Jump to content

Hay’adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka

Ka Wikipedia
Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka
Hay'adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka
وكالة المخابرات والأمن الوطنية
Shaabadda Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka
Wakaalada sirdoonka iyo Hay'adda nabadsugidda hay’adda
La aasaasay10 Janaayo 2013 (2013-01-10)[1]
Ka horreeyay Wakaalada sirdoonka iyo Hay'adda nabadsugidda
Awqaafta Somalia
Xarunta dhexeMuqdisho, Soomaaliya
ShaqaalahaSir ah
Miisaaniyadda sannadlaha ahSir ah
Wasiirka mas’uulka ah
Wakaalada sirdoonka iyo Hay'adda nabadsugidda hay’adda
Waaxda waalidka Wasaaradda Amniga Gudaha Soomaaliya

National Intelligence and Security Agency (NISA) (Soomaali: Hay'adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ,Carabi: وكالة المخابرات والأمن الوطنية , HSNQ ) waa hay'adda sirdoonka qaranka iyo hay'adda nabadsugidda Soomaaliya Xarunteedu waa Muqdisho Hay’adda NISA ayaa sidoo kale xiriir dhow la leh ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya oo wada shaqeyn joogto ah la leh.

Hay’addan ayaa waxaa la aas aasay bishii Janaayo ee sanadkii 2013-kii, iyadoo ay dhistay Dowladda cusub ee Federaalka Soomaaliya (DFS) oo ay ku beddeshay Adeeggii Nabadsugida Qaranka ee waqtigiisa dhamaaday . Hay’addan ayaa waxaa gacan ka geysta howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya . Sida uu sheegay wasiiru dowlihii hore ee madaxtooyada Cabdulqaadir Moallin Nuur, hay’adda sirdoonka Mareykanka ee CIA-da ayaa sidoo kale tababarro siisay saraakiil ka tirsan hay’adda NISA xilligii hay’addan danbe ay dhisneyd. Ciidamada NISA ayaa howlgallo ka dhan ah Al-Shabaab waxa ay ka sameeyeen gudaha caasimadda, si ay uga hortagaan nabad-sugidda, la dagaalanka argagixisada iyo amniga .

La-dagaalanka argagixisanimada iyo ciidamada qalabka sida

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Bishii April 2014, Imaaraadka Carabta ayaa dhowr gaari dagaal iyo qalab kale ugu deeqay NISA Bishii Luulyo 2014, qaybta Gaashaan ("Gaashaan") ayaa lagu soo wargeliyay inay ka tirsan yihiin Hay'adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Waa ciidamo kumaandoos ah oo uu tababaray Mareykanka. Saraakiisha NISA ayaa tilmaamaya in Gaashaan uu ka kooban yahay labo unug oo gaaraya 120 nin. Alpha Group waa qaybta koowaad ee Gaashaan, waxaana ku jira ilaa 40 askari iyo 3 sarkaal oo laga soo dhex xulay 190 ka mid ah ciidamada gaarka ah ee Soomaaliya . Sida laga soo xigtay saraakiisha difaaca Soomaaliya, cutubkani waxa uu tababar ku qaatay Ciidanka Gaarka ah ee Maraykanka (Green Berets) intii u dhaxaysay dabayaaqadii 2009 ilaa horraantii 2010. Derek Gannon waxa uu sheegay in habka tababarka ee Alpha Group ay ka mid yihiin ciidamada ka hortagga sharci-darrada ah, weerarrada qaab-kalsoonida ah, ka-hortagga fallaagada, ka hortagga argagixisada iyo maaraynta xasaradaha la haystayaasha, ka shaqaynta adag ee gelitaanka dhulalka, ka-hortagga argagixisanimada ama goobaha VIP-da. ilaalinta, iyadoo xoogga la saarayo falcelinta degdegga ah ee deegaanka magaalada. Askartan ayaa sidoo kale ku qalabaysan qoryo leh muuqaalada habeenkii. Qaybta labaad ee Gaashaan ee la dagaalanka argagixisada iyo samata bixinta dadka la haysto waa Kooxda Bravo. Waxay tababar ku qaadatay garoonka diyaaradaha ee Aadan Cadde (Garoonka diyaaradaha ee Muqdisho) sanadkii 2011. C/llaahi Maxamed Cali “Sanbaloolshe” oo ah Xildhibaan loo doortay Aqalka Hoose ee Baarlamaanka Qaranka, ee Golaha Shacabka, ayaa 6-dii April 2017, mar kale loo magacaabay Agaasimaha Guud ee NISA. Bishii May 2018 ayaa la sheegay in NISA ay gaartay 700 oo askari, iyadoo Waranku uu ka kooban yahay 300 oo askari, halka Gaashaan ay ku dhow yihiin 400.

Bishii Janaayo 2020, Dr Mohamed Haji Ingiriis, Fellow, Fellow, oo ka tirsan Xarunta Hoggaaminta Afrika, King's College London , ayaa arrimaha Afrika ku qoray in NISA ay 'caadayso [hawlaha] ka baxsan garsoorka si loogu adeego ajendaha mas'uuliyiinta siyaasadda iyo in la xakameeyo kuwa dhaleeceeya Maqaal ay daabacday African Security Review bishii Luulyo 2020, ayuu ku eedeeyay 'nashqad amni oo dibadda laga soo saaray' oo uu ku eedeeyay NISA inay ka hortagto Al Shabaab Sida uu sheegay Cali , tan iyo markii Yaasiin loo magacaabay madaxa howlgallada NISA waxay xoogga saareen sidii loo aamusin lahaa mucaaradka iyo dhaleeceynta siyaasadeed halkii laga adkaan lahaa Al Shabaab

Hagardaamada lagu hayo haweenka Gedo

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Waxaa jiray eedeymo ay usoo jeediyeen haweenka kasoo jeeda gobolka Gedo , kuwaas oo isugu jira xarig, jirdil iyo kufsi, kuwaas oo loo jeediyay saraakiisha NISA ee xafiiska gobolka Gedo ee Jubaland , oo uu xiligaas taliye ka ahaa C/llaahi Aadam (Kulane Jiis).

Xil ka qaadista madaxda sare

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Bishii Luulyo 2021 Ra'iisul Wasaare Maxamed Xuseen Rooble ayaa shaqada ka eryay Taliyihii NISA ee Garoonka Aadan Cabdulle ee Muqdisho Cabdiwahaab Sheekh Cali iyo Taliyaha NISA, Cabdullaahi Kulane kaddib markii ay u diideen koox rakaab ah inay ka duulaan garoonka Muqdisho. [ { Talaabadan ayaa si weyn loogu heshiiyey inay tahay mid aan dastuuri ahayn. Waxa lagu sheegay qaybta "Awoodaha Madaxweynaha" ee dastuurka.}

Afduubkii Ikraan Tahliil Faarax

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Ikran Tahliil Faarax

26kii Juun 2021, Ikran Tahliil Faarax oo u shaqaynaysay NISA ayaa laga afduubay meel u dhow gurigeeda oo ku yaal degmada Cabdulcasiis ee magaalada Muqdisho. NISA ayaa daabacday 2-dii Sebtembar 2021 bayaan ay ku sheegtay in Ikran loo gacan galiyay Al Shabaab oo ay sheegtay in ay dishay, balse Al-Shabaab ayaa beenisay in ay wax lug ah ku leedahay Ra’iisul Wasaare Rooble ayaa ka codsaday Agaasimaha Guud ee NISA, Fahad Yaasiin inuu u gudbiyo warbixin ku saabsan geerida Ikraan. Rooble ayaa shaqada ka joojiyay Yaasiin sababo la xiriira inuu ku guuldareystay inuu warbixinta soo gudbiyo, isagoo ku bedelay Lt. Gen. Bashiir Maxamed Jaamac , laakiin go’aankaas waxaa laalay Madaxweyne Maxamed isagoo ku sababeeyay inuu yahay mid aan dastuuri ahayn. Rooble waxa uu Maxamed ku eedeeyay "in uu hor istaagay baaritaan wax ku ool ah oo lagu sameeyo kiiska Ikran". Saaxiibada Soomaaliya ee caalamiga ah waxay ku baaqeen 'baaritaan lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan waayida Ikraan'. Ikran hooyadeed, Qaali Maxamuud Gahaad ayaa maxkamadda ciidamada ku soo oogtay dacwad ka dhan ah Fahad Yaasiin , Cabdullaahi Kulane, Cabdiqani Wadna-Qabad iyo Yaasiin Faraay oo la xiriirtay gabadheeda la waayay. 8-dii Sebtembar 2021, Villa Soomaaliya ayaa ku dhawaaqday in Fahad Yaasiin uu iska casilay xilkii taliyaha NISA, si kastaba ha ahaatee Maxamed ayaa u magacaabay lataliyihiisa Amniga Qaranka isagoo Yaasiin Cabdullaahi u magacaabay taliyaha NISA Si kastaba ha ahaatee, Rooble wuxuu mar kale u magacaabay Bashiir Maxamed Jaamac . 2022, saraakiisha NISA ayaa marar badan u hanjabay suxufiyiinta baaraya kiiska Ikraan Tahliil

Faafreebka warbaahinta

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Bishii Luulyo 2023, NISA ayaa lagu eedeeyay inay laaluushtay ama ku qasbeen warbaahinta maxalliga ah si ay u xakameeyaan tebinta weerarkii is-miidaaminta ahaa ee Al-Shabaab ay ku qaadeen Akademiyada Jaalle Siyaad . Warar soo baxaya ayaa sheegaya in madaxda NISA ay lacag u qoondeeyeen xarumaha warbaahinta si loo xaqiijiyo in meesha uu ka baxay falkaasi. Bishii Disembar 2023, Hay'adda Isgaarsiinta Qaranka Soomaaliya (NCA) oo kaashaneysa NISA ayaa lagu eedeeyay inay caburinayso codadka xasaasiga ah ee saxafiyiinta iyo hal-abuurayaasha madaxa-bannaan ee Facebook-ga iyadoo la adeegsanayo weerarro adeeg-diidmo ah . Saxafiyiinta iyo xarumaha warbaahineed ee dhaliila maamulka Xasan Sheekh Maxamuud ayaa la kulma faafreeb baahsan oo dhanka Facebook ah , iyagoo la kulmay digniino ku saabsan xayiraadda boggaga, joojinta ama ka saarista waxyaabaha ku jira, inta badan waxaa lagu tilmaamaa "ururo iyo shaqsiyaad khatar ah" ama "waxyaalo ka soo horjeeda heerarka bulshada. Mustafa Yaasiin , agaasimaha NCA, ayaa si cad u qirtay inuu ku lug lahaa waxa uu ugu yeeray 'tallaabooyinka amniga internetka' ee 2023. Xoghayaha Guud ee Ururka Saxafiyiinta Soomaaliyeed (SJS) , Cabdalle Muumin, oo si weyn u naqdiyay xadgudubyada xuquuqul insaanka ee NISA, ayaa sidoo kale la kulmay wax ka saarid iyo warbixino, isagoo soo jeediyay wadashaqeyn dhexmarta NCA iyo NISA. Saxafiyiinta ayaa sidoo kale soo sheegay in warbixino badan ay keentay in meesha laga saaro wararka sheegaya in taliyayaal boolis iyo saraakiil NISA ka tirsan ay galeen dambiyo ay ka mid yihiin tacadiyo dhanka galmada ah oo lagula kacay haweenka iyo tacadiyo kale. Bishii April 2020 Hay’adda NISA ayaa lagu eedeeyay handadaad iyo caga jugleyn loo geystay Wariye Haaruun Macruuf oo ka tirsan Idaacadda Codka Mareykanka , iyada oo la soo dhigay Twitter-ka . 18-kii October 2020, Ciidamo aad u hubeysan oo ka tirsan NISA ayaa abbaare 11:30 habeenimo xilliga Soomaaliya weerar ku qaaday guriga uu magaalada Muqdisho ka degan yahay wariye Cadow, iyadoo qoyskaas ay argagax iyo argagax ka qaadeen kaddibna xabsiga u taxaabeen oo lagu xiray meel aan la shaacin. Duulaankan ayaa daba socda saddex maalmood kadib wareysi uu weriyuhu la yeeshay nin ganacsade ah oo la sheegay inuu dhaliilo u jeediyay madaxda Soomaaliya. 23-February-2021, Wariye C/raxmaan Maxamed Cabdi iyo Sawir-qaade C/Risaaq Cabdalla Fagas ayaa saraakiisha NISA waxay ku joojiyeen Daljirka Dahson ee magaalada Muqdisho, halkaas oo ay ku duubayeen wax yar ka dib markii ay Musharixiinta Madaxweynaha ee Mucaaradka ku ah ay ku dhawaaqeen inay dhigayaan Mudaaharaad la qorsheeyay 26-ka Febraayo. Ciidamada NISA ayaa la wareegay kaamirada, waxayna tirtireen muuqaalkii ay wateen. Si kastaba ha ahaatee, labada wariye lama xirin, waxaana loo ogolaaday inay tagaan ka dib markii la tirtiray muuqaalka. 16-kii Maajo 2021, saraakiil ka tirsan NISA ayaa weerar ku qaaday koox saxafiyiin ah oo tabinayay mudaaharaadka waaliddiinta “in la la’yahay” dhallinyaro ay qortay dowladda Soomaaliya oo loo diray Eritrea. Gabadha weriyaha ah ee fadhigeedu yahay magaalada Muqdisho ee Fardowso Maxamuud Sahal ayaa la sheegay inay garaaceen oo ay dhulka ku tuureen Gaashaanle Sharma’arke iyo askartiisa ka hor intii aanay ka qaadin cod-baahiyaha iyo teleefankeeda. Muuqaal si toos ah looga daawaday barta Facebook-ga ayaa muujinayay askarta oo ku soo dhawaaday ka hor inta aan taleefankeeda laga qaadin iyadoo ay socdaan wareysiyo toos ah oo lala yeeshay dibad baxayaasha. 11-kii June 2021, saraakiil ka tirsan NISA oo ay wehliyaan saraakiil booliis ah ayaa gudaha u galay istuudiyaha idaacada Star FM ee magaalada Guriceel , dowlad goboleedka Galmudug, waxaana ay xabsiga dhigeen wariye Cubeyd Xasan Maxamuud, ka dib markii uu warbixin ka diyaariyay dadaallada aan lagu guuleysan ee lagu soo afjarayo colaad beeleedyada gobolka. Waxa uu sheegay Cubeyd in muddo afar maalmood ah uu ku xirnaa guri gaar ah oo uu Taliyaha NISA ku leeyahay Guriceel. 3-dii Luulyo 2021, NISA waxay si sharci darro ah ku xirtay weriye Kenyan ah oo ku sugan Gedo, kaddib amar ka soo baxay guddoomiyaha degmada Beledxaawo . 24-kii December 2022-ka, ciidamada NISA oo uu hoggaaminayay Mahad Carab Dhiblaawe ayaa joojiyay, kaddibna waxay xireen Xoghayihii Xuquuqul Insaanka iyo Warfaafinta, Maxamed Ibraahim Bulbul, Xoghayihii Tababarka ee SJS Hanad Cali Guuleed iyo Qareenka SJS C/raxmaan Xasan Cumar, xilli ay isku diyaarinayeen inay aroornimadii hore ee diyaaradda raacaan si ay uga qaybgalaan tabobarka Suxufiyiinta Gobolka Hiiraan. Waxaa muddo labo saacadood ah lagu hayay oo su’aalo lagu weydiinayay xafiiska NISA ee garoonka dhexdiisa, iyadoo dhamaantood la sii daayay, balse ay ka baaqsadeen duulimaadkooda. 5tii Juun 2023, saraakiil hubaysan oo NISA ka tirsan ayaa Muqdisho ku xiray wariye madax-bannaan oo Cabdiraxmaan Axmed Aadan, oo wax ku biiriya The New Humanitarian. Wariyaha ayaa sheegay in dhalinyaro ka tirsan NISA ay ku joojiyeen wadada xili uu kusii jeeday hoygiisa. Indhaha ayay ka xidheen, bastooladna ku garaaceen intii su’aalaha la waydiinayay, waxayna daaha ka qaadeen ujeedka ay ka lahaayeen inay beegsadaan saxafiyiinta xiriirka la leh warbaahinta caalamiga ah oo uu isagu ka mid yahay, iyagoo mar qura ugu hanjabay inay dili doonaan. Waxa uu ku xirnaa saldhiga degmada Wadajir muddo sideed saacadood ah maalintaas sida ay inoo xaqiijiyeen Cabdiraxmaan iyo xubno ka tirsan qoyska oo ku booqday saldhiga. Kadib dhibaatadii foosha xumayd ee soo gaadhay weriyaha ayaa la sii daayay iyada oo aan wax dacwad ah lagu soo oogin, balse ka hor inta aan digniin loo jeedin in si dhow loola socon doono hawlihiisa saxafinimo. January 20, 2024, isagoo ku guda jira tababar ku saabsan xuquuqul insaanka oo loo furay haween saxafiyiin ah, ayaa saddex sarkaal oo ka tirsan NISA oo ay kala hogaaminayeen Maxamed Fooxle iyo Xasan Daahir oo ka tirsan qeybta ilaalada ayaa si lama filaan ah u gaaray Hotel Saxafi ee magaalada Muqdisho oo uu tababarku uga socday. Ku lug lahaanshaha habdhaqanka qaska ah, waxay dhibeen shaqaalaha hoteelka, tababarayaasha, iyo ka qaybgalayaasha, iyagoo ku adkaystay helitaanka liiska ka qaybgalayaasha, waxyaabaha tababarka, iyo dukumentiyada kale ee la xidhiidha. In kasta oo ay SJS iyo maamulka hoteellada dadaallo ku bixiyeen inay sharraxaan nooca tababarka, iyagoo xoogga saaraya baahida loo qabo ilaalinta sirta ka qaybgalayaasha. Saraakiisha NISA ayaa amar ku bixiyay in si lama filaan ah loo hakiyo fadhiga maalinta, iyadoo la soo gaba gabeeyay saacad ka hor xilligii loo qorsheeyay. 31 October 2024, Tifaftiraha Himilo Somali TV Nuur Cabdiraxmaan Nuur, ayaa ka warbixiyey xirnaanshaha goobo ganacsi oo ku yaalla caasimadda Soomaaliya ee Muqdisho, isagoo diiwaangeliyay mowjado dilal ah oo lala beegsaday xubno ka tirsan ganacsatada deegaanka. Weeraradan, oo loo aaneynayo Al-Shabaab, ayaa lagu eedeeyay inay jawaab u yihiin milkiilayaasha ganacsiga oo u hoggaansamay amarkii dowladda ee ahaa in goobahooda lagu rakibo kaamirooyinka CCTV. Warbixintaasi ka dib, ayaa Saraakiil ka tirsan Hay’adda NISA waxay gudaha u galeen Xarunta TV-ga Himilo ee Magaalada Muqdisho, iyagoo baadi goobaya Wariyahaasi oo aan xiligaasi joogin, sida ay sheegeen Aasaasaha iyo Shaqaalaha Idaacadaasi. Saraakiisha NISA ayaa maalintaas taleefoon kula soo xiriiray, iyagoo ka dalbaday in warbixinta la tirtiro, iyagoo ku hanjabay inay cawaaqib xun ka dhalan doonto. Hanjabaadahaas, tafaftirayaasha Himilo Somali TV ayaa u hoggaansamay iyagoo meesha ka saaray warbixinta. 25-kii Janaayo 2025, Wariye madax banaan oo lagu magacaabo Shariif Cabdi ayaa xilli habeen ah laga afduubtay bartamaha magaalada Muqdisho ciidamo hubeysan oo ka tirsan NISA, kuwaasi oo dabagal ku sameeyay taleefoonkiisa, saacado un kadib markii gurigiisa oo ku yaala degmada Waaberi ay weerareen. Mudo 10 maalmood ah ayaa Shariifka waxa uu ku xirnaa qol cidhiidhi ah, mugdi ah, iyo qol kulul oo ay ku jiraan 20 maxbuus oo ay ku jiraan dad looga shakisan yahay Al-Shabaab. Su’aalo la weeydiinayay oo soo noqnoqday ayaa diiradda lagu saaray warbixintii uu ku dhaliilayay Facebook-ga, gaar ahaan qoraallada uu ku dhaliilayo taliyaha NISA Cabdullaahi Maxamed Cali. Waxaa la sii daayay 9-kii Febraayo 2025, saraakiisha NISA waxay u sheegeen in xarigiisa uu la jeeday "in lagu edbiyo." 5tii Maajo 2025, ciidamada NISA ayaa weeraray guri la dego iyo istuudiye warbaahin oo ku yaal degmada Shibis ee magaalada Muqdisho oo ay leeyihiin wariyeyaal Bashiir Cali Shire iyo Maxamed Cumar Baakaay. Saxafiyiinta ayaa horey uga hadlay afduubka loo geystay haweenka iyo dhalinyarada nugul iyo diiwaan gelinta qasabka ah ee codbixiyaasha. 6-dii May 2025, NISA waxay weerartay guri ay degan yihiin iyo istuudiye warbaahineed oo ay lahaayeen wariye Bashiir Cali Shire iyo Maxamed Cumar Baakaay oo ku yaalla degmada Shibis ee magaalada Muqdisho, sababtuna waxay tahay warbixin ay saxafiyiintu sheegeen in "Haweenka nugul loo adeegsanayo sumcadda warbaahinta" xilliyadii ololaha diiwaangelinta codbixiyayaasha ee Muqdisho, iyo in guddoomiyeyaasha degmooyinka Muqdisho " cadaadis lagu saaray inay si khasab ah u diiwaangeliyaan dad lagu muransan yahay" Muqdisho. Laba maalmood ka hor, Komishaneer Cadaani waxa uu ku booriyay taageerayaasha dawladda in ay qaataan baangado iyo ulo, isaga oo caddeeyay in loo fasaxay in ay “lafaha saxafiyiinta jabiyaan oo ay guryahooda galaan.” Waxa uu aad ugu dheeraaday in uu saxafiyiinta ku tilmamaay in ay yihiin kuwo balwad leh kana xun argagixisada,waxana uu taageerayaashiisa kula taliyay in ay gacanta ku soo dhigaan. 24-kii May 2025-ka , ciidamada NISA ayaa muddo kooban Muqdisho ku xiray afar wariye oo kala ah: Cabdinaasir Cabduqaadir Saalax iyo Cabdinaasir Sayid Cali oo ka tirsan Shabeelle TV iyo Cabdiraxmaan Cabdulle Rooble iyo Xasan Axmed Taakow oo ka tirsan SYL TV . Suxufiyiintu waxa ay waraysiyo vox-pop ah ka ururinayeen dadweynaha ku dhaqan jidka Maka Al-Mukarama, iyaga oo ra’yi ka weydiinaya isbahaysiga siyaasiyiin mucaarad ah oo maalin ka hor munaasibad ku qabtay Muqdisho. 5-tii Luulyo 2025, haweeney wariye ah oo fadhigeedu yahay Muqdisho oo lagu magacaabo Shukri Caabi Cabdi ayay NISA si xoog ah ku xireen aqoonsigeeda Suxufinimo iyo sidoo kale taleefankeeda gacanta laga qaatay. [ 46 ] Shukri ayaa sidoo kale si arxan darro ah u weerartay NISA Diisambar 2024 markaas oo ay ka warbixinaysay dibad bax dadweyne. Shukri waxay sheegtay in la jiiday, xijaabkiina laga siibay, laad laad, iyo hanjabaad afka ah oo lagu garaacay wadada dhexdeeda ka hor inta aysan koox dumar ah oo deegaanka ah soo dhexgelin si ay u badbaadiyaan. 15-kii Agoosto 2025 Ciidamo hubeysan oo NISA iyo Boolis isugu jira ayaa la soo dhoobay waddooyinka gala Hotelka Jazeera ee magaalada Muqdisho, kuwaasi oo xiray dhowr iyo toban ka mid ah suxufiyiinta ka howlgala gudaha Hotelka, kuwaasi oo u socday in ay tabiyaan shir mucaarad ah oo ka dhacayay Hotelka. Qaar ka mid ah Wariyaasha ayaa sheegay in Saraakiisha NISA ay ahaayeen kuwa gardaran, waxa ayna ugu hanjabeen in ay waxyeelo ka soo gaari doonaan hadii ay isku dayaan in uu kulanka sii socdo. Taasi waxay keentay in saxafiyiinta qaarkood ay soo noqdaan iyagoon wax war ah ka soo saarin dhacdada, halka qaar kalena ay markii dambe u suurtagashay inay si dhuumasho ah ku soo galaan. 19-kii August 2025-ka, ciidamada NISA ayaa joojiyay gaari tuktuk ah oo uu la socday wariye Cumar Guux oo marayay bar koontarool oo ku taalla xaafadda Walaalaha ee degmada Dharkeenley , waxayna ka dalbadeen in la aqoonsado. Kadib markii uu soo bandhigay Aqoonsiga Suxufinimo, ayaa waxay Ciidamadu xabsiga u taxaabeen, isla-markaana ay kula kaceen handadaad iyo caga juglayn, iyadoo lagu eedeeyay in uu ka warbixiyey in Madaxweynuhu uu si khasab ah dalka uga saaray. Telefiishanka Himilo Somali TV ayaa horay Hay’adda NISA loogu hanjabayay sababo la xiriira warbixino xasaasi ah oo ku saabsan arrimaha amniga, raritaan qasab ah iyo afduub. 28-kii Agoosto 2025, ciidamo dhar cad ah oo NISA ah) ayaa si sharci darro ah u xiray Feysal Cabdi Faarax oo ah wariye ka tirsan Kalsan TV iyo Xasan Maxamed Xaashi oo ah sawir qaade, xilli ay ka warbixinayeen sicir bararka kalluunka ee suuqa kalluunka Muqdisho ee degmada Xamarweyne . Wariyeyaashan ayaa muddo laba saacadood ku dhow waxaa lagu hayay meel bannaan oo suuqa ka mid ah, iyadoo intii ay socdeen laga qaatay qalabkii ay wateen, lagana tirtiray waxyaabihii ay wateen, iyadoo ugu dambeyn la sii daayay.

Maxamed Cumar Nastaro

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

12-kii Sebtembar 2025, saraakiisha NISA ayaa garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ku weeraray xildhibaan iyo wasiiru dowlaha arrimaha qoyska iyo xuquuqul insaanka, Maxamed Cumar Nastaro . Goob joogayaal ayaa sheegay in dhacdadan ay bilaabatay markii ciidamada ay isku dayeen in ay si xoog ah boorso yar uga qaataan xildhibaanka. Nastaro ayaa is hortaag ku sameeyay oo la garaacay, isaga oo dhaawac ah.

"War-saxaafadeed: Ergeyga Gaarka ah ee Midowga Afrika wuxuu dib u xaqiijinayaa taageerada joogtada ah ee AMISOM ay siiso Hay'adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Soomaaliyeed (NISA)"

"Somalia: Hawlgalka ammaanka Muqdisho oo lagu dilay 27 xubnood oo Al-shabaab ah"

"Sare: Saldhig ciidan oo la dhisay ayaa muujinaya in dagaalka hadh-ka-baxa ee Mareykanka ee Soomaaliya uu sii weynaanayo"

“Siyaasadda u-horjeedka ah iyo shaqsiyeynta awoodda: Ku-takri-falka iyo ku-takri-falka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka (NISA) ee Soomaaliya”

“Kacdoonka iyo gacan-ku-dhiiglenimada caalamiga ah ee Soomaaliya: Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA) iyo Amniyaadka Al-Shabaab”

"Soomaaliya: Ra'iisul Wasaaraha Soomaaliya Oo Xilkii Ka Qaadey Saraakiil Sar Sare Oo Ka Tirsan Sirdoonka"

"Arrinta basaaska la waayay waxay sii xumaynaysaa xiisadda ka dhex aloosan hoggaanka Soomaalida"

"Wakiilka dhintay ayaa Fahad Yaasiin ku baaqay in uu shaqo helo ka hor inta aan la warin fayladaha maxkamadda"

"Al-shabaab oo Beenisay inay Dishay Shaqaale ka tirsan Hay'adda Nabadsugida Soomaaliya"

"Ra'iisul Wasaaraha Soomaaliya Rooble oo ku guuleystay Taageero dheeri ah oo ku aaddan xil ka qaadistii Taliyaha NISA Fahad Yaasiin"

"Soomaaliya oo qarka u saaran Madaxweyne iyo Ra'iisul Wasaaraha oo isku dhacay Taliyaha Nabadsugida"

"Saaxiibada Caalamiga ah waxay ugu baaqeen Hogaamiyayaasha Soomaalida inay yareeyaan Xiisadaha Siyaasadeed ayna diiradda saaraan Hannaanka Doorashada - Soomaaliya"

"Ra'iisul Wasaaraha Soomaaliya Rooble oo ku guuleystay Taageero dheeri ah oo ku aaddan xil ka qaadistii Taliyaha NISA Fahad Yaasiin"

"Ururrada suxufiyiinta, ururada saxafada waxay cambaareeyeen xadgudubyadii ugu dambeeyay ee ka dhanka ah xorriyadda saxaafadda iyo suxufiyiinta Soomaaliya, oo ay ku jiraan xayiraadaha, hanjabaadaha iyo faafreebka"

"NISA Oo La Sheegay In Ay Laaluush Ku Siisay Warbaahinta Gudaha Si Aanay Wax Uga Sheegin Xasuuqii Jaalle Siyaad"

"Ra'iisul Wasaaraha Soomaaliya Rooble oo ku guuleystay Taageero dheeri ah oo ku aaddan xil ka qaadistii Taliyaha NISA Fahad Yaasiin"

"Farmaajo oo is bedelay, Taliye kale u magacaabay Jaajuus sida RW Rooble uu ku eedeeyay Qaran Dumis"

"Sirdoonka Soomaaliya ayaa weeraray xarunta warbaahinta ka dib markii ay soo baxeen warar sheegaya in si khasab ah loo diiwaangeliyey codbixiyayaasha"

"Waxaa la weeraray guriga ay dagan yihiin suxufiyiinta Muqdisho, mid la xiray ka dib markii mas'uul ka tirsan degmada uu ku baaqay weerarro loo adeegsaday baangado iyo ulo

"15 wariye ayaa la xiray muddo labo maalmood ah iyadoo ay socdaan howlgallada ka dhanka ah warbaahinta tebisa ra'yiga dadweynaha iyo xiisadaha siyaasadeed ee Muqdisho"

"SJS iyo SOMWA oo cambaareeyey weerarkii ay NISA ku qaadey gabar wariye ah oo lagu magacaabo Shukri Caabi iyo sawir qaade Cali Xasan Guure oo ka dhacay Muqdisho"

"Saxafiyiinta Muqdisho waxay la kulmaan mowjado weeraro ah iyadoo magaalada laga saarayo iyo iskahorimaadyo hubeysan"

"Suxufiyiintii tabinayey Mudaaharaadyadii iyo Warbixintii Suuqa ee lagu weeraray Ciidamada NISA iyo Ilaalada Madaxweynaha Galmudug ee Muqdisho"

"Shirkadaha Turkiga Waxay Helaan Amaro Ay Ku Soo Saarayaan 45000 Qoryaha MPT-76 Gudaha Lagu Sameeyey"

"Somali daily News – Meydadka Askar Itoobiyaan ah oo lagu soo bandhigay Gobolka Galgaduud+SAWIRO"

Adeegga Amniga Qaranka - Soomaaliya

Soomaaliya oo dib u furtay Hay’adda Sirdoonka & Nabadsugidda Qaranka[xiriiriye dhintay]

Xiriirinta dibadda

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

War-Saxaafadeed: Wakiilka Gaarka ah ee Midowga Afrika oo sheegay in AMISOM ay sii wadi doonto taageerada ay siiso Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka Soomaaliyeed ee NISA.

Mareykanka uu tababaray Kumaandooska Soomaaliya dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab

Siyaasadda Ugaadhsiga iyo Shakhsaynta Awoodda: Xad-gudubyada iyo Ku-takri-falka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad-sugidda Qaranka (NISA) ee Soomaaliya

-2020 Warbixinta Xuquuqul Insaanka ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda, oo ay ku jirto in la xuso NISA

  1. "Somalia Re-Opens its National Intelligence & Security Agency". Walta Info. 10 January 2013. Retrieved 1 September 2013.