Arrinta dreyfus

Arrinta Dreyfus ( Af Faransiis: affaire Dreyfus ,pronounced [afɛːʁ dʁɛfys]pronounced [afɛːʁ dʁɛfys]) “Waxay ahayd fadeexad siyaasadeed oo kala qaybisay Jamhuuriyaddii Saddexaad ee Faransiiska laga bilaabo 1894 ilaa xalinteedii1906. Fadeexadani waxay bilaabatay Diseembar 1894 markii Kabtan Alfred Dreyfus, oo ahaa 35 jir askari Faransiis ah oo ka tirsanaa ciidamada cirka ee Alsatian, asal ahaanna ka soo jeeda Yuhuud, si khaldan loogu helay dambi ah khiyaano qaran ka dib markii uu sirtii militariga Faransiiska u gudbiyay Safaaradda Jarmalka ee Paris. Waxaa lagu xukumay xabsi daa'in waxaana loo diray dalka dibaddiisa xabsiyada ku yaal Jasiiradda Devil's ee French Guiana, halkaas oo uu shan sano oo dambe ku qaatay xabsi aad u adag.

Sannadkii 1896, caddaymo ayaa soo ifbaxay - gaar ahaan baaritaannadii Korneyl Georges Picquart, oo ahaa madaxa sirdoonka - kuwaas oo aqoonsaday dambiilaha dhabta ah inuu ahaa sarkaal ka tirsan Ciidanka Faransiiska oo lagu magacaabi jiray Ferdinand Walsin Esterhazy . Saraakiil sare oo militari ah ayaa diiday caddaymaha cusub, maxkamad milatarina si aqlabiyad ah ayay u sii daysay Esterhazy ka dib markii maxkamaddu ay socotay laba maalmood oo keliya. Ciidanku waxay dacwado dheeraad ah ku soo oogeen Dreyfus, iyagoo ku saleynaya dukumentiyo been abuur ah. Kadib, warqad furan oo uu qoray qoraaga Émile Zola oo lagu magacaabo " J'Accuse...! "sida laga soo xigtay wargeyska L'Aurore waxay kicisay dhaqdhaqaaq sii kordhaya oo taageero siyaasadeed ah oo loo fidinayo Dreyfus, taasoo cadaadis ku saartay dowladda inay dib u furto kiiska.

Sannadkii 1899, Dreyfus waxaa dib loogu celiyay Faransiiska si loogu sameeyo maxkamad kale. Fadeexad siyaasadeed iyo mid garsoor oo xooggan oo ka dhalatay kala qaybsanaanta bulshada Faransiiska ayaa u dhaxaysay kuwii taageeray Dreyfus, "Dreyfusards" sida Sarah Bernhardt, Anatole France, Charles Péguy, Henri Poincaré, Georges Méliès, iyo Georges Clemenceau ; iyo kuwa cambaareeyay, "ka soo horjeeda Dreyfusards" sida Édouard Drumont, agaasimaha iyo daabacaha wargeyska La Libre Parole ee ka soo horjeeda Yuhuudda. . Maxkamadeynta cusub waxay keentay xukun kale iyo xukun 10 sano ah, laakiin Dreyfus waa la cafiyay oo la sii daayay. Sannadkii 1906, Dreyfus waa la cafiyay . Ka dib markii dib loogu soo celiyay darajada Gaashaanle ee Ciidanka Faransiiska, wuxuu ka shaqeeyay Dagaalkii Koowaad ee Adduunka oo dhan, isagoo ku soo gabagabeeyay shaqadiisa darajada Gaashaanle Sare. Wuxuu dhintay 1935.

Arrinta Dreyfus waxay astaan u noqotay caddaalad darrada casriga ah ee ka jirta adduunka Faransiiska; waxay weli tahay mid ka mid ah tusaalooyinka ugu caansan ee dhicitaanka caddaaladda iyo nacaybka Yuhuudda . Arrintu waxay Faransiiska u kala qaybisay kooxo taageersan jamhuuriyadda, kuwa ka soo horjeeda wadaaddada iyo kuwa taageersan ciidamada, oo u badan kuwa ka soo horjeeda Dreyfusards-ka Katooliga, taasoo carqaladeynaysa siyaasadda Faransiiska waxayna dhiirrigelinaysaa xagjirnimo. Saxaafaddu waxay door muhiim ah ka ciyaartay soo bandhigidda macluumaadka iyo qaabaynta iyo muujinta ra'yiga dadweynaha ee labada dhinac ee iskahorimaadka.