Duulaanka Somalida Ogadeeniya
| Duulaanka Somalida Ogadeeniya | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Part of Dagaalka Ogaadeeniya | |||||||||
 Baaxadda dhulka Soomaaliyeed | |||||||||
| |||||||||
| Belligerents | |||||||||
 Ethiopia |
 Somalia WSLF | ||||||||
| Commanders and leaders | |||||||||
| Strength | |||||||||
|
51,000 soldiers (Initially) 45 tanks 58 guns[1] |
25,000 soldiers 200 tanks 250 APCs 15,000 fighters[1] | ||||||||
Duullaankii Soomaaliyeed ee Ogaadeen wuxuu dhacay bishii Luulyo 1977, markaas oo Soomaaliya ay weerar ku qaadday Itoobiya laba jiho Ciidanka ugu weyn wuxuu ujeeddadiisu ahayd in uu qabsado magaalooyinka Jigjiga, Harar, iyo Diridhaba, halka ciidamo kale ay weerareen Doolo, Godey, iyo Imey. Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (CXDS) ayaa si rasmi ah u bilaabay duullaanka Ogaadeen 12-kii Luulyo 1977, sida lagu xusay dukumiintiyada Wasaaradda Gaashaandhigga Itoobiya (ilo kale ayaa sheegaya 13-kii ama 23-kii Luulyo).
Xoogaga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sida laga soo xigtay ilo-wareedyo Xabashida ah, ciidamada soo duulay waxay gaarayeen 70,000 oo askari, 40 diyaaradood oo kuwa dagaalka ah, 250 taangi, 350 APC ah , 600 oo madaafiic ah, kuwaas oo ahaa ku dhawaad dhammaan ciidankii Soomaaliya Saraakiisha Soofiyeeti waxay sheegeen in tirada ciidamada Soomaaliya weerartay ay ahaayeen 23,000 oo askari, 150 T-34 iyo 50 T-54/55 , iyo 250 gawaarida gaashaaman sida BTR-50PK , BTR-152 iyo BTR-60PB . Marka laga soo tago ciidamada caadiga ah ee Soomaalida, 15,000 oo kale oo ka tirsan Jabhadda Xoraynta Soomaali Galbeed (WSLF) ayaa iyaguna joogay Ogaadeenya Ciidamada gumaysiga Itoobiya ee jooga Ogadenia waxay u badnaayeen ciidanka Itoobiya qaybta 3-aad ee Mechanized-ka, oo ay taageerayaan guutada 9-aad ee dagaal yahanka ah ee ku qalabaysan diyaaradaha dagaalka ee F-5E.
Taariikhda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Dhamaadkii bishii Luulyo 1977, 60% Ogaadeenya waxaa qabsaday ciidammada XDS-WSLF oo uu Goday ka mid yahay, iyagoo maraya webiga Shabeelle . Ciidamadii weerarka soo qaaday waxay la kulmeen dib u dhacyo hore; Difaacyada Xabashida Itoobiya ee ku sugan Diridhaba iyo Jijiga ayaa khasaare lixaad leh u geystay ciidamadii weerarka soo qaaday. Ciidanka Cirka ee Itoobiya (EAF) ayaa sidoo kale bilaabay in ay sameeyaan sareynta hawada iyaga oo isticmaalaya Northrop F-5s , inkasta oo markii hore ay ka badnaayeen MiG-21 ee Soomaalida . Si kastaba ha ahaatee, Soomaaliya waxay si fudud uga awood roonaatay qalabka iyo teknoolajiyada ciidamada Itoobiya. General Vasily Petrov ee Soofiyeedka waxay ku qasbanaatay inuu dib uga warbixiyo Moscow “dawlad ka xun” ee Ciidanka Itoobiya. Qaybtii 3-aad iyo 4-aad ee ciidanka lugta Itoobiya ee dhibaatada ugu badan ka soo gaartay duulaankii Soomaalida ayaa si dhab ah u joogsaday 17kii Agoosto 1977kii, cutubyo ka tirsan ciidanka Soomaaliya ayaa gaaray duleedka magaalada istiraatiijiga ah ee Diridhabe. Ma aha oo kaliya in saldhiga labaad ee ugu weyn dalka uu ku yaalo ciidamada cirka ee dalka iyo waliba isgoysyada ay Itobiya ka soo gasho Ogadenia, balse jidka tareenka ee Itoobiya ilaa badda cas ayaa soo dhex mara magaaladan, hadii ay Somalidu qabsato Diridhaba, Itoobiya ma awoodi doonto inay dhoofiso dalaggeeda ama ay keento qalab ay u baahan tahay dagaalka. Gebre Tareke waxa uu ku qiyaasay in Soomaalidu ay ku hormartay laba guuto oo mooto ah, hal guuto oo taangi ah iyo hal batari oo gantaal ballistic ah oo magaalada dul fadhiya; Waxa ka soo horjeeday, Jabhadda labaad ee Itoobiya, guutada 201-aad ee Nebelbal, guutada 781-aad ee guutada 78-aad, shirkadda 4-aad ee makaanishka, iyo guuto taangi ah oo haystay laba taangi Dagaalku wuxuu ahaa mid aad u fool xun, iyadoo labada dhinacba ay ogaayeen waxa uu ku jiro, balse laba maalmood ka dib, inkastoo Soomaalidu ay mar uun la wareegtay garoonka diyaaradaha, haddana Itoobiyaanku way iska caabiyeen weerarkaas, waxayna ku qasbeen Soomaalidii inay dib uga laabtaan. Hadda wixii ka dambeeyay dagaalkan wuxuu noqday dagaalkii Diridhaba oo aanay magaaladu mar dambe halis ugu jirin in la weeraro Bishii Oktoobar 1977kii, ciidamada Soomaaliya iyo ciidamada WSLF waxay gacanta ku hayeen 90% dhulka Ogaadeeniya, qiyaastii 320,000 kiiloomitir laba jibaaran (120,000 sq mi).
Xusuusin
[wax ka badal | wax ka badal xogta]между Эфиопией и Сомали 1977-78 гг.FIIRO GAAR AH: Dagaalkii Itoobiya iyo Soomaaliya 1977-78 Bogga 2] (oo ku qoran afka Ruushka). Laga soo kaydiyay asalka 2019-05-09. La soo celiyay 2009-05-27
"Awoodda Hawada Itoobiya: Bilowgii ilaa Guushii Dagaalka Ogaadeenya"
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]"Dagaalkii Itoobiya iyo Soomaaliya ee 1977 ayaa dib loo eegay"
10.1080/0307184830852352410.1080/03071848308523524
- 1 2 3 "ТОТАЛЬНАЯ СОЦИАЛИСТИЧЕСКАЯ ВОЙНА. НЕДОКУМЕНТАЛЬНЫЕ ЗАПИСКИ: Война между Эфиопией и Сомали 1977-78 гг. Page 2" [TOTAL SOCIALIST WAR. DOCUMENTARY NOTES: The War between Ethiopia and Somalia 1977-78 Page 2] (in Ruush). Archived from the original on 2019-05-09. Retrieved 2009-05-27.