Guuleed Cabdi
| Guuleed Cabdi Ciise سلطان جوليد بن عبدي | |
|---|---|
| Suldaan ee Isaaq | |
| Xilka | 1750–1808 |
| Coronation | July 1750[1] |
| Ka horeeyay | '"Jagada la aasaasay Cabdi Ciise (Hogaamiye) oo ah [Madaxdhaqameedka] Isaaq |
| Ku xigay | Faarax Guuleed |
| Saldanad | Boqortooyadii Guuleed |
Guled Abdi Eisse Dhamal Adan (Af Soomaali: Guuleed Cabdi, Af Carabi: جوليد بن عبدي) Waxa uu ahaa Suldaankii ugu horeeyey ee Suldaan Isaaq oo faraciisa tirada badan ayaa samayn doona Rer Guuleed oo sii hogaamin doona geeridiisa ka dib.
Taariikh nololeedka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Suldaanka Isaaq oo la aas aasay horraantii qarnigii 18-aad, ayaa ilaa maanta ah hay’ad khusaysa, ka dib markii ay soo martay qarniyo badan oo isbedel ah, oo ay ka mid tahay Boqortooyadii Ingiriiska oo ka talinaysay Somaliland.
Suldaan Guuleed oo uu dhalay Caaqil Cabdi Caaqil Ciise Dhamal oo ka mid ah beelaha Ciidagale (Aka Daa’uud Ismaaciil) ayaa waxa uu ka soo jeedaa qoyskii ugu hantida badnaa wakhtigaas oo ahaa reer Ciise Dhamal. Suldaan Guuleed ma ahayn hogaamiye kaliya ee waxa uu ahaa halgamaa aad looga baqo oo qof walba aad ula dhacay geesinimadiisii iyo xirfadii uu u lahaa dagaalkii Lafaruug ee uu aabbihii u horseeday Isaaqa in uu ka guulaysto beelaha Absame.
Horaantii, ugaasyadii Isaaqu waxay damceen inay u caleemo saaraan adeerkii, Chief Liibaan Eisse ama aabihiis Chief Cabdi Ciise, iyagoo garwaaqsaday maalkiisa, geesinimadiisa, iyo saamayntiisa. Si kastaba ha ahaatee, Caaqil Liibaan Ceyse oo ku qancay barwaaqada iyo xoolaha uu ku nool yahay ayaa ka gaabsaday magacaas, wuxuuna taa beddelkeeda ku dadaalay in ina adeerkii Guuleed loo caleemo saaro Suldaanka Guud ee Beesha Isaaq.
Suldaan Guuleed waxa uu talada dalka hayey 1750 ilaa uu ka baxay horraantii qarnigii 19-aad, isaga oo dhidibada u taagay saldanad ka hortimi gumaystaha, welina ku leh Somaliland maanta muhiimad dhaqan iyo mid taariikheed. Waxaa xilka kala wareegay wiilkiisii Faarax .
| xilka kaga horeeyey Guled Abdi |
Isaaq Sultanate | Xilka kala wareegay Farah Guled |
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]"Maxaad ka taqaana Saldanada Ugu Faca Weyn Beesha Isaaq oo Tirsata 300 sanno ku dhawaad?"
Taariikhda Beerta Suldaan Cabdilaahi ee Hargeysa | Somalidiasporanews.com
[https://www.abtirsi.com/view.php?person=4805&abtirsiLang=1 Abtirsi.com : Sultan Guleid Abdi Eise]
[http://archive.org/details/SheekadiiMaganSuldaanGuuleedmagan-gaabocirca1790-1840 Sheekadii Magan Suldaan Guuleed Magan-Gaabo (circa 1790-1840)]