Doorashada Madaxtinimada Soomaaliya, 2022
| ||||||||||||||||||||
329 Codadka la heli karay 165 Codadka looga baahan yahay in la guuleysto | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||
|
|
|---|
|
Doorashooyin madaxweynenimo ayaa ka dhacay Soomaaliya 15kii Maajo 2022. Doorashada waxaa si dadban loo qabtay ka dib doorashadii Golaha Shacabka , taasoo bilaabatay 1dii Nofembar 2021 kuna dhammaatay 13kii Abriil 2022.
Doorashooyinka ayaa markii ugu horaysay loo qorsheeyay inay soo xidhmaan 24ka Diseembar 2021 Madaxweynaha hadda xilka haya, Maxamed Cabdullaahi Maxamed , ayaa xilka hayay tan iyo doorashadii Febraayo 2017 wuxuuna waqtigiisu ku ekaa 8 Febraayo 2021; si kastaba ha ahaatee, waxa la kordhiyey ilaa ay ka dhamaanayso doorashadu 10kii Janaayo 2022, madaxda Soomaalidu waxay ku dhawaaqeen inay heshiis ku gaareen in doorashada madaxweynaha iyo baarlamaanka lagu soo gabagabeeyo 25ka Febraayo, ka dib dib u dhacyo soo noqnoqday oo halis geliyay xasilloonida dalka. Heshiiska ayaa la gaaray ka dib wadahadalo dhowr maalmood qaatay, kaasoo uu marti geliyey Rooble , iyadoo madaxda dowlad goboleedyada ay ujeedadoodu ahayd in la soo afjaro is mari waaga doorashada 25kii Febraayo, doorashada madaxweynaha ayaa dib loo dhigay ilaa 15ka March 15kii Maarso, doorashada madaxweynaha ayaa mar kale dib loo dhigay 31ka Maarso si loo soo dhameystiro doorashada Golaha Shacabka 13kii Abriil, waxaa la soo gabagabeeyay doorashada Golaha Shacabka Taarikhda doorashada madaxtinimo ee ka dib waxa loo asteeyay 15 May. Hay’adda lacagta adduunka ee IMF ayaa ku hanjabtay in Soomaaliya ay lumin doonto fursad ay ku heli karto xirmo gargaar oo dhan 3-sano oo dhan $400-milyan, haddii maamul cusub uusan dhismin dhamaadka bisha May
Saddex wareeg ka dib, oo ay ku lug lahaayeen 38 musharrax, mas'uuliyiinta baarlamaanka ayaa tiriyay in ka badan 165 cod si ay u taageeraan Xasan Sheekh Maxamuud , taasoo ka badan tirada loo baahnaa si looga adkaado madaxweynaha hadda xilka haya. Waxaa loogu dhawaaqay madaxweynenimo si nabad ah oo xukunka loogu wareejiyo ka dib markii madaxweynaha hadda xilka haya uu qirtay guuldarrada oo uu u hambalyeeyay guuleystaha Rasaas dabaaldeg ah ayaa laga maqlayay qaybo ka mid ah Muqdisho Qaramada Midoobay ee Soomaaliya ayaa soo dhaweysay soo gabagabeynta doorashada, iyagoo ammaanay dabeecadda "wanaagsan" ee geeddi-socodka doorashada iyo wareejinta nabadda ah ee awoodda.
Asalka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Doorashadii ugu dambaysay ee xisbiyada badan ee tooska ahayd ee Soomaaliya ka dhacda waxay ahayd doorashadii baarlamaanka ee 1969-kii, taas oo isla markiiba uu dhacay afgambigii militariga Siyaad Barre ee bishii Oktoobar ee isla sannadkaas.
Gobolka hal xisbi kaligiis ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Golihii Sare ee Kacaanka Barre waxa uu dalka u beddelay dawlad ka kooban Marxist-Leninist Iyadoo doorasho dadweyne oo toos ah la qabtay December 1986 , Soomaaliya waxay ahayd waddan hal xisbi ka kooban; Xisbiga Hantiwadaaga Kacaanka Soomaaliyeed (XDS) ayaa ahaa xisbiga kaliya ee sharciga ah , waxaana musharaxa kaliya ahaa Siyaad Barre . Waxa la doortay iyada oo aanay jirin cid ka soo horjeeda, wax ka yar 1,500 oo cod oo mudaaharaadyo ah ayaa ka soo horjeeday musharraxnimadiisa 1991-kii, dowladdii dhexe ee Soomaaliya ayaa burburtay markii xilka laga tuuray, taasoo dhalisay dagaal so keeye oo socday in ka badan 25 sano.
Doorashada madaxtinimada ee 2017
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Doorashadii madaxtinimada ee 2017 (oo ahayd doorasho dadban oo uu soo doortay baarlamaanka federaalka ah ee Soomaaliya ) waxay ku astaysay "mid muhiim ah iyadoo si weyn loo sugayo ammaanka garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde, ayna u xiran yihiin shacabka, ayaa xildhibaannada Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya waxay u doorteen Maxamed Cabdullaahi Maxamed Madaxweynihii labaad ee Dowladda Federaalka Soomaaliya Si kastaba ha ahaatee, doorashada ayaa sidoo kale lagu xusay inay tahay "musqmaasuqa ugu weyn" iyada oo ay jiraan warbixino baahsan oo ku saabsan iibsashada codadka New York Times ayaa ku tilmaamay siyaasiyiinta "in ay sii daayeen wadooyin boqol oo dollar ah si ay codadka ugu iibsadaan", waxaana lagu qiyaasay ugu yaraan 20 milyan oo doolar in ay isbedel ku sameeyeen doorashadii baarlamaanka, taas oo si toos ah u go'aamisay natiijada doorashada madaxweynaha.
Musharaxiinta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]39 ka mid ah musharrixiinta u taagan xilka madaxweynaha ayaa isdiiwaangeliyay muddada ay socotay diiwaangelinta, taasoo dhacday intii u dhaxaysay 8 May ilaa 10 May 2022 . Cabdiqani Geelle oo ah Senator ka soo jeeda Puntland ayaa loo doortay Guddoomiyaha Guddiga isku dhafka ah ee Baarlamaanka ee soo qaban qaabiyay doorashadii madaxtinimo ee dalka.
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]"Soomaaliya waxaa lagu wadaa in ay qabsoonto doorashada madaxtinimada ee May 15"