Bir Hakeim

Bir Hakeim
Af Carabi: بئر حكيم, romanized: biʾr ḥakīm
Bir Hakeim sanadkii 1990
31°35′38″N 23°28′48″E
Goobta	Libya

Bir Hakeim (Af Carabi: بئر حكيم, romanized: biʾr ḥakīm, lit. 'ceelka xikmadda leh', pronounced [biʔr ħaˈkiːm] ^ⓘ, mararka qaarkood loo qoro Bir Hacheim) waa goobtii ay ku taallay qalcad Cismaaniyiin hore oo ku taal saxaraha Liibiya. Qalcadda waxaa la dhisay agagaarka goobta ceel Roomaani ah oo qadiimi ah, kaas oo soo taxnaa xilligii ay oasis-ku ka mid ahayd Tripolitania-ta Cismaaniyiinta. Waxay ku taallaa qiyaastii 160 km (99 mi) galbeedka Sollum oo ku taal xeebta Liibiya iyo 80 km (50 mi) koonfur-bari ee Gazala. Bir Hakeim waxaa inta badan looga yaqaanaa dagaalkii Bir Hakeim, kaas oo ka dhacay halkaas intii lagu jiray Dagaalkii Labaad ee Adduunka.

Dagaalku wuxuu dhacay intii lagu jiray Dagaalkii Gazala (26 Maajo – 21 Juun 1942) markii Guutada 1-aad ee Faransiiska Xorta ah ee Général de brigade, mustaqbalka Maréchal de France Marie-Pierre Kœnig ay difaaceen goobta laga soo bilaabo 26 Maajo – 11 Juun iyaga oo ka dhan ah ciidamo Jarmal iyo Talyaani ah oo aad u waaweyn, kuwaas oo uu hoggaaminayay Generaloberst Erwin Rommel.

Capitaine Pierre Messmer wuxuu ahaa mid ka mid ah saraakiishii Faransiiska ee guutada 13-aad ee Faransiiska Foreign Legion. Messmer wuxuu ka qalin jabiyay Dugsiga Milatariga ee St Cyr. Wuxuu hoggaaminayay guutada 3-aad ee Legion-ka. Askartiisa badankood waxay ahaayeen asal ahaan Isbaanish iyo Jarmal, badankooduna waxay ahaayeen Yuhuud^{[xigasho u-baahan]}. Kaddish ayaa lagu akhriyay fiid walba Bir-Hakeim. Qaybta kale ee guutada ee Qaybta 1-aad ee Faransiiska Xorta ah waxaa ku jiray cutubyo aan ka tirsanayn Faransiiska Foreign Legion, sida Bataillon de Marche n°2 de l'Afrique équatoriale française (BM2), Bataillon du Pacifique (Polynesiya-ta Faransiiska, New Caledonia iyo New Hebrides), Bataillon-ka 1-aad ee Infanterie de Marine, Regiment-ka 1-aad ee Artillerie, Bataillon-ka 1-aad ee Fusiliers Marins oo lala kaashanayo cutubka D ee Battery-ga 43-aad ee Regiment-ka 11-aad ee City of London Yeomanry iyo Shirkadda 22-aad ee Gaashaaman ee Waqooyiga Afrika ee Faransiiska.

Pierre Messmer wuxuu ahaa askarigii ugu horreeyay ee Faransiiska Foreign Legion oo loo doorto Académie Française. Waxa uu markii dambe noqday Ra'iisul Wasaaraha Jamhuuriyadda Faransiiska hoos yimaada Madaxweyne Georges Pompidou.

Intii lagu jiray 14-kaas maalmood, 3700 oo askari oo Faransiis ah ayaa curyaamiyay 40,000 oo askari oo Axis ah. 3700-taas, 800 ayaa dhintay ama la'a. Guutadan ayaa horey ula dagaallantay Ciidanka Jarmalka ee Narvik 27-kii Maajo 1940.

In kasta oo Afrika Corps ay qabsadeen Tobruk toban maalmood ka dib, dib-u-dhicii ku yimid duullaankii Axis-ka ee difaaca Bir Hakeim wuxuu saameeyay kansalka Operation Herkules, duullaankii Jarmalka ee qorshaysan ee Suez Canal iyo Malta. Istaagga Faransiiska Xorta ah wuxuu siiyay Ciidankii Siddeedaad ee Ingiriiska ee laga adkaaday oo dib u guranayay waqti ku filan oo ay kaga soo kabtaan khasaarihii culusaa iyo inay dib u habeyn ku sameeyaan. Ingiriisku waxay markaas joojiyeen horumarkii Jarmalka ee Dagaalkii Koowaad ee El Alamein. Cutubyadii Algeria iyo Morocco ee Qaybta 1-aad ee Faransiiska Xorta ah waxay dhasheen Ciidamada Faransiiska ee Expeditionary oo hoos yimaada hoggaanka Général Alphonse Juin, mustaqbalka Maréchal de France, iyo Général Joseph de Goislard de Monsabert. Waxay kaloo ka qayb qaateen Dagaalkii Monte Cassino. Halkaas, qaybta 3-aad d'Infanterie Algérienne (3rd DIA) iyo Groupement des Tabors Marocains ee Général Augustin Guillaume ayaa lagu aqoonsaday inay jebiyeen difaacii Jarmalka ee Gustav Line.

Dagaalkani wuxuu u adeegi lahaa magaca Bir-Hakeim (Paris Métro), oo ah saldhig ku yaal Paris Métro, iyo Pont de Bir-Hakeim, buundada.

Bir Hakeim waxay ahayd goobta badbaadin geesinimo leh intii lagu jiray Dagaalkii Koowaad ee Adduunka. 14-kii Maarso 1916 Major Hugh Grosvenor wuxuu hoggaamiyay guuto gaari gaashaaman ah, oo ka tirsan Western Frontier Force, una socda Bir Hakeim ka dib markii uu u safray 120 mayl saxaraha laga bilaabo Sollum. Halkaas ayay ku badbaadiyeen 91 maxaabiis dagaal oo Ingiriis ah oo ka yimid HMS Tara iyo HMT Moorina. Maraakiibta quusta ee Jarmalka ayaa qabsaday badmaaxiinta Ingiriiska ka dib markii ay quusiyeen maraakiibtooda waxayna u dhiibeen maxaabiistoodii Senussi maxalliga ah, kuwaas oo xuluf la ahaa Jarmalka.

Natiijadii Dagaalkii Talyaani-Turki (1911-1912), Talyaanigu wuxuu qabsaday Tripolitania Vilayet (gobolka) ee Cismaaniyiinta, kaas oo loo yaqaanay Liibiya ee Talyaaniga. Ciidanka Talyaanigu wuxuu saldhig u dhigay cutub ka tirsan Zaptié Meharista Bir Hakeim.