Friedenau
Friedenau | |
|---|---|
Hoolka dawladda hoose | |
![]() | |
| Khalad Lua ee Module:Location_map ee sadarka 620: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Germany Berlin" does not exist. | |
| Isku-duwayaasha: 52°28′20″N 13°19′47″E / 52.47222°N 13.32972°E | |
| Dal | Germany |
| Gobol | Berlin |
| Magaalo/Degmo | Berlin |
| Degmada magaalo | Tempelhof-Schöneberg |
| La aasaasay | 1871 |
| Bedka | |
• Wadarta | 1.65 km2 (0.64 sq mi) |
| Joogga | 40 m (130 ft) |
| Dadka | |
• Wadarta | Template:Population Germany |
| Aagga waqtiga | UTC+01:00 (CET) |
| • Xagaaga (DST) | UTC+02:00 (CEST) |
| Koodka boostada | 12159, 12161 |
| Diiwaangelinta baabuurta | B |
Friedenau (Af Jarmal: [ˌfriːdəˈnaʊ̯] ⓘ) waa degmo (Ortsteil) ka tirsan degmada (Bezirk) ee Tempelhof-Schöneberg ee Berlin, Jarmalka. Dhinaca dhulka marka la eego waa mid yar oo is haysta, cufnaanta dadkeeduna waxay ahayd tii ugu sarraysay magaalada dhexdeeda.[2]
Juqraafiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Friedenau waa qayb ka mid ah xaafadaha koonfur-galbeed, isla xadka ay la leedahay degmada gudaha magaalada ee Schöneberg, oo ay kala saaraan Berlin Ringbahn iyo wadada weyn ee BAB 100 (Stadtring). Waxay xuduud la leedahay deegaanka Wilmersdorf dhanka galbeed iyo Steglitz dhanka koonfureed.
Waddooyinka iyo fagaarayaasha waxaa loo habeeyay iyadoo la raacayo naqshad magaalo joomateri ah oo wata dhismooyin Gründerzeit ah oo ku dhowaad dhammaystiran, kuwaas oo ka badbaaday duqeymtii Berlin ee Dagaalkii II ee Adduunka.
Qorshaynta magaalooyinka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Astaamaha lagu garto Friedenau waa qaab-dhismeedkeeda Carstenn layout, oo loogu magac daray horumariyaha magaalada Johann Anton Wilhelm von Carsten. Qaabkan summaynaysan wuxuu ka kooban yahay waddo weyn oo kala qaybisay waddo wareeg ah, taas oo ay xadeenayaan afar fagaare oo magaalo ah.
Qaar ka mid ah waddooyinka ku yaal Friedenau waxaa loogu magac daray webiyada ku yaal Alsace-Lorraine si loo xuso ku biirinta gobolkan ee Boqortooyada Jarmalka.
Inta badan dhismayaasha Friedenau waxay soo jeedaan horraantii qarnigii 20-aad. Sida darteed, qaababka dhismaha ayaa ah kuwo isku mid ah oo wadaag ah. 185 dhisme ayaa laga ilaaliyaa inay yihiin goobo hidaha dhaqanka ah.
Horumarinta casriga ah ee dambe had iyo jeer ma waafaqdo muuqaalka magaalada ee ku xeeran, maadaama dadaallada dib-u-dhiska ka dib Dagaalkii II ee Adduunka, gaar ahaan sannadihii hore, ay tixgelin yar siiyeen ilaalinta isku midnimada dhismaha.
Taariikhda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]1871 waxaa lagu aas-aasay degmo shaqaleeya oo soo raaca tareenka oo hodan ah oo ku taal dhulkii hore ee Deutsch-Wilmersdorf. Magaca Jarmalka ah ee Friedenau, oo tilmaamaya Frieden (nabad) iyo suffix-ka -au oo macneheedu yahay dhulka daadka (sidaas darteed "daadadka nabadda"), waxaa soo jeedisay Hedwig Hähnel, oo ahayd xaaska dhismaha Hermann Hähnel, iyada oo xusuusata Heshiiskii Nabadda ee Frankfurt ee 1871, kaas oo soo afjaray Dagaalkii Faransiiska iyo Prussiya. Waxaa qaatay Mr. Hähnel, oo markaas ahaa agaasimaha Landerwerb- und Bauverein auf Actien (inc.), kaas oo horumariyay hantida ma-guurtada ah ee aagga.[3] Markii 1874 aaggu uu ka noqday degmo madaxbannaan oo ka tirsan Province of Brandenburg, magacaabistu hore ayay u dhisnayd waxayna noqotay magaca rasmiga ah ee degmada.
Friedenau waxay furtay qabuuraha degmada ee aan diiniga ahayn, oo maanta ah Städtischer Friedhof III, kaas oo dhakhso u noqday mid aad u yar. Sidaa darteed 1909 Friedenau waxay iibsatay dhul ku yaal Güterfelde (oo maanta ah qayb ka mid ah Stahnsdorf) oo ah xabaalo dheeraad ah, iyadoo aasitaankii ugu horreeyay uu dhacay 1913. La-taliyaha dhismaha degmada Friedenau Hans Altmann wuxuu u naqshadeeyay xabaalaha kaniisad tacsiyeed, xafiis, guriga beeralayda, dukaanka ubaxa, kuraas iyo il biyo ah iyo sidoo kale shabaq waddooyin ah oo dib u soo celinaya shabaqa waddooyinka ee Friedenau. Laga soo bilaabo Juun 1913 xabaalaha waxaa laga heli jiray iyada oo loo marayo waxa loogu yeero khadka tareenka xabaalaha kaas oo ku dhammaanayay saldhigga Stahnsdorf.
Friedenau waxay ku biirtay magaalada Schöneberg 1920 - magaca dambe hoostiisa - iyada oo ah degmada maamulka 11-aad ee hore ee Berlin Weyn. Waqti gaaban gudahood laga bilaabo 29 Abriil ilaa 30 Juun 1945, markii Ciidanka Cas ay qabsadeen dhammaan Berlin, waxay ahayd degmo madaxbannaan, ilaa laga midoobay Schöneberg oo ah degmo ka tirsan qaybtii Maraykanka ee Berlin Galbeed.
Xabaalaha Güterfelde, tan iyo 1920 loogu yeero Xabaalaha Kaynta ee Schöneberg waxaa maamulayay tan iyo 1935 Degmada Wilmersdorf ee Berlin, oo lagu magacaabo Wilmersdorfer Waldfriedhof Güterfelde (Af Jarmal: Wilmersdorfer Waldfriedhof Güterfelde). Ka dib 1945 xabaalaha waxay ku dhacday Aagga Qabsashada Soofiyeedka iyo ka dib Jarmalka Bari (GDR), sidaas darteed iyada oo ay kordhayso xayiraaddii bariga ee Berlin Galbeed xabaalaha waxay noqotay mid aan loo geli karin dadka deggan Friedenau.
5 Abriil 1986 bam ayaa ku qarxay goobtiisa La Belle oo ahayd shineemo hore oo ku taal Hauptstraße 78, taas oo dishay haweeney Turkish ah iyo laba askari oo Mareykan ah isla markaana dhaawacday dad badan. Loox xusuus ah ayaa calaamad u ah goobta.
Dadka caanka ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Friedenau waxay mark iyo waliba ahayd hoy ay degaan fannaano hal abuur leh, gaar ahaan qoraayaal. Dadka caanka ah ee halkaas degay waxaa ka mid ah:
- Max Bruch, muusikiiste, Albestraße 3,
- Hans Magnus Enzensberger, gabyaa iyo qoraa, Fregestraße 19,[4]
- Max Frisch, dhise iyo qoraa, Sarrazinstraße 8,
- Günter Grass, qoraa, Ku-guulaysta Abaalmarinta Nobel ee Suugaanta, Niedstraße 13,
- Georg Hermann, qoraa, Bundesallee 68 iyo 108 (waqtigaas Kaiserallee) iyo Stubenrauchstraße 5,
- Theodor Heuss, madaxweynihii dambe ee Jarmalka, Fregestraße 80,
- Kurt Hiller, qoraa, Hähnelstraße 9,
- Hannah Höch, farshaxaniste, Büsingstraße 16,
- Uwe Johnson, qoraa, Niedstraße 14 iyo Stierstraße 3,
- Erich Kästner, qoraa Niedstraße 5 (oo wata xoghaytiisa Elfriede Mechnig),
- Karl Kautsky, siyaasadda, Saarstraße 14,
- Heinrich Klemme, aasaasaha istuudiyaha filimada iyo agaasimaha (The Pamir, 1959)
- Adam Kuckhoff, qoraa, dagaalyahan iska caabin ah, Wilhelmshöher Straße 18,
- Friedrich Luft, dhaliisha riwaayadaha, Bundesallee 74,
- Rosa Luxemburg, faylasoof iyo dhaqaaleyahan, Cranachstraße 58,
- Hildegard Moniac, macallimad iyo u ololeeye
- Herta Müller, qoraa, Ku-guulaysta Abaalmarinta Nobel ee Suugaanta, Menzelstraße 2,
- Bernd Pohlenz, sawir-gacmeedyada, Rotdornstraße,[5]
- Rainer Maria Rilke, gabyaa ereyo macaan, Rheingaustraße 8,
- Karl Schmidt-Rottluff, rinjiile, Niedstraße 14 iyo Stierstraße 3,
- Walter Trier, soo jiidaha iyo sawir-qaadaha, Elsastraße 2,
- Kurt Tucholsky, majaajiliste iyo qoraa, Bundesallee 79 (hore Kaiserallee).
Gaadiidka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Friedenau waxay haysataa marin loo helo shabakadda Berlin U-Bahn ee saldhigga Innsbrucker Platz (U4) iyo sidoo kale saldhigyada Bundesplatz, Friedrich-Wilhelm-Platz iyo Walther-Schreiber-Platz (U9). Adeegga S-Bahn waxaa laga heli karaa saldhigyada Bundesplatz iyo Innsbrucker Platz ee Ringbahn. Saldhigga dhow ee Friedenau ee khadka S1 ayaa dhab ahaantii ku yaal deriska Schöneberg.
Deegaanka waxaa lagu gaari karaa sidoo kale iyada oo la marayo Bundesautobahn 100 (Stadtring) isgoysyada Wexstraße iyo Innsbrucker Platz iyo iyada oo la marayo Bundesautobahn 103 (Westtangente), sidoo kale Bundesstraße 1, ee Saarstraße.
Sidoo kale eeg
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ Template:Population Germany
- ↑ (in Af Jarmal) Boroughs, Localities, and Statistical Tracts from Berlin's Statistical Office Archived 27 Jannaayo 2006 at the Wayback Machine
- ↑ Cf. "Kleine Chronik von Friedenau", in: Schöneberg-Friedenauer Lokal Anzeiger (Jubiläumsausgabe 1874–1924), 9 November 1924, republished in: Hermann Ebling, Friedenau: aus dem Leben einer Landgemeinde 1871–1924; eine Dokumentation, Berlin: Zinsmeister & Grass, 1986, p. 33. ISBN 3-9801309-0-8
- ↑ about the history of this house in Fregestraße see: Christian H. Freitag: Ritter, Reichsmarschall & Revoluzzer. Aus der Geschichte eines Berliner Landhauses. Berlin 2015
- ↑ Interview - Berliner Illustrirte Zeitung March 1990.
- Bogag leh khaladaad script
- Bogag leh xuduudo formatnum ah oo aan tiro ahayn
- Pages using gadget WikiMiniAtlas
- With short description
- Short description is different from Wikidata
- Pages using infobox settlement with bad settlement type
- Pages using infobox settlement with potentially too many maps
- Bogagga isticmaalaya kordhinta Phonos
- Pages with Af Jarmal IPA
- Pages including recorded pronunciations
- Articles with Af Jarmal-language sources (de)
- Webarchive template wayback links
- Articles containing Af Jarmal-language text
- Commons category link is on Wikidata
- Bogagga isticmaala kordhinta Kartographer
