Aschersleben
Aschersleben | |
|---|---|
Muuqaalka laga soo bilaabo Rondell ilaa Kaniisadda St.Stephan | |
![]() | |
| Isku-duwayaasha: 51°45′N 11°28′E / 51.750°N 11.467°E | |
| Dal | Germany |
| Degmo | Salzlandkreis |
| Qaybaha | 6 |
| Dawladda | |
| • Duqa magaalada (2022–29) | Steffen Amme[1] |
• Wadarta | 156.31 km2 (60.35 sq mi) |
| Joogga | 114 m (374 ft) |
| Aagga waqtiga | UTC+01:00 (CET) |
| • Xagaaga (DST) | UTC+02:00 (CEST) |
| Koodka boostada | 06449 |
| Koodhka wicitaanka | 03473 |
| Diiwaangelinta baabuurta | SLK, ASL |
| Websaydhka | www.aschersleben.de (in Af Jarmal) |
Aschersleben (Af Jarmal pronunciation: [ˈaʃɐsleːbn̩] ⓘ) waa magaalo ku taal degmada Salzlandkreis, ee Saxony-Anhalt, Jarmalka. Waxay ku taallaa qiyaastii 22 km dhanka bari ee Quedlinburg, iyo 45 km dhanka waqooyi-galbeed ee Halle (Saale).
Juqraafi
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Aschersleben waxay ku taallaa meel u dhow isku darka webiyada Eine iyo Wipper. Magaalada Aschersleben waxay ka kooban tahay Aschersleben lafteeda iyo qaybaha soo socda ee maamulka ama Ortschaften:[2]
- Drohndorf
- Freckleben
- Groß Schierstedt
- Klein Schierstedt
- Mehringen
- Neu Königsaue
- Schackenthal
- Schackstedt
- Westdorf
- Wilsleben
- Winningen
Taariikh
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Qarnigii 20-aad ka hor
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Aschersleben waxaa markii ugu horreysay la xusay sannadkii 753, taas oo ka dhigaysa magaalada ugu da'da weyn Saxony-Anhalt. Magaca Latin ee qalcadda magaalada, Ascharia, ayaa bixiyay magaca House of Ascania. Waxay heshay heerka degmo sannadkii 1266 waxayna gaartay xaq ay ku dhisato gidaarka magaalada oo leh munaaradaha difaaca sannadkii 1322.[3] Ku dhawaad gidaarka magaalada oo dhan ee xilligii dhexe waa mid si wanaagsan loo ilaaliyay waxaana weli la booqan karaa 15 munaaradood maanta. Laga bilaabo 1252–1315 Aschersleben waxay ahayd caasimadda Anhalt-Aschersleben, ka dib markii ay u gudubtay Bishopric of Halberstadt. Sannadkii 1426 Aschersleben waxay xubin ka noqotay Hanseatic League taas oo ay ugu wacan tahay ganacsiga hop-ka, waxaana bilaabmay barwaaqo dhaqaale.[4] Carrada ku xeeran Aschersleben waxay ahayd mid aad u wanaagsan beerashada hop-ka, waxaana loo dhisay suuq gaar ah (Hopfenmarkt, Suuqa Hop-ka) ganacsiga hop-ka. Bartamaha Aschersleben meel la yiraahdo Hopfenmarkt ayaa weli jirta maanta. Ka dib Peace of Westphalia ee 1648, waxay qayb ka noqotay Principality of Halberstadt. Aschersleben waxay qayb ka noqotay Prussian Province of Saxony sannadkii 1815.
Jarmalkii Naasiyiinta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Xarun wax soo saar oo fuselage ah oo Junkers ah ayaa ku tiil Aschersleben intii lagu jiray waqtigii Nazi Germany. Abriil 1935 qalabka ayaa loo wareejiyay Aschersleben, bishii Maajo 1935 fuselages-kii ugu horreeyay ayaa lagu dhisay halkaas. Xaruntu waxay ku taallay Wilslebener Strasse 9 meel u dhow waxa loogu yeero Seewiesen, halkaas oo sidoo kale laga dhisay garoon diyaaradeed. Aagga dukaanka Aschersleben wuxuu gaaray 564,000 mitir oo labajibbaaran waxaana halkaas ka shaqeeynayay ku dhawaad 6,000 oo qof.
Intii lagu jiray World War II, xero hoosaad ka tirsan Buchenwald concentration camp ayaa ku tiil magaalada. Waxaa loo aasaasay si ay u bixiso slave labour (shaqo qasab ah) ee Junkers (diyaaradaha) iyo Motorenwerk (baabuurta).[5] Aschersleben waxay soo gaartay burbur weyn oo bambooyin ah intii u dhaxaysay 1940 iyo 1945, gaar ahaan 31 Maarso 1945 markii saldhigga tareenka, warshado dhowr ah iyo aagga deganaanshaha Johannisvorstadt la burburiyay.[6] Ku dhawaad 20% magaalada ayaa la burburiyay[7] intii lagu jiray sagaal duqayn oo xagga hawada ah.[8]
Laga bilaabo Luulyo 1944, ku dhawaad 950 maxaabiis KZ ah ayaa lagu qasbay inay ka shaqeeyaan Junkers Flugzeugwerke ee Aschersleben. Abriil 1945, wax soo saarka waa la joojiyay. 17 Abriil ciidamada Maraykanka ayaa qabsaday Aschersleben, laakiin 23 Maajo magaalada waxaa loo dhiibay ciidamada Ingiriiska iyo 1 Luulyo, ugu dambayntii waxaa loo dhiibay Soofiyeeti.
Aschersleben waxaa la duqeeyay taariikhahan soo socda intii lagu jiray dagaalka:[9]
- 1 Abriil 1942 weerarkii bambo ee ugu horreeyay ee Ingiriiska
- 16 Janaayo 1945
- 14 Febraayo 1945
- 20 Febraayo 1944 weerarkii maalintii ee Maraykanka, bartilmaameedkii wuu guuldaraystay sababo la xiriira cimilada oo daruuro ahayd
- 27 Febraayo 1945
- 20 Maarso 1945
- 31 Maarso 1945, in ka badan 80 qof ayaa naftooda waayay[9]
- 11 Abriil 1945, 17 qof ayaa naftooda waayay cisbitaalka kaas oo si weyn u burburay bambooyin, iyo 22 ayaa dhintay markii guri ku yaal Blumenstraße ay ku dhaceen bambooyin.[10]
- 14 Abriil 1945
Dhamaadkii Dagaalkii Labaad ee Adduunka, Junkers-Aschersleben waxay u badnayd mid dhan, wax soo saarkuna wuxuu u beddelayay wax soo saarka diyaaradda dagaalka ee jet-ka Heinkel He 162. Inta badan qalabka waxaa la kala furfuray oo loo wareejiyay Kiev ee Midowga Soofiyeeti by Soofiyeeti sannadkii 1946. Dhismaha xaruntii hartay ee Aschersleben ayaa markii dambe waxaa isticmaalay VEB Kombinat Fritz Heckert. Maanta aagga waxaa isticmaala Schiess AG.
1945-tii ka dib
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Aschersleben waxay qayb ka ahayd Bariga Jarmalka ilaa 1990, markii ay qayb ka noqotay Saxony-Anhalt intii lagu jiray Midowga Jarmalka. 1 Janaayo 2008, degmooyinkii hore ee Drohndorf, Freckleben iyo Mehringen ayaa lagu daray Aschersleben.[11] 1 Janaayo 2009, degmooyinkii hore ee Groß Schierstedt, Neu Königsaue, Schackenthal iyo Westdorf ayaa la liqay, waxaana la kala diray Verwaltungsgemeinschaft Aschersleben/Land.[12] 1 Janaayo 2010 Schackstedt ayaa lagu daray.[13]
Dhismaha iyo Goobaha Dalxiiska
[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Dhowr qaab oo dhismeed ayaa laga matalay Aschersleben. Xarunta taariikhiga ah waxaa ku badan romanesque (Grauer Hof), gothic (St. Stephani Church), renaissance (Town hall, Krukmannsches Haus) iyo baroque architecture.
Waxaa jira giraan dhismayaal ah oo ah qaabka neoclassical iyo Jugendstil hareeraha Xaruntii hore ee Taariikhiga ahayd. Tani, iyaduna, waxaa ku hareeraysan oo lagu dhex milmay dhismayaal hore modernism sida Heckner-Bauten iyo dhismayaal ka socda xilligii GDR. Aagagga waaweyn ee cusub waxay inta badan ku yaallaan waqooyiga iyo koonfur-bari ee magaalada.
Aschersleben waa mid ka mid ah magaalooyinka Jarmalka ee yar ee muujinaya qaybo waaweyn (1.8 km) oo ka mid ah gidaarka magaalada ee xilligii dhexe (markii hore 2.2 km) oo la ilaaliyay qarniyo badan, in kasta oo inta badan lagu dhex daray dhismayaal degitaan oo dambe. Gidaarka magaalada wuxuu qeexayaa giraan socodka hareeraha Xaruntii hore ee Taariikhiga ahayd. Markii hore waxaa jiray shan irridood oo ku yaal gidaarka magaalada, laakiin dhammaantood marka laga reebo mid (Johannistor) ayaa la dumiyay qarnigii 19-aad.[14] Munaarado dhowr ah ayaa sidoo kale la dumiyay, laakiin 51 munaaradood iyo bastiinooyin waxaa weli jira 15. Kown iyo tobanka munaaradood ee la booqan karo waa kuwan soo socda:[15]
- Johannistorturm (la dhisay 1380, 42 mitir) oo ka sarreeya Johannis Gate
- Turm am Marsfeld (1443, 26 mitir) kaas oo la kori karo inta lagu jiro safarada la hago
- Liebenwahnscher Turm (1442, 27 mitir) kaas oo ka sarreeyay Liebenwahnsches Gate (la dumiyay 1831)
- Rondell (1507, dhexroor cabbiraya 17 mitir)
- Stumpfer Turm (1440, 23 mitir) kaas oo la kori karo inta lagu jiro safarada la hago
- Spitze Bastion (1467) kaas oo loo isticmaalay xabsi muddo
- Große Schale (1436, 12 mitir, dhexroor ah 8.5 mitir, oo leh 12 god oo loop-holes ah)
- Schale an der Luisenpromenade (1442, 16 mitir)
- Zwinger (1461)
- Rabenturm (1442, 31 mitir, oo leh 21 god oo loop-holes ah) kaas oo la kori karo inta lagu jiro safarada la hago
- Schmaler Heinrich (1442, saldhig aad u yar oo cabbiraya 6x6 mitir) kaas oo la kori karo inta lagu jiro safarada la hago
St. Stephani Church waa kaniisad Protestant ah oo la dhisay qarnigii 14-aad qaab gothic ah oo leh saddex naves. Waxay ku dhowdahay Town Hall oo laga soo bilaabo 1517 kaas oo daaqadaha oriel-ka iyo baalasha kala duwan lagu daray qarniyadii 19-aad iyo 20-aad.[14]
St. Margarethen Church waa kaniisad Roman Catholic ah oo la dhisay qiyaastii 1100 waxaana lagu xusay dukumenti 1303 markii ugu horreysay. 1410 way gubatay mana dib loo dhisin ka hor 1586. Saxanka baabtiiskeedu wuxuu ka soo jeedaa 1587.[16] Mararka qaarkood waxaa loo yaqaan Marktkirche (Market Church) ama Heilig-Kreuz-Kirche (Church of the Holy Cross)
Waxaa jira dhismayaal yar half-timbered oo ku yaal magaaladii hore ee Aschersleben. Sababaha tan ayaa ah helitaanka qalab dhagax wanaagsan iyo maqnaanshaha kaymo waaweyn oo ku dhow, iyo sidoo kale dabab badan ka hor qarnigii 16-aad. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira dhismayaal badan, kuwaas oo qayb ahaan ah half-timbered, badanaa dabaqyada sare. Mid ka mid ah dhismayaasha ugu da'da weyn waa Lederer Bräustübl, warshad khamri hore oo la dhisay 1512 oo la ballaariyay 1600 markii renaissance oriel window oo leh xardho dhagax ah lagu daray.[17] Grauer Hof laga soo bilaabo qarnigii 12-aad waxaa loo tixgeliyaa inuu yahay guriga ugu da'da weyn magaalada, iyo Krukmannsches Haus waa guri renaissance ah oo la dhisay 1572 dabaqa sare ee half-timbered kaas oo lagu daray dambe.[18]
Mid ka mid ah ilaha ugu xiisaha badan waa Kuntzebrunnen laga soo bilaabo 1904 kaas oo ka kooban tiir sandstone ah, saddex candelabrums, afar libaax iyo afar weel. Waxaa ku deeqay milkiilayaasha warshad saabuun, Gustav Carl Kuntze (1852–1923) iyo walaalkiis Emil Robert Kuntze (1860–1930) oo ku noolaa waddada halkaas oo la dhisay.[19] Meesha loogu magac daray irrid magaalo oo dhexe oo la dumiyay waxaa loo yaqaan "Vor dem Hohen Tor".
Beeraha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Herrenbreite waa beerta ugu weyn ee bartamaha magaalada. Waxaa la dhigay qarnigii 15-aad sida garoonka toogashada waxaana dib loo habeeyay 2010 markii Landesgartenschau Exhibition uu ka dhacay Saxony Anhalt.[20] Waxaa jira ilo kala duwan, farshaxanno iyo xusuus-qoryo ku yaal beerta. Farshaxanka ugu caansan waa Moon Sculpture laga soo bilaabo 2010.
Magaalooyinka Mataanaha ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Aschersleben waa mataan leh:[21]
Kerava, Finland
Peine, Jarmalka- Template:Country data SVK Trenčianske Teplice, Slovakia
Dadka caanka ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- John's city gate tower oo leh taalada Olearius oo la furay 2010 meel u dhow goobta uu ku dhashay.[22]
- taalada Adam Olearius
- Taariikh nololeed gaaban oo ku saabsan Olearius
- Adam Olearius (1599–1671), polymath, qoraa iyo dublamaasi.[23] Wuxuu laba jeer u safray Muscovy (Russian Tsardom), markii labaad jidka loo maro Persia, wuxuuna daabacay xisaabtiisa safarka kaas oo noqday il macluumaad muhiim ah oo u ah taariikhyahanada. Wuxuu naqshadeeyay qaabka ugu weyn adduunka ee Dunida — Globe of Gottorf, kaas oo la siiyay boqorkii Ruushka waxaana lagu soo bandhigay matxafkii ugu horreeyay ee Ruushka — Kunstkammer ee St. Petersburg; dusha sare ee gudaha ee globe-ka wuxuu muujinayaa khariidad xiddigo ah waxaana arki kara dadka kor u fuula iyagoo maraya albaab. Taalada Aschersleben ee Olearius waa taalada naxaasta ah ee 2-mitir oo dherer ah oo korka ka saaran qayb ka mid ah gidaarka magaalada oo ku xiga munaaradda irridda John. Taalada hoosteeda waxaa ku yaal guddiga xusuusta naxaasta ah oo liis garaynaya dhibco qaar ka mid ah taariikh nololeedkiisa: sannadaha dhalashada iyo dhimashada, xaaladda maktabadda maxkamadda iyo xisaabiyaha, sannadaha safarka iyo samaynta Globe of Gottorf.
- Johann Esaias Silberschlag (1721–1791), culumo iyo saynisyahan

- Johann August Ephraim Goeze (1731–1793), xoolo-yaqaan
- Franz Körte (1782–1845), saynisyahan dabiici ah iyo beeraha
- Wilhelm Friedrich Wieprecht (1802–1872), laxamiiste.[24]
- Rudolf Christian Böttger (1806–1881), kiimiko aan dabiici ahayn
- Martin Schmidt (1863–1947), juqraafiga iyo cilmiga lafaha
- Robert Leffler (1866–1940), aktar iyo heesaa
- Anna Muthesius (1870-1961), naqshadeeye moodada, heesaa iyo qoraa
- Gerd von Rundstedt (1875–1953), Dagaalkii Labaad ee Adduunka guud, field marshal
- Richard Schoenfeld (1884–1956), farshaxan iyo rinjiile
- Theodor Osterkamp (1892–1975), duuliye Navy Dagaalkii Labaad ee Adduunka I, Luftwaffe Commodore Dagaalkii Labaad ee Adduunka II
- Walter Andreas Schwarz (1913–1992), heesaa, qoraa, majaajiliste, raadiyaha iyo turjumaan
- Lilo Ramdohr (1913–2013), xubin ka tirsan kooxda ka hortagga fashistaha White Rose.
- Ernst Klodwig (1903–1973), Formula 1 darawal
- Helmut Stein (dhashay 1942), ciyaaryahan kubadda cagta
- Hugo Sasse (dhashay 2004), darawal tartanka
Wendell Lewis Willkie (1892–1944) wuxuu ahaa musharaxa Xisbiga Jamhuuriga (GOP) ee 1940 doorashada madaxweynaha. Ku dhashay Lewis Wendell Willkie ee Elwood, Indiana, wuxuu ahaa wiilka Herman Willkie, oo ahaa muhaajir Jarmal ah oo ka yimid Aschersleben.
Gallery
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- Suuqa, Kaniisadda St. Stephani
- Kaniisadda St. Margarethen
- Suuqii Hop-ka hore
- Marsfeld munaaradda
- Johannisturm
- Krukmannsches Haus
- Lederer Bräustübl House
- Fountain Kuntzebrunnen
- Moon Sculpture in Herrenbreite Park
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ Bürgermeisterwahlen in den Gemeinden, Endgültige Ergebnisse, Statistisches Landesamt Sachsen-Anhalt, waxaa la helay 10 November 2022.
- ↑ Hauptsatzung der Stadt Aschersleben, Abriil 2015.
- ↑ Matthias Puhle: Die Hanse - 16 Städtebilder aus Sachsen-Anhalt, p.17. Dössel (Saalekreis) 2008
- ↑ Matthias Puhle: Die Hanse - 16 Städtebilder aus Sachsen-Anhalt, p.18. Dössel (Saalekreis) 2008
- ↑ Edward Victor. Alphabetical List of Camps, Subcamps and Other Camps. "List of Camps". Archived from the original on 2010-12-16. Retrieved 2008-07-25.
- ↑ "Angriffe in der Region".
- ↑ "1945 – UNSERE STÄDTE: Von der Zerstörung zum Wiederaufbau".
- ↑ "1945 – UNSERE STÄDTE: Von der Zerstörung zum Wiederaufbau".
- 1 2 "Aschersleben".
- ↑ "Aschersleben".
- ↑ Gebietsänderungen vom 01.01. bis 31.12.2008, Statistisches Bundesamt
- ↑ Gebietsänderungen am 01.01.2009, Statistisches Bundesamt
- ↑ Gebietsänderungen vom 01. Januar bis 31. Dezember 2010, Statistisches Bundesamt
- 1 2 Matthias Puhle: Die Hanse - 16 Städtebilder aus Sachsen-Anhalt, p.16. Dössel (Saalekreis) 2008
- ↑ Touristinformation Aschersleben: Stadtbefestigungsroute, p. 4 - 8. Aschersleben 2017
- ↑ Matthias Puhle: Die Hanse - 16 Städtebilder aus Sachsen-Anhalt, p.19. Dössel (Saalekreis) 2008
- ↑ Information board in front of the house
- ↑ Matthias Puhle: Die Hanse - 16 Städtebilder aus Sachsen-Anhalt, p.21. Dössel (Saalekreis) 2008
- ↑ Frank Reisberger: Riesiger Seifenstöpsel, Ascherslebener Stadtgeschichte, 16 Jan. 2015
- ↑ Information board in the park
- ↑ "Partnerstädte von Aschersleben". aschersleben.de (in Jarmal). Aschersleben. Retrieved 2021-02-28.
- ↑ "Stempeldetails – Salzländer Kulturstempel" (in Jarmal). Retrieved 2024-10-08.
- ↑ Beazley, Charles Raymond (1911). "Oelschläger, Adam". Encyclopædia Britannica (11th) 20.
- ↑ "Wieprecht, Wilhelm Friedrich". Encyclopædia Britannica (11th) 28. (1911).
Xiriirinta dibadda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- "Aschersleben". Encyclopædia Britannica (11th) 2. (1911).
- Mareegta rasmiga ah (in Af Jarmal)
- Bogga sawirka gaarka ah Archived Abriil 11, 2021 // Wayback Machine Archived 2021-04-11 at the Wayback Machine (in Af Jarmal)
- Bogag leh xuduudo formatnum ah oo aan tiro ahayn
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- With short description
- Short description is different from Wikidata
- Articles with Af Jarmal-language sources (de)
- Pages using infobox settlement with potentially too many maps
- Germany articles requiring maintenance
- Bogagga isticmaalaya kordhinta Phonos
- Pages with Af Jarmal IPA
- Pages including recorded pronunciations
- CS1 Jarmal-language sources (de)
- Flag icons missing country data templates
- Maqaallada Wikipedia-ka ee ku jira xigasho laga soo qaatay 1911 Encyclopaedia Britannica oo leh tixraac Wikisource
- Commons category link is on Wikidata
- Mareegta rasmiga ah wuu ku kala duwan yahay Wikidata iyo Wikipedia
- Webarchive template wayback links
- Bogagga isticmaala kordhinta Kartographer
