Jump to content

Hamid Algabid

Ka Wikipedia
Hamid Algabid
Xoghayaha Guud ee Ururka Iskaashiga Islaamka
Xafiiska
1989–1997
ka horeeyaySyed Sharifuddin Pirzada
Ku xigayAzzeddine Laraki
Ra'iisul wasaaraha Niger
Xafiiska
14 November 1983  15 July 1988
MadaxweyneSeyni Kountché
Ali Saibou
ka horeeyayMamane Oumarou
Ku xigayMamane Oumarou
Faahfaahin shaqsiyadeed
Dhashay1941
XisbigaRDP-Jama'a

Hamid Algabiid (wuxuu dhashay 1941) waa siyaasi reer Niger ah iyo Madaxweynaha Xisbiga Rally for Democracy and Progress (RDP-Jamaaca). Qareen, Banki, iyo technocrat , Algabiid waxa uu ahaa shakhsi muhiim u ah taliskii Seyni Kountché , oo soo noqday Ra'iisul Wasaaraha Niger 1983 ilaa 1988. Waxa uu ahaa Xoghayaha Guud ee Ururka Islaamka (OIC) 1989 ilaa 1996, iyo tan iyo 1997 waxa uu ahaa Madaxweynaha RDP-Jama'a. Waxa uu sidoo kale ahaa Madaxweynaha Golaha Sare ee Ururada Dhulalka (HCCT) ilaa 2010.

Nolosha hore iyo waxbarashada

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Xubin ka tirsan qowmiyadda Tuareg , Algabid waxa uu ku dhashay deegaanka yar ee Belbedji, oo u dhow Tanout 1941 Waxa uu sharciga ka bartay Jaamacadda Abidjan , ka dibna IIAP ee Paris, halkaas oo uu ka qaatay shahaadada sharciga. Waxa laga dhigay madax waaxeed hoos timaada Wasaaradda Maaliyadda Dibadda 1971 ilaa 1973, waxaana loo dalacsiiyay Xoghayaha Guud ee Maaliyadda 1973.

Dawladdii milateriga ahayd

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Ka dib afgambigii April 1974 ee uu hogaaminayay General Seyni Kountché , Algabid waxa uu sii ahaan jiray xilkiisa Xoghayaha Guud ee Maaliyadda ilaa 1979. Muddadaas waxa kale oo loo magacaabay maamulaha dalka ee Ururka Bulshada Dhaqaalaha Galbeedka Afrika (ECOWAS) Bankiga Dhexe (1975-76) iyo ka dibna maamulaha dalka ee Bangiga Horumarinta Islaamka (1976-7). 10kii Sebtembar 1979kii, waxa loo magacaabay dawladda inuu noqdo Xoghayaha Dawladda ee Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Waxa uu xilkaas hayey ilaa laga gaadhay jagada Wasiirka Ganacsiga 8 February 1981; Intaa ka dib waxa la balaadhiyey faylashiisa markii loo magacaabay Wasiirka Ganacsiga iyo Gaadiidka 14 June 1982. Algaabid waxa loo magacaabay wasiir ku xigeenka maaliyadda 24 January 1983 ka hor inta aan loo magacaabin Ra’iisal Wasaare 14 November 1983 .

Jamhuuriyadda Labaad iyo Saddexaad

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

1989 ilaa 1996 Algaabid waxa uu ahaa Xoghayaha Guud ee Ururka Islaamka (OIC) Bishii December 1996, waxaa loo magacaabay inuu noqdo musharaxa in uu noqdo Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay , jagadaas oo uu ku guuleystay Kofi Annan

Hoosta Mainassara

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Intii uu xukunka hayay madaxweynaha Niger Ibrahim Baré Maïnassara , Algabid wuxuu ku soo noqday siyaasadda Niger. 20kii Agoosto 1997, waxaa loo magacaabay Madaxweynaha RDP-Jamaca, kaas oo lagu aasaasay xisbiga talada haya ee Mainassara, shirweynihii qaranka ee xisbiga Kadib, Algabiid wuxuu sidoo kale noqday madaxa Isu-tagga Jamhuuriyadda (CPR), isbahaysiga Pro-Maïnassara oo ka kooban 15 xisbi, kaas oo la sameeyay Agoosto 1998.

Jamhuuriyadda Shanaad

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Mainassara ayaa la dilay bishii Abriil 1999-kii, waxaana maamul militari uu qorsheeyay doorasho madaxweyne oo cusub dabayaaqada sanadka. Algaabid ayaa ku tartamay musharaxa RDP-Jaamac doorashadan; in kasta oo Amadou Cissé , Madaxweyne-ku-xigeenka RDP, uu sidoo kale isku dayay inuu u tartamo musharaxa RDP, Maxkamadda Dawladdu waxay ansixisay musharaxnimada Algabid waxayna diiday musharaxnimada Cissé ee 3 Sebtembar Wareegii koowaad ee doorashada oo dhacay 17kii Oktoobar, Algaabid ayaa kaalinta afraad ka galay 7 musharax, isagoo ku guuleystay 10.83% codadkii la dhiibtay 6dii Nofembar, Algabid wuxuu ku dhawaaqay inuu taageersan yahay Mahamadou Issoufou , musharaxa xisbiga Niger ee Dimuqraadiyadda iyo Hantiwadaaga , wareegii labaad; Issoufou waxaa ka adkaaday Tandja Mamadou oo ka tirsan Dhaqdhaqaaqa Qaranka ee Horumarinta Bulshada (MNSD) Algaabid waxa kale oo loo doortay Golaha Shacbiga ee 1999-kii doorashadii baarlamaanka , intii lagu jiray muddadii baarlamaanka ee xigtay waxa uu noqday madaxweyne ku xigeenka afraad ee baarlamaanka qaranka iyo sidoo kale madaxweyne ku xigeenka kooxda baarlamaanka ee RDP. Algaabid ayaa mar kale loo doortay inuu noqdo Madaxweynaha RDP muddo saddex sano oo kale ah shirweynihii xisbiga ee Jannaayo 23, 2001. Munaasabaddan, wuxuu sheegay in RDP "ujeedada degdegga ah" ay tahay "in la xaqiijiyo furitaanka guddi caalami ah oo baaritaan ku sameeya dilkii madaxweyne Mainassara Algaabid waxa uu ahaa ergayga gaarka ah ee Midowga Afrika u qaabilsan Darfur 2004 si kastaba ha ahaatee, wuxuu si weyn uga maqnaa Niger wakhtigaas sababtoo ah doorkiisa dhexdhexaadiyaha ee Suudaan Doorashadii dhacday 16kii Nofembar, Algaabid ayaa ku dhameystay kaalinta ugu dambeysay lix musharax oo helay 4.89% codadka. 21kii Noofambar, RDP waxay ku dhawaaqday taageerada Tandja wareegii labaad Algaabid ayaa mar labaad loo doortay golaha shacabka doorashadii baarlamaanka 2004 Ka dib waxaa loo magacaabay Madaxweynaha Golaha Sare ee Ururada Dhulalka (HCCT), oo ah hay'ad mas'uul ka ah dawladda hoose ee Niger. Bishii Disembar 2006, waxa uu billad guddoonsiiyey Hay’adda Waxbarashada, Sayniska iyo Dhaqanka Islaamka ee ISESCO Intii lagu jiray qalalaasaha dastuuriga ah ee 2009 ee uu sababay go'aankii Tandja ee ahaa in afti loo qaado dastuur cusub oo awood u siinaya inuu xukunka sii hayo, RDP-Jaamac wuxuu ku dhawaaqay 12 May 2009 inuu taageerayo dastuurka cusub, kaas oo dhisi doona nidaamka madaxweynaha; Sida laga soo xigtay Algabiid, nidaamka madaxtooyadu wuxuu ahaa "ugu habboonaa horumarinta horumarinta". Si kastaba ha ahaatee, taageerada RDP waxay ku xidhnayd shuruud: waxay dalbatay in meesha laga saaro cafiskii dastuurkii 1999 ee kuwii ku lug lahaa dilkii Mainassara, waxayna dalbatay in baaritaan lagu sameeyo afgambigii 1999-kii Juun 28, 2009, RDP waxay beddeshay mowqifkeeda, ku dhawaaqday inay si shuruud la'aan ah u taageersan tahay aftida in kasta oo ay sii socoto ku darida cafiska dastuurka. RDP waxaa la siiyay labo jago oo dowladda ah, waxaana xilka HCCT oo uu guddoomiye ka yahay Algabiid lagu kordhiyay lix bilood. Qaar ka mid ah xubnaha xisbiga ayaa diiday go'aanka lagu taageerayo aftida, si kastaba ha ahaatee, laba wasiir oo hore, Abdoulrahamane Seydou iyo Moussa Oumarou, ayaa iska casilay xisbiga RDP RDP waxay ka qayb qaadatay doorashadii baarlamaanka ee Oktoobar 2009 , laakiin mucaaradka, oo ka cadhooday dadaalka Tandja ee ah inuu sii joogo xukunka, ayaa qaadacay. ECOWAS, oo doonaysay in doorashadu dib u dhacdo, iyada oo rajaynaysa in la xaliyo xiisadda siyaasadeed, ayaa Niger ka joojisay safkeeda isla markii la qabtay doorashada. Algabid waxa lagu daray 22 xubnood oo wefti Nigeri ah oo u socdaalay Abuja si ay wadahadal ula yeeshaan ECOWAS laga bilaabo 9 November 2009 . dhamaan hay’adihii dawliga ahaa isla markiiba waa la kala diray, taas oo keentay in Algabiid laga qaado jagadii uu ka hayay HCCT. Ka dib, ka dib markii Mahamadou Issoufou loo doortay madaxweyne, Algabid waxaa loo magacaabay Ambassador-at-Large 19 Oktoobar 2011

"Lix musharax ayaa shubaya un fauteuil"

"Gouvernements du Président Seyni Kountché"

Taariikhda dhacdooyinka Galbeedka Afrika

"Gouvernements du Président Ali Chaibou"

"Wadamada Afrikaanku waxay magacaabeen afar musharax oo Qaramada Midoobay ah"

"Xoghayaha Guud ee OIC" Archived Juun 26, 2007 // Wayback Machine

"Niger: Shan iyo toban xisbi siyaasadeed ayaa sameeyay isbahaysi madaxweyne"

"Rapport de la Mission d'Observation des Élections Présidentielles et Législatives des 17 octobre iyo 24 novembre 1999"

"Bureau de l'Assemblée nationale 2003""

"Présidentielle au Niger: un quatrième parti, le RDP, soutient la candidature de Mamadou Tandja au safar labaad"

"Proposition d'une nouvelle constitution: Le RDP-Jama'a choisit le camp du référendum"

"Wadahadallada qalalaasaha ee Niger ayaa ka bilaabmay Abuja"

"Au conseil des ministres: examen et adoption de projets de textes and mesures nominatives"

"Niger: Dastuur cusub ayaa lagu dhawaaqay"

Hoggaanka Dalka
xilka kaga horeeyey
Mamane Oumarou
Prime Minister of Niger
1983 1988
Xilka  kala wareegay
Mamane Oumarou