Jump to content

Af Kongo

Ka Wikipedia
Af Kongo
Kikongo
Dhalad u ahJamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo (Kongo Dhexe), Jamhuuriyadda Kongo, Angola, Gabon
QoomiyadaKongo
U ah afka hooyo(L1: 6.0 milyan cited 1982–2021)
L2: 5.0 milyan (2021)
Qoyska luqada
Niger–Congo
  • Atlaantik–Kongo
    • Volta-Kongo
      • Benue–Kongo
        • Bantoid
          • Bantoid Koonfur
            • Bantu (Soone H)
              • Kongo-Yaka
                • Luqadaha Kongo (H.16)
                  • Af Kongo
Hab qoraalkaFar Laatiin, Far Mandombe
Xaalada Rasmiga
Ka ah Luqad rasmiAngola
Koodka luqada
ISO 639-1kg
ISO 639-2kon
ISO 639-3koninclusive code
Individual codes:
kng  Koongo
ldi  Ladi, Laadi, Lari or Laari
kwy  San Salvador Kongo (South)
yom  Yombe
Guthrie codeH.14–16[1]
Khariidad tusaayo meelaha laga hadlo Kikongo iyo Kituba

Af Kongo ama Kikongo waa luqad laga hadlo Jamhuuriyada Dimuqaraadiga Kongo, Jamhuuriyadda Kongo, Angola iyo Gabon. Kreolga Af Kituba wuu ku salaysanyahay Af Kongo.

Magacyada maalmaha ee Lahjadaha Af Kongo

Af Soomaali Af Ingiriis Kisikongo and Kizombo Yombe (Jamhuuriyadda Kongo) Ladi (Lari) Vili[2] Ibinda Ntandu Kisingombe and Kimanianga
Isniin Monday Kyamosi Un'tône Buduka / Nsila Un'tône Tchikunda Kintete Kiamonde / Kiantete
Talaado Tuesday Kyazole N'silu Nkênge N'silu Tchimuali / Tchimwali Kinzole Kianzole
Arbaco Wednesday Kyatatu Un'duka Mpika Un'duk' Tchintatu Kintatu Kiantatu
Khamiis Thursday Kyaya N'sone Nkôyi N'sone Tchinna Kinya Kianya
Jimco Friday Kyatanu Bukonzu Bukônzo Bukonz' Tchintanu Kintanu Kiantanu
Sabti Saturday Kyasabala Sab'l Saba / Sabala Sab'l Tchisabala Sabala Kiasabala
Axad Sunday Kyalumingu Lumingu Lumîngu / Nsona Lumingu Tchilumingu Lumingu Kialumingu
TirooyinkaKisikongo and KizomboLadi (Lari)NtanduSolongoYombeBeembeViliKisingombe and KimaniangaIbinda
1MosiMosiMosiMosi / KosiMosiMosiMuek' / MesiMosiMueka / Tchimueka
2ZoleZoleZoleZoleWadiBoolo / BioleWaliZoleWali
3TatuTatuTatuTatuTatuTatu / BitatuTatuTatuTatu
4YaYaYaYaYaNa / BinaNaYaNa
5TanuTanuTanuTanuTanuTaanu / BitaneTanuTanuTanu
6SambanuSambanuSambanuNsambanu / SambanuSambanuSaambanu / Saamunu / SamneSamunuSambanuSambanu
7Nsambuadi (Nsambwadi) / Nsambuadia (Nsambwadia)Nsambuadi (Nsambwadi)Sambuadi (Sambwadi)Nsambuadi (Nsambwadi) / Sambuadi (Sambwadi)Tsambuadi (Tsambwadi)TsambeSambuali (Sambwali)Nsambuadi (Nsambwadi) / NsambodiaSambuali (Sambwali)
8NanaNana / Mpoomo / MpuomôNanaNanaDinanaMpoomoNanaNanaNana
9Vua (Vwa) / Vue (Vwe)Vua (Vwa)Vua (Vwa)Vua (Vwa)Divua (Divwa)WaVua (Vwa)Vua (Vwa)Vua (Vwa)
10KumiKumiKumi / Kumi dimosiKumiDikumiKumiKumiKumiKumi

Bizingi bioso bisiwu ti batu bambutukanga mu kidedi ki buzitu ayi kibumswa. Bizingi-bene, batu, badi diela ayi tsi-ntima, bafwene kuzingila mbatzi-na-mbatzi-yandi mu mtima bukhomba.[3]

Aadanaha dhammaantiis wuxuu dhashaa isagoo xor ah kana siman xagga sharafta iyo xuquuqada Waxaa Alle (Ilaah) siiyay aqoon iyo wacyi, waana in qof la arkaa qofka kale ula dhaqmaa si walaaltinimo ah.

  1. Jouni Filip Maho, 2009. New Updated Guthrie List Online
  2. Old version of the days of week in Vili: Ntoonu (Monday), Nsilu (Tuesday), Nkoyo (Wednesday), Bukonzo (Thursday), Mpika (Friday), Nduka (Saturday), Sona (Sunday).
  3. https://www.omniglot.com/writing/kongo.htm