiirsan tahay xoolaha nool iyo beeraha iyo waliba ganacsiga ma jiro burbur ka muuqda dhamaan gobolka sanaag dadkuna waxay ku wada nool yihiin si nabada iskuulada gobolku way furan yihiin dhamaan waxaa kaloo ku yaala jaamacado la sameeyay intii burburka iyo machado tira badan , sanadahan u danbeeyay waxaa xoogaa faro gelin ah ku soo samaynaya maamulka hargaysa oo rajaynaya inay inuu ka mid noqdo gobolkan ,laakin waxaan wax indhaha laga qarsan karo ahayn inaanay dadka deegaanku ku raacsanayn gooni isutaaga ay dalbanayaan dadka qaar ku nool gobolada waqooyi sida hargaysa iyo burco oo labaatankii sano ee la soo dhaafay u heelanaa inay ogolaansho ka helaan gobolada sanaag iyo sool oo iyagu sugaya dawlad soomaliyeed oo ka dhalata dhamaan dhulka somaliyeed,
Halkan hoose waxaan idiinku soo gudbinaynaa taariikhdii ay soo martay boqortooyadii ay iska soo dhaxleen boqoradii soo maray xukunkii ka jiray Warsangeli Sultanate.
- Garad Dhidhin (1298–1311)
- Garad Hamar Gale(1311–1328)
- Garad Ibrahim (1328–1340)
- Garad Omer (1340–1355)
- Garad Mohamud (1355–1375)
- Garad Ciise (1375–1392)
- Garad Siciid (1392–1409)
- Garad Ahmed (1409–1430)
- Garad Siciid (1430–1450)
- Garad Mohamud (1450–1479)
- Garad Ciise (1479–1491)
- Garad Ali dable (1491–1503)
- Garad Liban (1503–1525)
- Garad Yuusuf (1525–1555)
- Garad Mohamud (1555–1585)
- Garad Abdale (1585–1612)
- Garad Ali (1612–1655)
- Garad Mohamud (1655–1675)
- Garad Naleye (1675–1705)
- Garad Mohamed (1705–1750)
- Garad Ali (1750–1789)
- Garad Mohamud Ali (1789–1830)
- Garad Awl (1830-1870)
- Garad Ali Shire (1870–1897)
- Sultan Mohamud Ali Shire (1897–1960)
- Sultan Abdul Sallan (1960–1997)
- Sultan Siciid Sultan Abdisalaan (1997 - today)
Abdirashid Yusuf Jibril
| Gobolada Soomaaliya | |
|---|---|
| Awdal | Bakool | Banaadir | Bari | Baay | Galguduud | Gedo | Hiiraan | Jubbada Dhexe | Jubbada Hoose | Mudug | Nugaal | Sanaag | Shabeellaha Dhexe | Shabeellaha Hoose | Sool | Togdheer | Woqooyi Galbeed | |