Abwaan Qaasim
| Axmed Ismaaciil Diiriye | |
|---|---|
| Ku dhashay | Togdheer, Somalia |
| Dhalsho | Soomaali |
| Shaqada | Abwaan, Hal-abuur |
Axmed Ismaaciil Diiriye, oo si weyn loogu yaqaanay magaca gabaygiisa "Qaasim", wuxuu ka mid ahaa abwaannada Soomaaliyeed ee ugu caansan qarnigii 20-aad iyo bilowgii qarniga 21-aad. Waxaa uu caan ku noqday gabayadiisa dhaqameed ee leh miisaan adag iyo macno falsafadeed, kuwaas oo inta badan ka hadla nolosha, dhaqanka, iyo cadaalad darrada bulshada. Gabaygiisa ugu caansan waa Macaan iyo Qadhaadh, oo loo tixgeliyaa mid ka mid ah maansooyinka ugu qiimaha badan ee casriga Soomaaliyeed.[1]
Taariikh Nololeed
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Axmed Ismaaciil Diiriye wuxuu ku dhashay gobolka Togdheer xilligii gumaysigii Ingiriiska ee British Somaliland (sanadkii dhashadiisa si rasmi ah looma hayo). Dhalinyaranimadiisii, wuxuu ka shaqeeyay maamulka degmada Oodweyne intii lagu jiray xilligii gumaysiga.[2] Waxaa uu si weyn ugu soo baxay hal-abuurka gabayada dhaqameed, isagoo ku tababtay qaabka gabayga miisaanka adag oo aad uga qoto dheer marka loo eego maansooyinka magaalada ee caanka ahaa xilligaas.
Hal-abuurnimo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Qaasim waxaa lagu xusuustaa:
- Adeegsiga Alliteration (hal-xiraale la isku xiriiriyo xarafka hore ee erayada)
- Mawduucyo ka hadlaya falsafadda nolosha, cadaalad darrada, iyo xaaladaha bulshada
- Xirfad uu ku dhex geliyo tusaalooyin iyo mala-awaal dhaqameed
Macaan iyo Qadhaadh
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Macaan iyo Qadhaadh waxaa loo tixgeliyaa shaqadiisa ugu caansan, waxaana lagu turjumay luqadda Ingiriisiga. Gabaygu wuxuu ka tarjumayaa is-dhexyaaca wanaagga iyo xumaanta ee ku dhex jira qofka bini’aadamka ah iyo bulshada guud ahaan.[1] Waxaa loo arkaa mid ka mid ah gabayada Soomaaliyeed ee ugu turjumaadda badan, waxaana lagu daray buugaag iyo daraasado ku saabsan suugaanta Afrika iyo afka Soomaaliga.[3]
Saameyn iyo Dhaxal
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Qaasim wuxuu ka mid ahaa "codadka dadka la dulmay" ee suugaanta, isagoo had iyo jeer diiradda saara arrimaha bulshada. Hal-abuurkiisa ayaa lagu xusuustaa:
- Ilaalinta qaabka gabayga dhaqameed ee Soomaaliyeed
- Ka hadalka siyaasadda iyo arrimaha bulshada si aan toos ahayn balse qoto dheer
- Saameyn uu ku yeeshay jiilalka dambe ee abwaannada Soomaaliyeed[2]
Geeri
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Axmed Ismaaciil Diiriye “Qaasim” wuxuu geeriyooday dabayaaqadii qarnigii 20-aad (sanad sax ah lama hayo), isagoo ka tagay dhaxal suugaaneed oo weli lagu faano.[1]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- 1 2 3 "Bitter and Sweet: A Somali Gabay". African Poems.
- 1 2 "Macaan iyo Qadhaadh - SomaliNet Forums". SomaliNet.
- ↑ "Macaan iyo Qadhaadh - Hoyga Maansada". Hoyga Maansada.