Biyo dhacyada Augrabies
| Augrabies Falls | |
|---|---|
Augrabies Falls | |
| Meesha | Kai ǃGarib Local Municipality, Northern Cape, Koonfur Afrika |
| Coordinates | 28°35′29″S 20°20′27″E / 28.59139°S 20.34083°E |
| Type | Cascade |
| Total height | 56 metres (183 ft) |
| Watercourse | Wabiga Orange |
| Average flow rate | 313 cubic metres (11,050 cu ft) |
Augrabies Falls /ɔːˈxrɑːbiːz/ waa biyo-dhac ku yaal Wabiga Orange, oo ah wabiga ugu weyn Koonfur Afrika. Tan iyo 1966-kii biyo-dhaca, oo ku yaal deegaan cidlo iyo qallafsan, waxaa ku wareegsan Beerta Qaranka ee Augrabies Falls. Biyo-dhacu waa qiyaastii 56 metres (184 ft) oo dherer ah.[1] Ilaha qaar ayaa xusaya dherer qiyaas ahaan ah 146 metres (479 ft); kani waa dhab ahaan dhererka laga bilaabo salka dooxada ilaa sare ee derbiyada, ma aha kan biyo-dhaca laftiisa.[1]
Sahaminta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dadkii asalka ahaa ee Khoikhoi waxay biyo-dhaca u bixiyeen "Ankoerebis" — "meesha buuqa weyn" — oo ay Trek Boers, oo halkan degay markii dambe, ka soo qaateen magaca, "Augrabies".[2] Hoggaamiyihii ugu dambeeyay ee dadka deegaanka asalka ah wuxuu ahaa Klaas Pofadder oo ku noolaa jasiirad ku taal wabiga dusheeda biyo-dhaca, oo hadda loo yaqaan Jasiiradda Klaas. Yurubiyiinkii ugu horreeyay ee arkay biyo-dhaca wuxuu ahaa askarigii reer Iswiidhan ee fallaagada ahaa Hendrik Jakob Wikar.[3] Wuxuu yimid biyo-dhaca bishii Oktoobar 1778, ka dib sannado badan oo uu ku wareegayay duurka. Markii safar kale, George Thompson, ay u kaxeeyeen biyo-dhaca hagayaashiisii Koranna sannadkii 1826, wuxuu u bixiyay Boqor George IV.[xigasho u-baahan]
Horraantii 1920-yadii askari, sahamiye iyo siyaasi Deneys Reitz ayaa u dabaashay ilaa barkadda hoose iyo godka ka dambeeya biyo-dhaca, isagoo sheegtay inuu ahaa qofkii ugu horreeyay ee sidaas sameeya oo noolaada.[4]
Cabbirka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Augrabies Falls waxay diiwaangeliyeen 7,800 cubic metres (280,000 cu ft) oo biyo ah ilbiriqsi kasta fatahaadihii 1988 (iyo 6,800 cubic metres (240,000 cu ft) fatahaadihii 2006). Tani waa in ka badan saddex jeer celceliska heerka socodka xilli-roobaadka ee Niagara Falls oo ah 2,400 cubic metres (85,000 cu ft) ilbiriqsi kasta, in ka badan afar jeer celceliska sanadlaha ah ee Niagara, kana weyn rikoodhkii abid ee Niagara oo ah 6,800 cubic metres (240,000 cu ft) ilbiriqsi kasta. Dooxada Augrabies Falls waa 240 metres (800 ft) qoto dheer iyo 18 kilometres (10 mi) dherer ah, waana tusaale cajiib ah oo nabaad-guurka granite-ka ah.[xigasho u-baahan]
Khataraha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tan iyo 1966-kii, in ka badan 20 qof ayaa u dhintay iyagoo ku dhacay dooxada, shan kalena waxaa la qaaday biyo-dhaca. Dalxiis u dhashay Scandinavia si kastaba ha ahaatee wuu ka badbaaday dhicitaan ku dhacay dooxada 1979-kii, sidoo kale nin la qaaday biyo-dhaca bishii Oktoobar 1981-kii. Meydadka kuwa kale ayaa lagu xayiray barkadda hoose ee hoos ku taal oo aan waligood la helin. Sidoo kale, xayawaannada ay ku jiraan lo'da iyo qadiibka (hippo) ayaa la qaaday biyo-dhaca.[3]
- Augrabies Falls
- Biyo-dhaca oo laga eegayo madasha daawashada
- Augrabies Falls xilliga jiilaalka
- Biyo-dhaca oo fatahay
Sheeko-xariir
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sheeko-xariirta ka dhexaysa kuwa raadinayay macdanta ee Koonfur Afrika horraantii qarnigii labaatanaad waxay ku sifeeyaan barkadda hoosta King George Cataract inay ka buuxaan dheeman, kuwaas oo ay qaadaan hirarka hoos u socda Wabiga Orange. Intaa waxaa dheer, barkadda waxaa kale oo la sheegaa inay tahay godka xayawaan mas u eg oo loo yaqaan Grootslang.[5]
Sidoo kale eeg
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- 1 2 "Augrabies Falls | World Waterfall Database". www.worldwaterfalldatabase.com. Retrieved 2017-02-21.
- ↑ Scheffel, Richard L.; Wernet, Susan J., eds. (1980). Natural Wonders of the World. United States of America: Reader's Digest Association, Inc. pp. 62. ISBN 0-89577-087-3.
- 1 2 "Augrabies Falls". WonderMondo. 9 Febraayo 2019. Archived from the original on 2024-06-22. Retrieved 1 Oktoobar 2019.
- ↑ Reitz, Deneys (1999). Adrift on the Open Veld. Cape Town: Stormberg. pp. 589–590. ISBN 978-0-6202-4380-3.
- ↑ Green, Lawrence G. (1948). Where Men Still Dream. Standard Press Ltd., Cape Town. p. 125-126.
Xiriirinta dibadda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- Beerta Qaranka ee Augrabies Falls
- Tooth, S; McCarthy, T.S (2004). "Anabranching in mixed bedrock-alluvial rivers: The example of the Orange River above Augrabies Falls, Northern Cape Province, South Africa". Geomorphology. 57 (3–4): 235–62. Bibcode:2004Geomo..57..235T. doi:10.1016/S0169-555X(03)00105-3.