Harada Kayumbu
| Harada Kayumbu | |
|---|---|
Kisoro, Koonfur-galbeed Uganda | |
| Meesha | Degmada Kisoro, Uganda |
| Max. length | 2 kilometres (1.2 mi) |
| Max. width | 1 kilometre (0.62 mi) |
| Baaxada biyaha | 2.2 kilometres (1.4 mi)[xigasho u-baahan] |
| Qotoda | 5 metres (16 ft) |
| Surface elevation | 1,897 metres (6,224 ft) |
Harada Kayumbu, oo sidoo kale loo yaqaanno Harada Kayumba, waa haro ku taal Degmada Kisoro, Koonfur-galbeedka Uganda, dhanka waqooyi ee xadka Rwanda iyadoo ku taal dherer ah 1,897 metres (6,224 ft) ka sarreeya heerka badda.[1][2][3]Template:User-generated inline Haradu waxay u adeegtaa goob dalxiis oo dalka u soo xero gelisa lacagaha qalaad.[4] Haradu waxay leedahay noocyo kala duwan oo kalluun ah.[5]
Juqraafiga iyo deegaanka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Kayumbu waxay ku taal dhulka sare ee Degmada Kisoro, ee ku dhex taal aagga ballaaran ee Kigezi ee koonfur-galbeed Uganda.[xigasho u-baahan] Sahan aasaasi ah oo cilmi-biyoodka (limnological) ah oo laga sameeyay lix haro oo ku yaal koonfur-galbeed Uganda ayaa lagu sheegay Harada Kayumbu inay tahay haro yar (baaxadda dusha sare waa 2.2 km2) oo ku taal qiyaastii 1,890 mitir ka sarreeya heerka badda, una dhow Harada Chahafi iyo xadka Rwanda.[xigasho u-baahan]
Degmada Kisoro waa degmo ku taal dhul sare oo leh meelo badan oo biyaha dushooda ah iyo dhulal qoyan, oo ay ku jiraan harooyinka Mutanda, Mulehe, Chahafi iyo Kayumbu, iyo weliba nidaam dhiiqooyin joogto ah ah.[6]
Astaamaha jidheed
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Xogta aasaasiga ah ee cilmi-biyoodka ee la daabacay, Harada Kayumbu waxay leedahay:
- Baaxadda dusha sare: 2.2 square kilometres (0.85 sq mi)[xigasho u-baahan]
- Dotada ugu badan: 5 metres (16 ft)[xigasho u-baahan]
- Dhererka: 1,890 metres (6,200 ft) ka sarreeya heerka badda[xigasho u-baahan]
Cilmi-biyoodka iyo kala duwanaanshaha noolaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Kayumbu waxaa lagu daray sahan aasaasi ah oo cilmi-biyoodka ah xilli-roobaadkii (Sebtembar 2014) kaas oo koobay harooyinka ku yaal degmooyinka Kisoro, Kabale iyo Rukungiri. Sahanku wuxuu ururiyay cabbiro garoonka ah iyo tusaalayaal loogu talagalay tilmaamayaasha nidaamka sida ogsajiinta ku dhex milantay, kulaylka, pH, gudbinta korontada, nafaqooyinka, baaxadda noolaha phytoplankton, zooplankton, iyo macroinvertebrates si loo qeexo astaamaha meelaha biyaha dhulka sare u leh wax-soo-saarka kalluumaysiga.[xigasho u-baahan]
Isticmaalka bini'aadamka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Kayumbu waxaa loo booqdaa qayb ka mid ah dalxiiska dabeecadda ee deegaanka iyo jidadka lugaynta ee koonfur-galbeed Uganda, oo ay ku jiraan safarrada isku xira Harada Bunyonyi, Kaynta Echuya iyo aagga Kisoro.[7]
Qoraallada safarka ayaa caadiyan ku sifeeya Harada Kayumbu iyo Harada Chahafi ee u dhow inay yihiin labo goobood oo muuqaal dhuleed ah oo ay kala qaybiso buur silsilad ah, iyagoo leh muuqaallo ballaaran oo laga arki karo buuraha ku xeeran.[8]
Kalluumaysiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harooyinka yaryar ee Kisoro waxay muddo dheer taageerayeen kalluumaysiga baaxaddiisu yar tahay. Dib-u-eegis lagu sameeyay kheyraadka kalluumaysiga ayaa sheegay in qabashada kalluunka ee isku-dhafka ah ee afarta haro ee yaryar ee Kisoro ay hooseysay sannadkii 1998 (16 metric tonnes), iyadoo ay wehelisay qiimo sare xilligaas iyo isticmaalka kalluunka ee qofkiiba oo hooseeyay taas oo xiriir la lahayd sahayda xaddidan.[9]
Dhowrista iyo cadaadiska
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Cadaadiska dadweynaha ee sarreeya ee Degmada Kisoro wuxuu gacan ka geystay isbeddel ballaaran oo dhanka isticmaalka dhulka ah iyo ku-xadgudubka dhirta dabiiciga ah ee qaybo ka mid ah degmada, iyadoo ay weheliyaan khataro la xiriira jiirada dhaadheer iyo nidaamyada deegaanka ee nugul ee dhulka sare.[10] Sidoo kale astaamaha degmada ayaa xusaya muhiimadda dhulalka qoyan iyo meelaha biyaha furan ay u leeyihiin nidaamka biyaha ee deegaanka iyo aasaaska hab-nololeedka.[6]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ "Lake Kayumbu /Uganda/ Summary & Stories". Gorilla Highlands Experts (in Ingiriis Biritish). Retrieved 2024-06-20.
- ↑ "Lake Kayumba lake, Western Region, Uganda". ug.geoview.info. Retrieved 2024-06-20.
- ↑ "Lake Kayumbu". wikimapia.org (in Ingiriisi). Retrieved 2024-06-20.
- ↑ "Three Upland Lakes (4-Day Hike) /Uganda/ - Gorilla Highlands - Tailor-Made Tours in Rwanda, Uganda and DR Congo for Travellers Who Want to Leave a Positive Impact" (in Ingiriis Maraykan). 2019-10-17. Retrieved 2024-06-20.
- ↑ Ndawula, L. M.; Kiggundu, V. (2000), "Invertebrate communities of lakes Mutanda, Mulehe, Kayumbu and Chahafi and their role in fishery production, Towards sustainable development and management of the fisheries resources of Kisoro minor lakes", Towards sustainable development and management of the fisheries resources of Kisoro minor lakes (in Ingiriisi), Jinja, Uganda: Fisheries Resources Research Institute, pp. 50–72, hdl:1834/35272, retrieved 2024-06-20
- 1 2 Kisoro District Hazard, Risk and Vulnerability Profile (PDF) (Report). Office of the Prime Minister (Uganda). 2017. pp. 10–11. Archived from the original (PDF) on 6 Bisha Koobaad 2026. Retrieved 19 December 2025.
{{cite report}}: Check date values in:|archive-date=(help) - ↑ "Three Upland Lakes (4-Day Hike) /Uganda/". Gorilla Highlands Travels. Retrieved 19 December 2025.
- ↑ "Lake Chahafi crater in Kisoro – Top things to do and see in Kisoro town". Great Adventure Safaris. Retrieved 19 December 2025.
- ↑ "The Fishery Resource of Kisoro Minor Lakes". FAO AGRIS. 1999. Retrieved 19 December 2025.
- ↑ Kisoro District Hazard, Risk and Vulnerability Profile (PDF) (Report). Office of the Prime Minister (Uganda). 2017. pp. 7–11. Archived from the original (PDF) on 6 Bisha Koobaad 2026. Retrieved 19 December 2025.
{{cite report}}: Check date values in:|archive-date=(help)