Damalaxagare
Damala Hagare | |
|---|---|
Magaalo | |
| Country | Soomaaliya |
| Gobolka | Sanaag |
| maakhir | Ceerigaabo |
| Dadka (2007[1]) | |
• Wadarta | 45,000 |
| Aagga waqtiga | UTC+3 |
Damala Xagare waa magaaro soo koraysa oo ku taal gobolka Sanaag ee Soomaaliya.
Damala Xagare waa magaalo si weyn u koreysa oo ku taal gobolka Sanaag ee Soomaaliya. Waxay u adeegtaa sidii xarun dhaqaale iyo bulsho oo muhiim ah oo loogu talagalay bulshooyinka miyiga ah ee ku xeeran. Dhulka juqraafiyeed ee ku xeeran magaalada waxaa lagu gartaa dhul daaqsimeed ballaaran oo siman, oo loo yaqaanno "Dooxadda Dureera", taasoo ka dhigaysa mid ku habboon labadaba beeraha iyo xoolaha, oo ah laba hawlood oo dhaqaale oo muhiim ah oo taageera nolosha dadka deegaanka. Iyada oo ay ku nool yihiin dad ka badan 45,000, Damala Xagare waxay soo martay koror joogto ah, kaas oo ay dhiirrigelisay kordhinta degitaanka iyo dhaqdhaqaaqa dhaqaale ee gobolka.
Astaamaha muhiimka ah ee magaalada waxaa ka mid ah dhul ay ku badan yihiin ceelal biyoodyo dabiici ah, kuwaas oo bixiya il biyo oo muhiim ah oo loo isticmaalo guriga, beeraha, iyo xoolaha. Biyahan dabiiciga ah waxay si weyn uga qayb qaataan koritaanka magaalada, wax-soo-saarka beeraha, waxayna taageeraan bulshooyinka xoolaleyda ah.
Damala Xagare waxay leedahay nidaam waxbarasho oo horumaraya, oo ay ku jiraan dugsi sare, dugsi hoose, iyo dugsi dhexe, kuwaas oo siiya waxbarasho aas-aasiga ah dhallinyarada magaalada. Si kastaba ha ahaatee, helitaanka waxbarashada sare iyo tababarka gaarka ah waa kuwo xadidan, taas oo ku qasbeysa in loo safro magaalooyinka waaweyn si loo helo waxbarasho sare.
Magaaladu sidoo kale waxay leedahay xarun caafimaad oo weyn, oo ay ku jirto xarunta caafimaadka hooyada iyo dhallaanka (MCH). Xaruntani waxay door muhiim ah ka ciyaartaa bixinta adeegyada caafimaadka lagama maarmaanka ah, gaar ahaan caafimaadka hooyada iyo dhallaanka, kuwaas oo ah meelaha muhiimka ah ee caafimaadka ee miyiga Soomaaliya. Inkasta oo ay jiraan adeegyadan caafimaadka, xaruntu waxay wajaheysaa caqabado sida agab caafimaad oo xadidan, yaraanshaha xirfadlayaasha caafimaadka ee tababbaran sida umulisooyinka iyo kalkaaliyeyaasha caafimaadka bulshada, iyo baahida loo qabo in la ballaariyo adeegyada si wax looga qabto baahiyaha caafimaad ee dadka sii kordhaya.
Guud ahaan, Damala Xagare waa magaaro horumaraysa oo leh awood dhaqaale iyo bulsho oo muhiim ah. Si kastaba ha ahaatee, maalgashi dheeraad ah oo lagu sameeyo kaabayaasha, waxbarashada, iyo adeegyada caafimaadka ayaa lagama maarmaan u noqon doona si loo taageero koritaankeeda joogtada ah loona hagaajiyo wanaagga dadkeeda deegaanka.
Taariikhda dhow
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Noofembar 2005, gobolka Sanaag waxaa la sheegay inuu la kulmayo biyo la'aan, waxaana Damala Xagare ay ahayd mid ka mid ah meelaha ugu daran ee ay saameysay.[2]
March 2013, shir nabadgelyo oo dhex maray Beelaha Warsangali iyo Dhulbahante ayaa lagu qabtay Damala Xagare.[3]
Sebtembar 2014, Wasiirka Gaashaandhigga ee Somaliland ayaa isku dayay inuu ka qaybgalo kulan ka dhacayay Beelaha Warsangali ee Hingalol, laakiin ma awoodin inuu sameeyo wuxuuna ku go'doomay Damala Xagare.[4]
May 2019, ciidamada Somaliland iyo Puntland ayaa ku dagaalamay Damala Xagare.[5] Tirada guud ee dhimashada labada dhinac waxaa lagu qiyaasay sagaal.[6] Bishii Juun, ciidanka Somaliland ayaa geeyay ciidamo, oo ay ku jiraan gaadiid gaashaaman, Yubbe, Hadaftimo, iyo Damala Xagare si ay u sugaan amniga xadka ee ka imaanaya Puntland.[7]
Sebtembar 2019, bulshada deegaanka Damala Xagare ayaa ansixisay go'aan ka dhan ah dhuxulaysiga, kaasoo sababa khasaare deegaanka ah.[8]
Dadweynaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Magaalada Damala Xagare waa mid gaar ah marka la eego qaab-dhismeedkeeda iyo cabbirkeeda. Waxay qayb ahaan u qaybsan tahay laba deegaan ama degmo. Bahogeyslabe, Gerad Abdalle Warsangeli waxay ka kooban yihiin 85% dadweynaha halka qayb ka mid ah Dhulbahante, inta badan laanta hoose ee Naleye Ahmed ee Mohamoud Garad ay ku nool yihiin dhinaca galbeed.[9] Deegaan muhiim ah oo ku xeeran oo loo yaqaanno "Dooxadda Dureera" sidoo kale waxaa degan Bahogeyslabe ee beesha Warsangeli.[10]
Tixraacyada
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ WFP Somalia (April 2007). "Puntland Food Security and Vulnerability Assessment" (PDF). Retrieved 2021-06-17.
- ↑ "Biyo laan ka dhacday gobolada Sanaag". BBC. 2005-11-16. Retrieved 2021-05-27.
- ↑ "BADHASAABKA IYO TALIYAHA BOOLISKA SANAAG BARRI EE SOMALILAND OO KA QAYB GALAY SHIR LAGU SOO AF-JARAYO SHAQAAQOOYIN DHEX MARAY LABADA BEELOOD EE DHULBAHANTE IYO WARSANGALI". ceerigaabo.com. 2013-03-04. Retrieved 2021-05-27.
- ↑ "Wasiir CADAMI Oo Ku Go'doonsan Damala-Xagare Iyo Shirkii Xiin-galool Oo Lasoo Afmeeray". hubaalmedia.net. 2014-09-07. Archived from the original on 2021-05-27. Retrieved 2021-05-27.
- ↑ "DEG DEG: Ciidamada Somaliland Iyo Kuwa Puntland Oo Ku Dagaalamay Magaalada Damalla-Xagare Ee Koonfurta Gobolka Gobolka Sanaag". dalmarnews.com. 2019-05-21. Archived from the original on 2022-01-09. Retrieved 2022-01-09.
- ↑ "Wararkii ugu Dambeeyay Dagaalkii Damalla Xagare-COD". The World News. 2019-05-22. Retrieved 2021-05-27.
- ↑ "Somaliland Sends troop reinforcement in Sanaag region". somalilandstandard.com. 2019-01-07. Retrieved 2021-01-09.
- ↑ "Olole ka dhan ah xaalufinta deegaanka oo ka biloowday gobollada Sool iyo Sanaag". hiiraan.com. 2019-09-11. Retrieved 2021-09-09.
- ↑ Productions, Sanag. "Birnaamijka Xidhitaanka Shirka Bihina Carraale came to settle Damallaxagarre through their blood relations with Bahogeyslabe". YouTube (in Ingiriisi). Retrieved 15 February 2023.
- ↑ Walls, Michael (2008). PEACE IN SOMALILAND: An Indigenous Approach to State-Building (PDF). Hargeisa: Interpeace and the Academy for Peace and Development. p. 70. Retrieved 11 February 2023.