Harada Mburo
| Harada Mburo | |
|---|---|
Harada Mburo | |
| Meesha | Gobolka Ankole ee Uganda |
| Wadanka biyo fadhiisiga | Uganda |
| Managing agency | Uganda Wildlife Authority (UWA) |
| Ugu godan | 5 metres (16 feet) |
Harada Mburo waa haro biyo macaan leh oo ku taal galbeedka Uganda, iyadoo dhex taalla Beerta Qaranka ee Harada Mburo. Waa astaamaha ugu caansan gobolka, waxaana lagu yaqaannaa quruxda muuqaalkeeda iyo kala-duwanaanshaheeda qaniga ah ee noolaha.[1]
Juqraafiga iyo samaysanka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Mburo waxay ku taal gobolka Ankole ee Uganda, una dhow magaalada Mbarara. Waa haro gacanyar ah oo dhererkeeda ugu sarreeya uu yahay qiyaastii 5 metres (16 feet). Haradu waxay ku fadhidaa aag qiyaastii ah 260 kiiloomitir oo laba jibaaran, waxaana ku hareereysan buuro raas ah, dhul daaqsimeed furan, iyo meelo geedo leh.[2] Waxay qiyaastii 19 miles (31 kilometres) dhanka bari ka xigtaa Mbarara, qiyaastii 150 miles (240 kilometres) oo dhanka wadada ahna waxay dhanka galbeed ka xigtaa Kampala. Haradu waxay hoy u tahay duurjoogta kala duwan, oo ay ku jiraan dameer-farowga (zebras), impalas, lo'da duurjoogta ah (buffaloes), twiga (giraffes), doofaarka duurka (warthogs), iyo in ka badan 300 oo nooc oo shimbiraha ah. Sidoo kale waa meel caan ku ah daawashada shimbiraha, kalluumaysiga, iyo raacista doonyaha. Harada waxaa markii hore loo aqoonsaday aag ugaarsiga laga xakameeyo sannadkii 1933, waxaana loo dallacsiiyay kaydka ugaarta sannadkii 1963. Waxaa ugu dambeyntii lagu dhawaaqay beerta qaranka sannadkii 1983. Beerta waxaa maamula Uganda Wildlife Authority (UWA).[3]
Kala-duwanaanshaha noolaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Harada iyo nidaamka deegaanka ee ku xeeran waxay taageeraan noocyo kala duwan oo dhir iyo xayawaan ah. Harada Mburo waxay caan ku tahay tirada shimbiraheeda, iyadoo in ka badan 300 oo nooc oo shimbiraha ah laga diiwaan geliyay aagga. Noocyada naadirka ah sida African finfoot iyo shimbirta shoebill stork ayaa laga heli karaa halkan. Haradu waxay sidoo kale hoy u tahay jerta, yaxaska, iyo noocyo kala duwan oo kalluun ah, taas oo gacan ka geysata muhiimaddeeda deegaanka.[4]
Bulshooyinka maxalliga ah iyo muhiimadda dhaqanka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Mburo waxaa ku hareereysan bulshooyin u badan qowmiyadda Banyankole. Bulshooyinkan waxay ku hawlan yihiin beerashada, kalluumaysiga, iyo xoolo-dhaqashada oo ah hawlahooda dhaqaale ee ugu weyn. Harada iyo kheyraadkeedu waxay muhiimad dhaqan iyo mid dhaqaale u leeyihiin dadka deegaanka, iyagoo qaabeeya caadooyinkooda iyo qaab-nololeedkooda.[xigasho u-baahan]
Kalluumaysiga iyo hawlaha dhaqaalaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Kalluumaysigu wuxuu door muhiim ah ka ciyaaraa nolol-maalmeedka bulshooyinka ku xeeran Harada Mburo. Kalluumaysatada maxalliga ah waxay ku tiirsan yihiin harada oo u ah il muhiim u ah masruufka iyo dakhliga. Noocyo kala duwan oo kalluun ah, oo ay ku jiraan tilapia, lungfish, mudfish, iyo catfish, ayaa laga helaa harada. Hababka kalluumaysiga waxay isugu jiraan farsamooyin dhaqameed oo la isticmaalo shabaqyada iyo jillaabyada ilaa hawlgallo ganacsi oo cabbirkiisu yar yahay.[xigasho u-baahan]
Madadaalada iyo dalxiiska
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Harada Mburo waxay soo jiidataa booqdayaal ka kala yimaada daafaha dunida kuwaas oo u yimaada inay sahamiyaan quruxdeeda dabiiciga ah iyo duurjoogteeda. Haradu waxay oferaa hawlo madadaalo oo kala duwan, oo ay ku jiraan safarrada doonyaha (boat safaris), kalluumaysiga isboortiga, iyo socodka dabiiciga ah ee haggaha leh (nature walks). Hawlahani waxay fursad u siiyaan dalxiisayaasha inay u bogaan hareeraha quruxda badan dabiiciga ah iyo inay u kuur-galaan duurjoogta kala duwan ee ku nool aagga.[5]
Dhowrista iyo caqabadaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Harada Mburo iyo nidaamka deegaanka ee ku xeeran waxay wajahayaan caqabado dhowris oo kala duwan, oo ay ku jiraan luminta deegaanka dabiiciga ah, iskahorimaadyada dhexmara aadanaha iyo duurjoogta, iyo ugaarsiga sharciga darro ah. Dadaallo ayaa loo samaynayaa si wax looga qabto arrimahan iyadoo loo marayo hindisayaal ay ka mid yihiin la-macaamilka bulshada, waxbarashada, iyo fulinta sharciga. Beerta Qaranka ee Harada Mburo waxay door muhiim ah ka ciyaartaa ilaalinta harada iyo kala-duwanaanshaheeda noolaha.[xigasho u-baahan]
Eeg barnaamijyada kale
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ "Lake Mburo National Park". Lake Mburo National Park | Lake Mburo | wildlife tours (in Ingiriisiga Maraykanka). Archived from the original on 2023-06-07. Retrieved 2023-06-15.
- ↑ "LAKE MBURO: A PARK FOR DOMESTIC TOURIST | Uganda Tourism Board". utb.go.ug. Archived from the original on 2022-07-25. Retrieved 2023-06-15.
- ↑ "Uganda Wildlife Authority - UWA". ugandawildlife.org (in Ingiriisiga Maraykanka). 2022-04-30. Retrieved 2023-06-15.
- ↑ "Lake Mburo National Park". Lake Mburo National Park (in Ingiriisiga Maraykanka). Retrieved 2023-06-15.
- ↑ "Lake Mburo". ugandawildlife.org (in Ingiriisiga Maraykanka). 2022-05-04. Retrieved 2023-06-15.