Biyo xireenka Shashe
| Biyo-xireenka Shashe | |
|---|---|
| Dalka | Botswana |
| Ku taal | Degmada Waqooyi-Bari |
| Danaha | Sahayda biyaha magaalooyinka |
| Bilowga dhismaha | 1970 |
| Taariikhda la furay | 1973 |
| Biyo-xireenka iyo dhimista biya dheeraadka ah | |
| Nuuca biyo-xireenka | Zoned embankment |
| Joog | 27 metres (89 ft) |
| Dhererka biyo-xireenka | 3.5 kilometres (2.2 mi) |
| Kaydka | |
| Qaadka guud | 85,000,000 cubic metres (3.0×109 cu ft) |
| Bedka sallaxa | 3,200 hectares (7,900 acres) |
| Max. length | 15 kilometres (9.3 mi) |
| Max. width | 4.2 kilometres (2.6 mi) |
| Normal elevation | 1,000 metres (3,300 ft) |
Biyo-xireenka Shashe waa biyo-xireen ku yaalla Webiga Shashe ee dalka Botswana, kaas oo loo dhisay in lagu siiyo biyo magaalada warshadaha ah ee Selebi-Phikwe.[1] Tuulada weyn ee Tonota ayaa ku taal dhanka koonfureed ee biyo-xireenka.
Goobta iyo awoodda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Biyo-xireenku waxa uu xiraa Webiga Shashe, waxaana uu ku yaallaa qiyaastii 25 kilometres (16 mi) koonfur-galbeed ee Francistown[1] iyo qiyaastii 80 kilometres (50 mi) waqooyi-galbeed ee Selebi-Phikwe.[2] Webiyada yaryar ee Mairoro, Lunyi iyo Swiki ee Shashe ayaa sidoo kale ku shuba biyo-xireenka.[3] Harada macmalka ah waa 15 kilometres (9.3 mi) dhererkeedu, waxaana ay leedahay ballac dhan 4.2 kilometres (2.6 mi). Marka ay buuxdo, oogada biyaha ee furan waxay dabooshaa ku dhawaad 3,200 hectares (7,900 acres)[4] waxayna leedahay awood dhan 85,000,000 cubic metres (3.0×109 cu ft).[5]
Dhismaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Biyo-xireenka waxaa loo dhisay qayb ka mid ah maalgashi weyn oo kaabayaasha dhaqaalaha ah oo loo baahnaa si looga faa'iidaysto kaydka macdanta naxaasta iyo nikkel-ka ee Selebi iyo Pikwe, oo lagu qiyaasay Oktoobar 1969 inay wadar ahaan yihiin 45.7 milyan oo tan oo gaaban. Dhismaha dhererkiisu yahay 3.5 kilometres (2.2 mi) iyo jooggiisu yahay 27 metres (89 ft) ayaa la dhammaystiray 1973.[1] Biyaha biyo-xireenka waxaa loo keenaa Selebi-Phikwe iyadoo la isticmaalayo dhuumaha dhulka hoostiisa mara.[2]
Sannadkii 1982 waxaa la ogaaday in biyaha dhulka hoostiisa ka yimaada ceelasha maxalliga ah ee Francistown ay lahaayeen heer sare oo nitrate ah, isla markaana ay ku filnaan waayeen baahida dadweynaha, sidaas darteed sahayda biyaha dadweynaha ee magaaladaas waxaa loo wareejiyay isticmaalka biyaha ka yimaada Biyo-xireenka Shashe.[6] Shaqada biyaha ee Biyo-xireenka Shashe, oo ka baxsan wadada Francistown ee waqooyiga aagga qorshaha horumarinta Tonota, ayaa sidoo kale siiya biyo la cabi karo Tonota.[7]
Isticmaalka biyo-xireenka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Wadarta guud ee kalluunka ee laga fili karo biyo-xireenka ayaa lagu qiyaasay in ka badan 50 tan sannadkii.[8] Biyo-xireenka waxaa loo isticmaalaa kalluumeysiga dadka, ganacsiga iyo isboortiga, iyo sidoo kale naadi doonni (sailing club). Qoolleyda, kalluunka, waraabaha biyaha (otters), Nile monitor-ka iyo noocyo badan oo shimbiro kala duwan ah ayaa ku nool biyo-xireenka.
Biyo-xireenku waxa uu muujinayaa raadad wasakhayn bini'aadamka ah sida qashinka oo ku wareegsan iyo gudaha biyaha.[3] Bishii Febraayo 2009, Shirkadda Adeegga Biyaha ayaa lagu qasbay inay joojiso dhammaan hawlaha dadweynaha ee biyo-xireenka ka dib markii dillaac cudurka daacuunka ah lala xiriiriyay biyahiisa.[9]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Xigashooyin
- 1 2 3 Knight 1990, p. 402.
- 1 2 Sillery 1974, p. 171.
- 1 2 Gabathuse & Maganu-Edwin 2011.
- ↑ Hughes & Hughes 1992, p. 626.
- ↑ Central Statistics Office 2009, p. 3.
- ↑ Schmoll 2006, p. 284.
- ↑ Tonota-Shashe development plan 2001, p. 109.
- ↑ vanden Bossche & Bernacsek 1990, p. 20.
- ↑ WUC Suspends Activities...
Ilaha
- Xafiiska Tirakoobka Dhexe (Oktoobar 2009). "TIRA-KOOBKA BIYAHA BOTSWANA" (PDF). Archived from the original on July 7, 2010. Retrieved 2012-09-18.
- Europa Publications (2003-12-09). Africa South of the Sahara 2004. Psychology Press. p. 98. ISBN 978-1-85743-183-4. Retrieved 2012-09-18.
- Gabathuse, Ryder; Maganu-Edwin, Patricia (15 Abriil 2011). "Geedaha qoob-ka-ciyaarka ee Biyo-xireenka Shashe". Retrieved 2012-09-18.
- Hughes, R. H.; Hughes, J. S. (1992). Tusaha Dhul-qoyan ee Afrika. IUCN. p. 626. ISBN 978-2-88032-949-5. Retrieved 2012-09-18.
- Knight, D.J. (1990-06-01). "Faa'iidada la xaqiijiyay ee nidaamyada qalabeynta ee mashaariicda biyo-xireenka ee kala duwan". Qalabka Geotechnical ee Ficilka: Ujeeddo, Waxqabad iyo Fasiraad : Nidaamka Shirka Qalabka Geotechnical ee Mashaariicda Injineernimada Madaniga ah. Thomas Telford. ISBN 978-0-7277-1515-9. Retrieved 2012-09-18.
- Schmoll, Oliver (2006). Ilaalinta Biyaha Dhulka hoostiisa ee Caafimaadka: Maareynta Tayada Ilaha Biyaha la cabbo. Ururka Caafimaadka Adduunka. p. 284. ISBN 978-92-4-154668-3. Retrieved 2012-09-18.
- Sillery, Anthony (1974). Botswana; Taariikh Siyaasadeed Gaaban. Methuen (Waxaa lagu qaybiyey US by Harper & Row Publishers, Barnes & Noble Import Division). p. 171. ISBN 978-0-416-75650-0. Retrieved 2012-09-18.
- Qorshaha horumarinta Tonota-Shashe (2000–2024): qorshaha horumarinta. Wasaaradda Dhulka, Guriyeynta iyo Deegaanka. 2001. Retrieved 2012-09-18.
- vanden Bossche, J.-P.; Bernacsek, G. M. (1990). Buugga Isha ee Khayraadka Kalluumeysiga Gudaha ee Afrika. Food & Agriculture Org. p. 20. ISBN 978-92-5-102983-1. Retrieved 2012-09-18.
- "WUC waxay joojisay hawlihii Biyo-xireenka Shashe". The Voice, Francistown. 10 Febraayo 2009. Retrieved 2012-09-18.