Jump to content

Chandra Mohan Sharma

Ka Wikipedia
Chandra Mohan Sharma
Ku dhashay1976 (Da'diisu waa 4950)
DhalshoHindi
ShaqadaRTI u dhaqdhaqaaqe
Loo yaqaanoOlolaha ka dhanka ah mafiyada dhulka
Xisbiga siyaasadeedAam Aadmi Party (AAP)
Dacwad dambiyeedDil[1]

Chandra Mohan Sharma (dhashay 1976) waa u dhaqdhaqaaqe bulsho oo Hindi ah kaas oo adeegsaday sharciga Right to Information (RTI) si uu ula dagaallamo haysashada sharci darrada ah ee dhulka dowladda. Waxaa lagu yaqaannay ololihiisii ka dhanka ahaa mafiyada dhulka ee gobollada NOIDA iyo Delhi. Sannadkii 2014, waxaa loo xiray ka dib markii uu dilay nin darbi-jiif ah isagoo matalayay dhimashadiisa. Wuxuu ka mid ahaa xubnihii hore ee dhaqdhaqaaqii la dagaallanka musuqmaasuqa ee Hindiya ee 2011 (2011 Indian anti-corruption movement) oo uu hoggaaminayay Anna Hazare, markii dambena Aam Aadmi Party (AAP).[2]

Shaqada u dhaq dhaqaaqnimo

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

​ Sharma wuxuu ahaa u dhaqdhaqaaqe RTI oo waqti dhiman ah. Wuxuu u shaqeynayay shaqaale ka tirsan qaybta wax soo saarka ee Honda Siel ee Greater Noida, isagoo joogay qaybta dayactirka. Wuxuu degenaa Greater Noida muddo ka badan 12 sano. Isagoo ah u dhaqdhaqaaqe, wuxuu gudbiyay ilaa 300 oo codsi oo RTI ah si uu u kashifo haysashada sharci darrada ah ee dhulka ee gobolka Noida-Delhi.[2] Sharma wuxuu sidoo kale gudbiyay codsiyo RTI ah oo khuseeya arrimo kale. Tusaale ahaan, sannadkii 2011, wuxuu gudbiyay codsi RTI ah oo ka dhan ahaa iibinta sharci darrada ah ee busbeetiinka (fireworks) ee Chandigarh.[3]

Dilka iyo dhimashada la jilay

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Sharma wuxuu la noolaa xaaskiisa Savita wuxuuna lahaa nolol guur oo aan farxad lahayn. Sannadkii 2014, wuxuu go'aansaday inuu jilo dhimashadiisa si uu nolol cusub ula bilaabo saaxiibtiis oo 25 jir ah oo la yiraahdo Preeti Nagar, taas oo deganayd isla agagaarkaas.[4] Wuxuu ku qanciyay seedigiis Videsh inuu gacan ka siiyo isagoo u soo jeediyay in Savita ay lacag ka heli doonto caymiska (insurance) ka dib dhimashadiisa la jilay. Loo shaqeeyihiisa Honda waxaa ku waajibaysay inay qoyskiisa siiyaan Template:INR 3,600,000 haddii uu dhinto; wuxuu kaloo lahaa caymiska nolosha oo kale oo qiimihiisu yahay Template:INR 300,000.[1] ​Bishii Abriil 2014, Sharma wuxuu gudbiyay dacwad RTI ah oo ku saabsan haysashada sharci darrada ah ee loo haysto dhul macbad (temple) oo ku yaalla tuulada Kasna ee Greater Noida. Wuxuu sheegay inuu hanjabaado dil ah kala kulmay arrintan darteed, wuxuuna gudbiyay warbixintii ugu horreysay ee booliska (FIR) 29-kii Abriil, isagoo magacaabay dhowr qof oo hanjabaaddaas ka dambeeyay.[5] Wuxuu saaxiib la noqday nin maskaxda ka xanuunsan oo darbi-jiif ah kaas oo wareegi jiray agagaarka hoygiisa. 1-dii Maayo 2014, Sharma wuxuu suun ku ceegooyay ninkii darbi-jiifka ahaa, isagoo gacan ka helaya Videsh. Labadoodii waxay meydkii saareen kursiga darawalka ee gaariga Sharma ee noociisu ahaa Chevrolet Aveo, waxay ku shubeen saddex litir oo baasiin ah, waxayna gaariga dab qabadsiiyeen meel cidlo ah oo u dhow Eldeco Crossing ee Greater Noida. Markii ay dab-demiyeyaashu yimaadeen, gaarigu si xun ayuu u gubtay meydkiina wuxuu u gubtay si aan la aqoonsan karin.[1][2] ​Dhanka kale, qoyska Sharma waxay isku dayeen inay soo wacaan, laakiin taleefankiisu ma dhex galayn. Subaxnimadii, ehelada Sharma waxay aqoonsadeen meydka inuu isaga yahay iyagoo u maraya taargada gaariga. Booliska ayaa markii hore ka shakiyay in gaariga Sharma uu dab kacay, uuna awoodi waayay inuu albaabka furo cillad ku timid nidaamka qufulka ee central locking.[6] Si kastaba ha ahaatee, ehelada Sharma waxay ku doodeen in loo dilay la dagaallanka mafiyada dhulka, waxayna booliska ku eedeeyeen inay ka gaabiyeen FIR-kii uu gudbiyay dhimashadiisa ka hor.[5][7] Iyadoo laga duulayo cabashada xubin qoyska ka mid ah, boolisku waxay dacwad dil ah ka diiwaangeliyeen shan qof xarunta booliska ee Kasna.[6] ​Xaaska Sharma, Savita, waxay ahayd xoghayaha garabka galbeedka Uttar Pradesh ee xisbiga Aam Aadmi Party (AAP).[8] 2-dii Maayo, AAP waxay dalbatay baaritaan lagu sameeyo dilka la sheegay, waxayna sidoo kale ka codsatay dowladda gobolka inay canaanato booliska gaabiska ay sameeyeen darteed.[9] Laba maalmood ka dib, xubnaha AAP waxay abaabuleen socod shumacyo lagu sido gudaha Greater Noida, waxayna ku dhawaaqayeen halkudhigyo ka dhan ah booliska. Waxay cambaareeyeen danayn la'aanta booliska, waxayna ku hanjabeen inay kordhin doonaan mudaaharaadkooda haddii aan dad loo xirin kiiska.[8] Hoggaamiyaha xisbiga, Arvind Kejriwal, ayaa dalbaday baaritaan degdeg ah oo lagu sameeyo dilka la sheegay.[10]

Baaritaanka iyo xiritaanka

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

​ Isla markii uu dhimashadiisa jilay ka dib, Sharma wuxuu tareen ugu safray Bangalore. Ka dib, wuxuu qaatay aqoonsi cusub oo ah "Nitin Sharma" wuuna xiiray madaxiisa. Wuxuu ku guuleystay inuu shaqo ka helo warshadda Honda ee Narsapur (gobolka Kolar district, Karnataka), isagoo kaashanaya waraaqo waxbarasho oo been abuur ah iyo khibraddiisa shaqo ee hore.[11] Dhanka kale, Honda waxay qoyska Sharma siisay Template:INR 2,000,000.[1] ​6-dii Juun, qiyaastii bil ka dib dhacdadii, saaxiibtiis Preeti waxay timid Kolar si ay ula noolaato. Qoyskeedu waxay gudbiyeen warbixin ah in qof ka maqan yahay (missing person). Boolisku xilligaas ma ogeyn xiriirka ka dhexeeya labadooda, laakiin intii ay kiiska baarayeen, waxay ogaadeen in kaarka SIM-ka ee taleefankeeda lagu diiwaangeliyay magaca Sharma. Markay ahayd Agoosto 2014, Sharma wuxuu bilaabay inuu dareemo culeys dhaqaale nolosha cusub ee uu Preeti la degganaa. Sidaa darteed, wuxuu wicitaanno qarsoodi ah u sameeyay qoyskeeda, isagoo u sheegaya meesha ay joogto oo ka codsaday inay kaxaystaan. Boolisku waxay raadraaceen saddex wicitaan oo la sameeyay intii u dhaxaysay 9 iyo 13 Agoosto kuwaas oo laga soo wacay PCO (goob laga waco) oo ku taal Bangalore, taas oo u jirta 50 km warshadda Honda ee Narsapur. Baarayaasha waxaa loo sheegay in nin xidhan dharka Honda uu wicitaannada sameeyay. Iyagoo adeegsanaya muuqaallada CCTV iyo diiwaanka shaqaalaha ee warshadda Honda, waxay aqoonsadeen qofka soo wacay inuu yahay Chandra Mohan Sharma. Markii la horkeenay, Sharma wuxuu ku dooday in magaciisu yahay Nitin uuna ka soo jeedo Hisar, Haryana. Si kastaba ha ahaatee, aqoonsigiisa dhabta ah waxaa lagu xaqiijiyay tattoo gacantiisa ku yaallay oo ay ku qornaayeen magacyada xaaskiisa iyo carruurtiisa.[1][12] ​Sharma waxaa lagu xiray 27-kii Agoosto, magaalada Bangalore.[13] Boolisku waxay sidoo kale heleen Preeti, labadoodiina waxaa la keenay Noida.[12] Wuxuu qirtay inuu dilay nin darbi-jiif ah si uu u jilo dhimashadiisa.[1]

  1. 1 2 3 4 5 6 "RTI activist and AAP member back from dead, admits he killed homeless man". Hindustan Times. 29 August 2014. Archived from the original on 29 August 2014.
  2. 1 2 3 "Chandra Mohan Sharma: His RTIs 'did not please everyone'". The Times of India. 3 May 2014. Retrieved 3 May 2014.
  3. "Mr.Chander Mohan Sharma vs Ut of Chandigarh on 30 April, 2012". Indiankanoon.org. 30 April 2012. Retrieved 3 May 2014.
  4. "Chandra Mohan's girlfriend held for suppressing facts". The Times of India. 31 August 2014.
  5. 1 2 "RTI Activist Chandra Mohan Sharma Found Dead in His Car in Noida". NDTV. 2 May 2014. Retrieved 3 May 2014.
  6. 1 2 "RTI activist who took on Noida land mafia dies". Hindustan Times. 3 May 2014. Archived from the original on 2 May 2014. Retrieved 3 May 2014.
  7. PTI (2 May 2014). "RTI activist Chandra Mohan Sharma found dead in Noida". The Hindu. Retrieved 3 May 2014.
  8. 1 2 Vandana Keelor (5 May 2014). "AAP candle march for RTI activist's death". The Times of India.
  9. "AAP demands probe into RTI activist Chandra Mohan Sharma's death". Zee News. 3 May 2014. Retrieved 8 May 2014.
  10. "Kejriwal meets wife of dead RTI activist, seeks speedy probe into alleged murder". News 18. 19 May 2014.
  11. Damini Nath (29 August 2014). "RTI activist, who faked his death, arrested for murder". The Hindu.
  12. 1 2 Vandana Keelor (29 August 2014). "'Murdered' RTI activist and AAP member charged with murder". The Times of India.
  13. 'Dead' AAP activist Chandra Mohan Sharma caught alive in Bangalore