1978dii isku daygii afgambi ee Soomaaliya

1978 Isku daygii afgambi ee Soomaaliya
	Part of the Cold War
	; Diktatoorka Soomaaliyeed Siyaad Barre 1978
Date	9 Abriil 1978; 47 sanado ka hor
Location	Muqdisho, Soomaaliya
Result	Isku daygii afgambi wuu fashilmay Siyaad Barre Wuu sii joogaa xukunka; Cabdullaahi Yuusuf Axmed Ku baxsaday; Kenya; Kooxdii ugu horreysay ee mucaaradka ka dhan ah Siyaad Barre ayaa la aasaasay SSDF
Belligerents
Dowladda ee Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliya	Milatari Koox-dhinac; Taageero la sheegay: Soviet Union; Cuba;
Commanders and leaders
Siyaad Barre	Maxamed Cismaan Cirro ; Cabdullaahi Yuusuf Axmed
Strength
Lama garanayo	24 Saraakiil
Casualties and losses
	17 Talo-galayaashii la dilay.

Isku-daygii afgambi ee 1978 ee Soomaaliya wuxuu ahaa isku-day afgambi oo xooggan oo milatari, kaasoo ka dhacay Soomaaliya (markaas Jamhuuriyadda Dimuqraadiga Soomaaliyeed) 9-kii Abriil 1978, laguna beegsaday xukunka Madaxweynaha Siyaad Barre. Hay’adda Sirdoonka Dhexe ee Maraykanka (CIA) ayaa qiyaastay in afgambiga, oo uu hogaaminayey Koloneel Maxamed Cismaan Cirro, uu ku lug lahaa qiyaastii 24 sarkaal, 2,000 askari, iyo 65 taangi. Kadib markii afgambigu fashilmay, 17 qof oo lagu eedeeyey inay ahaayeen hogaamiyeyaashii ugu waaweynaa, oo uu ku jiray Osman, si degdeg ah ayaa loogu fuliyey rasaas.

Asalkii hore

Isku daygii afgambiga waxa sameeyay koox ka caraysan saraakiishii Ciidanka, oo uu hogaaminayay Kornayl Maxamed Cismaan Cirro , ka dib dagaalkii foosha xumaa ee Ogaadeenya lagu qaaday Itobiya ( waagaas oo uu xukumayay Dergigi uu hoggaaminayay Mengistu ). Dagaalkan waxa bilaabay Madaxweyne Siyaad Barre oo isagu isagu xukunka qabtay toban sano ka hor afgambigii Soomaaliya ka dhacay 1969kii . Qoraal ay soo saartay hay’adda sirdoonka Maraykanka ee CIA-da oo la qoray bishii xigtay ayaa lagu qiyaasay in afgambigaas uu jawaab u ahaa Barre oo amray in la xidho oo la toogto saraakiishii ka qayb qaadatay dagaalkii Ogaadeeniya. Saraakiishu waxay aaminsanaayeen in Barre uu si badheedh ah u isticmaalay ciidamo ka soo jeeda beelaha kale sida "cawska madfaca" halka saraakiisha beesha Mareexaan la siiyay amarro ammaan ah. Warbixintu waxay ku soo gabagabaysay in saraakiishii ku lug lahayd afgambiga "ay ugu yaraan ku dhiirigeliyeen cadaawad qowmiyadeed oo soo jireen ah oo ay u qabaan Barre iyo inay ka xun yihiin taliskiisa ka dib burburkii Ogaadeeniya

Inqilaab

Inqilaabku wuxuu dhacay 9kii Abriil 1978 Dagaalkii ugu badnaa wuxuu dhammaaday maalin gudaheed Rasaas ayaa ka dhacday tuulada Afgooye ee koofurta magaalada Muqdisho , waxaana la maqlayaa rasaasta fud fudud iyo qaraxyo ka dhacay duleedka caasimadda Inqilaabku waxa uu ahaa markii hore in uu ka bilowdo Hargeysa , laakiin Barre waxa ay u badan tahay in uu hore u sii ogaa isku daygaas oo uu awood u yeeshay in uu carqaladeeyo inqilaabka ka hor intii aanu dhicin, iyo sidoo kale ciidamo daacad u ah oo ku sugan caasimadda. CIA-da ayaa ku qiyaastay in afgambiga ay ku lug lahaayeen ku dhawaad 24 sarkaal, 2,000 oo askari iyo 65 taangi.

Ka dib

Ka dib afgambigii dhicisoobay, 17 eedaysane oo lagu eedeeyay in ay ahaayeen hogaamiyeyaal, oo uu ku jiro Cismaan, ayaa si kooban toogasho loogu dilay . Barre waxa uu qiil ka dhiganayay inqilaabka si uu uga sifeeyo xubnaha qabiilada ku lugta leh afgambiga jagooyinka dowladda iyo ciidamada. Mid ka mid ah dhagarqabayaashii, Gaashaanle Sare Cabdullaahi Yuusuf Axmed , wuxuu u baxsaday Itoobiya wuxuuna aasaasay urur ka soo horjeeda Siyaad Barre oo markii hore la oran jiray Jabhadda Badbaadada Soomaaliya (SSF; ka dib Somali Salvation Democratic Front , SSDF), oo bilaabay Jabhaddii Soomaaliyeed iyo ugu dambeyntii Dagaalkii Sokeeye ee Soomaaliya .

Eedeymaha ku lug lahaanshaha Bariga Bloc

Barre waxa uu isku dayga afgambiga ku eedeeyay Bloc Bari oo kala ah Midowga Soofiyeeti iyo Kuuba oo ahaa dalal Itoobiya ku taageeray dagaalkii Ogaadeeniya, isaga oo ku tilmaamay “Imperialists cusub”. CIA waxay go'aamisay in Midowga Soofiyeeti aanu ka danbeyn isku daygii afgambiga, balse ay doonayeen inay meesha ka saaraan Barre. Isla markiiba afgambigii, Soomaaliya waxay billowday inay hesho kaalmo shisheeye oo ka timid Jamhuuriyadda Shacbiga Shiinaha.

Tixraac

"Isku daygii Inqilaabka ee Soomaaliya: Taariikhda"

Inqilaabkii ka dhacay Itoobiya wuxuu u muuqdaa mid Fashilmay, Diblomaasiyiintu waxay sheegeen"

"Somalia waxay sheegtay inay burburisay kacdoon ay sameeyeen saraakiil ciidan"

"1978: Toddobo iyo toban sarkaal oo Soomaaliya"

"28. Soomaaliya (1960-present)"