Bogga Hore

Ku soo-dhawoow Wikipedia Insaykalobeedhiya xorta ah ee qofwalbana wax ka bedeli karo Wikipedia Soomaaliga waxaa ku jirta 13,628 maqaal, Hubi gaarista ama habka mobilka	Maanta waa Talaado 1 Sebteembar 2026 M 18 Rabi' al-awwal 1448 H
Bogagga oo dhan oo si alifba ah isugu xiga Boggaga qaaska ah Caawinaad

Maqaalka Maanta

Yaanyo Geedka yaanyadu badanaa waa geed fuula, inta badan waa mid hal-sano jira, wuxuuna si fudud u dhaawacmaa marka qabow daran yimaado, inkasta oo mararka qaarkood uu muddo dheer ku noolaan karo aqalka dhirta lagu koriyo. Ubaxyadu waxay awood u leeyihiin inay iskood isu bacrimiyaan. Noocyada casriga ah waxaa loo sameeyay inay si isku mid ah u casaadaan marka ay bislaadaan, taasoo hoos u dhigtay macaanida iyo dhadhanka miraha. Waxaa jira kumannaan nooc oo yaanyo ah, kuwaas oo ku kala duwan cabbir, midab, qaab, iyo dhadhan. Yaanyada waxaa dhiba cayayaan badan iyo gooryaanno yaryar, sidoo kale waxay u nugul yihiin cudurro ay keenaan jeermisyo iyo fangasyo keena caaryo iyo qudhun. Yaanyadu waxay leedahay dhadhan xooggan oo macaan iyo cusbo isu dheelli tiran, waana qayb muhiim ah oo ka mid ah cuntooyinka dunida oo dhan. Waxaa si weyn loogu isticmaalaa suugada cuntooyinka, maraqyada, saladhyada, iyo xawaashyada, sidoo kale waxaa lagu daraa kariimo kala duwan. Yaanyada sidoo kale waxaa laga sameeyaa casiir, waxaana loo adeegsadaa cabitaanno kala duwan. (SII AQRI)

Maqaallo Xul Ah

Wararka Wiki – Dhacdooyinka Hadda iyo Dheeraad...

Ma Ogtahay...

... in doonta Doonta Pesse (Sawirka), oo ah dugout dib ugu laabanaysa inta u dhaxaysa 7500 iyo 8000 BCE, laga yaabo inay ka mid tahay doonaha ugu da'da weyn adduunka?
... in markii Charles Michel noqday ra'iisul wasaaraha Belgium sanadkii 2014, uu noqday ra'iisul wasaaraha ugu da'da yar 173 sano gudahood?
... in 1950-meeyadii, Leroy Anderson uu curiyay hees loogu talagalay mashiinka qorista iyo orkestra?
... in Sultan bin Salman Al Saud, wiilka Boqorka Sacuudiga Salman, uu noqday xubinta ugu horreysa ee qoys boqortooyo ah ee hawada u duusha, sidoo kale waa Carabkii ugu horreeyay iyo Muslimkii ugu horreeyay ee sidaas sameeya?
... in darawalka taksiga ee qaraxii isbitaalka dumarka ee Liverpool loo magacaabay geesi kadib markii uu ka xiray argagixisada gudaha taksigiisa?
... in William Shockley, oo ah saynisyahan ku guuleystay Abaalmarinta Nobel, uu u tartamay kursiga Senetka Mareykanka sanadkii 1982 sababo la xiriira "khatar dysgenic" oo uu aaminsanaa in dadka Afrikaanka ah ay keeneen?

Wararka Wiki – Dhacdooyinka Hadda iyo Dheeraad...

Taariikh

Farta Boorama (sidoo kale loo yaqaano: Far Gadabuursi) waa nidaam wax-qoris oo ka mid ah Far Soomaaliga taasi oo uu alifey Sheekh Cabdiraxmaan Sheekh Nuur. Sida taariikhda lagu hayo, Sheekh Cabdiraxmaan wuxuu alifey fartan sanadkii 1933 wakhtigaasi oo uu ku sugnaa magaalada Boorama, oo noqonaysa sababta farta loogu magacdaray magaaladaasi.

Toban sano ka hor intii aanu Sheekh Cabdiraxmaan alifin farta waxaa soo baxdey Farta Cusmaaniya taasi oo noqoneysa fartii ugu horeeysay dhulka Soomaaliyeed. Markii farta Borama soo shaacbaxdey waxay noqotey mid ka sahlan qorista iyo akhriska isla markaana ka shaqallo badan farta Cusmaaniyada. Dad badan oo wakhtigaasi isbarbardhigay waxay ku sheegeen farta Boorama in ahayd midii ugu casrisanayd geyiga Soomaalida wakhtigaas. (SII AQRI)

Maqaal Cusub

Wararka Wiki – Dhacdooyinka Hadda iyo Dheeraad...

Maalintan

Af-Soomaali waa luqad Afro-Aasiyatik ah oo ay leedahay laanta Kushiitik . Waxay afka hooyo u tahay Soomaalida ku nool dhulka Soomaaliweyn iyo qurbo joogta Soomaaliyeed. Afka Soomaaliga waa afka rasmiga ee Soomaaliya Afka Soomaaliga waxaa ku hadla Soomaalida ku nool dalka Soomaaliya , Jabuuti , Itoobiya , Yemen , Kenya , iyo qurba joogta Soomaalida . Waxaa sidoo kale ku hadlo dad tiro yar oo ka soo jeeda qowmiyadaha tirada yar ee ku sugan agagaarkaas Laga soo bilaabo 2016, waxaa jiray dad gaaraayo ku dhawaad 36.6 milyan oo qof oo ku hadla af soomaaliga, oo kala degan dhulka soomaali wayn, taas oo ku dhawaad 15 milyan ay ku noolyihiin Soomaaliya. (SII AQRI)

Maqaal Cusub

Wararka Wiki – Dhacdooyinka Hadda iyo Dheeraad...

Sawirka Maanta

Cuud .

Maanta Oo Kale

Taariikhdu Maanta Waa 1 Sebteembar 2026 Isuduwaha Waqtiga Caalamiga (UTC) – Hagaaji Bogga

Xusuusta dhacdooyinka maanta

Xusuusta Dhacdooyinka Maanta :

Kuwa ugu muhiimsan Xusuusta dhacdooyinka sanadkaan - Maalmaha sanadkaan oo dhan

Qeybaha maqaalada Wikipediaha

	Cilmiga aanan sayniska ahayn Cilminafsi · Taariikh · Luqadaha · Cilmiga bulshada
	Siyaasad iyo bulsho Ganacsi · Waxbarasho · Joornaalo · Gaadiidka · Beeraha · Dagaalada · Caafimaadka · Dowladaha
	Diin Diimaha · Mutolojiyada

	Hiddo iyo dhaqan Gabayada · Filimaanta · Muusig
	Saynis Bayoloji · Fiisigis · Kimisteri · Juquraafi · Xisaab · Cilmidayax · Xiddigis

	Teknooloji Elektaroonig · Internet · Kumbuyuutarada
	Ciyaaraha iyo madadaalada Teleefishinka · Ciyaaraha
	Kuwa kale Kalandar · Shaqsiyadaad · Waqti