U bood nuxurka

Harada Eyasi

Harada Eyasi
Satellite image of portion of lake with clouds in forground.
Harada Eyasi oo laga arko hawada sare, Maajo 1993, iyadoo ku dhowaad ka maran biyo. Waqooyigu waa kor. Xeebta koonfur-bari ee daloosha waxaa ka buuxsamay dhoobo.
MeeshaDegmada Karatu, Gobolka Arusha, Tanzania
Meesha dhacdo3°35′S 35°0′E / 3.583°S 35.000°E / -3.583; 35.000
NoocaCusbada leh, alkaline, endorheic
Ka soo qulqulaWebiga Sibiti (dhamaadka koonfur-galbeed), Baray (halka uu ku dhufto dhanka galbeed), webiyo yaryar oo xilliyeed ah
Dhexmaranone
Wadanka biyo fadhiisigaTanzania
Ugu godanunknown
Surface elevation1,030 m (3,380 ft)
Gasiiradnone

Harada Eyasi (Af Sawaaxili: Ziwa Eyasi; dhowaanahan Af Jarmal: Njarasasee, "Harada Njarasa", iyo Hohenlohesee, "Harada Hohenlohe") waa haro ku taal Degmada Karatu ee Gobolka Arusha ee waqooyiga Tanzania. Harada Eyasi waa kaydka biyaha ugu weyn ee gobolka Arusha. Waa haro xilliyeed gabaabsig ah oo endorheic ah isla markaana haro cusbo leh oo ku taal salka Dooxada Weyn ee Rift ee hoos timaada Dhulka Sare ee Serengeti, wax yar koonfur ka xigta Beerta Qaranka ee Serengeti iyo isla markiiba koonfur-galbeed ka xigta Godka Ngorongoro ee ku yaal Dhulka Sare ee Godka ee Tanzania. Haradu waa mid dheer, oo u jeedda koonfur-galbeed ilaa waqooyi-bari, waxayna ku taal qaybta Eyasi-Wembere ee Dooxada Weyn ee Rift.[1]

Sawir laga qaaday Harada Eyasi oo laga soo xigtay WorldWind ee NASA.

Biyaha ugu muhiimsan ee soo gala waa Webiga Sibiti, kaas oo ka soo gala dhanka koonfur-galbeed. Webigu wuxuu sii wadid karaa inuu socdo sanadka oo dhan, ugu yaraan sanadaha roobka badan; biyaha kale ee soo gala dhanna waa kuwo xilliyeed ah. Biyaha labaad ee ugu weyn ee soo gala waa Baray, dhanka waqooyi-bari. Biyaha uu sido Baray ayaa kordhay sanadahan dambe sababo la xiriira xaalufinta dhirta ee Dhulka Sare ee Godka. Dhanka koonfur-galbeed ee Buurta Oldeani, oo mid ka mid ah foolkaanaha Ngorongoro ah, waxay si toos ah ugu shubtaa dhamaadka waqooyi-bari ee harada. Socodka biyaha ee Webiga Budahaya / Udahaya, kaas oo ku shuba Dhafarada Yaeda ee koonfur-bari ee harada, ayaa barigii ahaa kii labaad, laakiin wuxuu hoos u dhacay sababo la xiriira weecinta biyaha ee Dhulka Sare ee Mbulu. Socodka biyaha ee ka yimaada Serengeti waa mid yar; durdurka ugu weyn waa Sayu.

Isbedbeddelka heerka biyaha xilliyeed ee harada waa mid aad u weyn, in kasta oo xeebta waqooyi-galbeed ay ku xaddidan tahay jaranjarooyinka dhal fidsan ee Serengeti. Xilliga abaarta haradu waxay qallali kartaa gabi ahaanba, gaar ahaan sanadaha qallalan, si xoolo-dhaqatada Datooga iyo ugaarsatada Hadza ay harada ugu gudbaan lug, laakiin sanadaha El Niño waxay ku fatihi kartaa xeebaha waxayna soo jiidan kartaa jeeriyaal ka yimaada Serengeti. Waa meel xilliyeed ay u istaagaan gorgorrada dumarka ee guuraya. Haradu waxay taageertaa jillaabasho yar oo maxalli ah sanadaha roobka, laakiin inta badan kalluunka bāwda iyo kalluunka sambabada leh ayaa laga soo qabtaa durdurrada iyo ilaha quudiya harada. Xitaa xilliyada roobka, dhowrka harada badanaa wuxuu ka yar yahay hal mitir.[2]

Dadka Hadza waa dadka u dhashay deegaanka harada. Waxaa laga helaa agagaarka inta badan wareegga harada, in kasta oo xeryaha ay ku yar yihiin inta badan Serengeti, oo ah dhulka Dadka Maasai. Dadka Datooga waxay deegaan ku yihiin Dooxada Yaeda ee dhanka koonfur-bari, Dadka Isanzu dhanka koonfurta, iyo Dadka Sukuma ee ka gudba Webiga Sibiti ee koonfur-galbeed. Dadka Iraqw dhaqan ahaan waxay ku noolaayeen dhinaca kale ee Yaeda, laakiin waxay tiro sii kordhaysa ku yimaadeen Baray, kaas oo hadda ah gobolka ugu weyn ee basal-beerashada ee Bariga Afrika.

Godka Mumba waa goob qadiimi ah oo ku taal xeebaha Harada Eyasi. Goobta waxaa laga helay dhowr qalab oo u dhexeeya Arayadii Dhagaxa ee Dhexe iyo Arayadii Dhagaxa ee Dambe.

  1. Foster, A. and C. Ebinger and E. Mbede and D. Rex (August 1997). "Tectonic development of the northern Tanzanian sector of the East African Rift System". Journal of the Geological Society. 154 (4): 689–700. doi:10.1144/gsjgs.154.4.0689.
  2. Hughes, R. H.; Hughes, J. S. (1992). A directory of African wetlands. UNEP. p. 253.