U bood nuxurka

Harada Opeta

Harada Opeta
Isku-dhafka Harada Kyoga oo ay la jirto Opeta (midig)
MeeshaNakapiripirit, Sironko, Katakwi, Kumi
Meesha dhacdo1°42′0″N 34°14′0″E / 1.70000°N 34.23333°E / 1.70000; 34.23333
DhexmaraHarada Bisina
Wadanka biyo fadhiisigaUganda
Baaxada biyaha68,912 hectares (170,290 acres)
Surface elevation1,050 metres (3,440 ft)
GasiiradTisai
Magac rasmiga ahLake Opeta Wetland System
La magacaabay15 September 2006
Tixraac no.1636[1]

Harada Opeta waa haro leh nidaam dhul qoyan oo ballaran oo ku taal Uganda.

Dhulka qoyan wuxuu dhacaa koonfurta Pian Upe Wildlife Reserve wuxuuna u adeegaa bixinta magangalyo xilliga xagaaga ee duurjoogta ka timaada beerta iyo looda deegaanka ee dadka ku xeeran ee Karamajong iyo Pokot.[2]

Harada Opeta waxaa inta badan ku shuba biyaha roobka ee ka da'a Mount Elgon waxayna u biyo-baxdaa dhanka Harada Kyoga iyadoo sii mareysa Harada Bisina. Waxaa ku xeeran dhoobo iyo bannaanka daadadka oo ballaran.[3]

Ilaalinta deegaanka

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Harada Opeta waa mid ka mid ah 33-da goobood ee Aagga Shimbiraha Muhiimka ah ee Uganda, tan iyo 2000-kiina waa dhul qoyan oo ku qoran diiwaanka Heshiiska Ramsar oo muhiimad caalami ah leh.[2]

Xarunta Kala-duwanaanshaha Noolaha iyo Deegaanka-Dalxiiska oo ay maalgeliyeen Global Environmental Facility iyo UNDP ayaa u adeegta harada.[4]

Harada Opeta iyo dhoobadeeda ku xeeran waxay ku yaallaan bariga Uganda, 25 km waqooyi-bari ka xigta magaalada Kumi. Goobta Ramsar waxay taagan tahay 1,050 m ka sarreysa heerka badda waxayna dabooshaa aag dhan 68,913 hektar. Nidaamka dhulka qoyan wuxuu u taagan yahay qaybta ugu fog ee bariga ee dooxada Harada Kyoga. Waxay ku fadhidaa bannaanka daadadka oo ballaran oo u dhexeeya Goobta Ramsar ee Harada Bisina (taas oo ay u daadiso dhanka Harada Kyoga) ee dhanka galbeed iyo salka Mount Elgon, oo ah buur weyn oo foolkaano damay ah, oo dhanka koonfur-bari ah. Dhulka qoyan ee Harada Opeta wuxuu calaamadeeyaa xudduudaha koonfureed ee gobolka ballaran ee abaarta ah ee Karamoja, kaas oo ku fidsan dhanka bariga Uganda inta u dhaxaysa Mount Elgon iyo xudduuda fog ee Sudan, qiyaastii 300 km dhanka waqooyi ah.[5]

Fox's weaver, oo ah nooca shimbiraha ee kaliya ee u gaarka ah (endemic) Uganda, ayaa la og yahay inay ku nooshahay dhulkaan qoyan,[2] sida ay u deggan yihiin shimbiraha caalamka laga cabsi qabo oo u nugul dabar-go'a (vulnerable) ee shoebill, shimbirta qarka u saaran khatarta ee papyrus gonolek, iyo 160 nooc oo kale.[3][6]

  1. "Lake Opeta Wetland System". Ramsar Sites Information Service. Retrieved 25 April 2018.
  2. 1 2 3 Ramsar Convention on Wetlands. "The Annotated Ramsar List: Uganda". Archived from the original on 7 January 2013. Retrieved 28 June 2012.
  3. 1 2 Byaruhanga, Achilles; Kigolo, Stephen (2005). Lake Opeta Wetland System Ramsar Information Sheet (PDF). Kampala.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)[xiriiriye dhintay]
  4. International Union for Conservation of Nature. "Commissioned in the Lake Opeta Ramsar Site". Retrieved 28 June 2012.
  5. Petridis, D.; Sinis, A. (1997), "The benthic fauna of Lake Mikri Prespa", Lake Prespa, Northwestern Greece, Springer Netherlands, pp. 95–105, doi:10.1007/978-94-011-5180-1_7, ISBN 978-94-010-6179-7
  6. "Lake Opeta, Visit Lake Opeta near Kidepo Valley National Park". Inside Kidepo Valley National Park (in Ingiriisiga Maraykanka). Retrieved 2024-07-08.