Ilwaad Elman
Ilwad Elman (Af Soomaali |Soomaali : Ilwaad Elman ) waa Soomaali - Canadaad u dhaqdhaqaaqa arrimaha bulshada. Waxay ka shaqeysaa Xarunta Nabadda iyo Xuquuqda Aadanaha ee Elman ee Muqdisho iyada iyo hooyadeed Fartuun Aadan , oo ah aasaasaha NGO-ga. Waxaa loo doortay Shakhsiga Dhallinyarada Afrikaanka ah (Dumarka) ee Sanadka inta lagu guda jiro Abaalmarinta Dhallinyarada Afrika ee 2016 .
| Ilwad Elman | |
|---|---|
 Elman in 2015 | |
| Magaca Saxda | Ilwaad Elman |
| Ku dhashay | 1988/1989 (Da'da 36–38) Muqdisho, Soomaaliya |
| Shaqada | Dhaqdhaqaaqa Bulshada |
| Waalidka | Elman Cali Axmed iyo Fartuun Aadan |
Nolosha gaarka ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Ilwaad waxa ay ku dhalatay magaalada Muqdisho ee dalka Soomaaliya intii u dhaxaysay 1989 ilaa 1990 . Mid ka mid ah afar gabdhood, waa ilmo ay dhaleen ganacsade iyo nabad-doone Marxuum Elman Cali Axmed iyo Fartuun Aadan oo u dhaqdhaqaaqda arrimaha bulshada . Aabaheed waxa uu ahaa nabadoon aad u adag sanadihii sagaashamaadkii, kaas oo hal-abuuray hal-ku-dheggii caanka ahaa ee Soomaaliya ka jiray ee ahaa “Qoriga tuura, Qalinka Qaado”; waxaa la dilay sanadkii 1996-dii, waxaana loo dilay shaqadiisii xuquuqul insaanka, waxaana ilaa maanta loo yaqaanaa Aabihii Nabadda ee Soomaaliyeed. Ilwaad ayaa ka soo laabtay dalka Canada sanadkii 2010-kii, iyadoo ay weli colaada ka taagan tahay magaalada Muqdisho iyo gobolada Koonfurta iyo Bartamaha ee Soomaaliya, waxaana gacanta ku haya kooxda Al-Shabaab ee xiriirka la leh Al-Qaacida. Waxay ku sii sugnaatay Soomaaliya tan iyo markaas, iyada oo ay weheliso hooyadeed Fartuun Aadan oo la aasaasay xaruntii ugu horreysay ee dhibaatooyinka kufsiga ee ka badbaaday xadgudubyada galmada iyo jinsiga, naqshadaynta waxqabadyada loogu talagalay dib-u-habaynta waaxda amniga si loo abuuro meel loo wada dhan yahay haweenka dhismaha nabadda, iyo horumarinta barnaamijyada hub ka dhigista iyo dhaqancelinta carruurta askarta ah iyo dadka waaweyn ee ka soo goosta kooxaha hubaysan si ay u helaan dhaqan-dhaqaale iyo dib-u-dhalasho. Nofeembar 20, 2019, maamulka maxalliga ah ayaa xaqiijiyay walaasheed Almaas Elman , oo sidoo kale Soomaaliya ugu soo noqotay samafale, lagu toogtay gaari ay saarneyd, meel u dhow garoonka diyaaradaha ee Muqdisho. Sharafta Axmed, xaaskiisa Fartuun Aadan iyo carruurtooda ayaa Muqdisho ka hirgeliyay Xarunta Nabadda ee Elman . Aadan waxa ay u shaqeysaa sida Agaasimaha Fulinta ee NGO-ga , halka gabadhooda Ilwaad ay ka garab shaqeyso. Ilwaad waxa ay u adeegtaa iyada oo ah Agaasimaha Barnaamijyada iyo Horumarinta. Waxay mas'uul ka tahay naqshadeynta iyo kormeerka barnaamijyada Xarunta Nabadda & Xuquuqda Aadanaha ee Elman iyadoo si ballaaran diiradda loo saarayo
Xuquuqda Aadanaha
Cadaalada Jinsiga
Ilaalinta Rayidka
Nabadda & Amniga
Ganacsiga Bulshada
Waxa ay sidoo kale gacan ka geysataa maamulida Walaasha Soomaaliya, oo hoos timaada Xarunta Nabadda iyo Xuquuqda Aadanaha ee Elman. Barnaamijkii ugu horreeyay ee waddanku u fidiyay dhibanayaasha xadgudubka ku salaysan jinsiga, wuxuu bixiyaa la-talin, caafimaad iyo taageero guri oo loogu talagalay haweenka u baahan. Shaqada Elman ayaa gacan ka geysatay wacyigelinta gudaha ee arrintan, waxayna dhiirigelisay isbeddelka siyaasadda dowladda. Waxa kale oo ay qabatay aqoon-is-weydaarsiyo waxbarasho oo ay u qabatay xubnaha bulshada nugul, waxaanay u qaabaysay oo hirgelisay mashaariic kor u qaadaysa fursadaha kale ee hab-nololeed ee dhalinyarada iyo waayeelka labadaba. Bartamihii 2012, Muqdisho waxaa lagu qabtay shirweynihii ugu horreeyay abid ee Teknoolojiyada, Madadaalada, Naqshadeynta (TEDx). Munaasabadan oo uu soo qaban qaabiyay Bankiga Koowaad ee Soomaaliya ayaa waxaa lagu soo bandhigay horumarada dhanka ganacsiga, horumarka iyo amniga ee la doonayo in maalgashi loogu sameeyo Soomaaliya iyo caalamka. Ilwaad ayaa lagu soo bandhigay iyadoo marti ah, halkaasoo ay ku sharraxday doorka Walaasha Soomaaliya ee dib u dhiska dalka ka dib colaadaha. Ka soo horjeeda 76 dhaqdhaqaaqe oo ka kala socda 36 dowladood oo kala duwan oo Afrika ah, Elman ayaa 2011 wakiil ka ah Soomaaliya intii lagu jiray ololihii "Fuul, Ka hadal" ee Buurta Kilimanjaro . Munaasabadan oo ay soo qaban qaabisay hay’adda UNite Africa oo hoos tagta UNwomen, ayaa gebagebadii waxaa ka soo qeyb galayaasha ay isku xilqaameen sidii loo joojin lahaa tacadiyada ka dhanka ah haweenka iyo gabdhaha. 2013, Elman ayaa sidoo kale lagu soo bandhigay Documentary-ga Dabka , oo ay weheliyaan Xaawo Cabdi iyo Edna Aadan Ismaaciil . Waxay sidoo kale ka soo muuqatay filimka Live From Muqdisho 2014 , kaasoo diiradda lagu saarayo Bandhig Faneedka Muqdisho /Nabadda March 2013 . Marka laga soo tago shaqadeeda Elman Peace, Ilwad waxay u doodeeysaa hindisehii ugu dambeeyay ee Mu'asasada Kofi Annan ee lagu magacaabo Extremely Together, halkaas oo iyada iyo 9 kale oo ka mid ah hogaamiyayaasha dhalinyarada ee uu hogaamiyo Mr. Ilwaad waxa kale oo ay madax ka tahay Kooxda Maaraynta Kiisaska Rabshadaha Ku Salaysan ee Ilaalinta Carruurta ee Muqdisho; waa xubin aasaase ah oo ka tirsan Guddiga La-talinta ee Cilmi-baarista Hab-dhaqannada Bulsho ee Ku-saleysan Rabshadaha Ku-saleysan Jinsiga ee Soomaaliya iyo Koonfurta Suudaan, waa xubin ka tirsan shabakadda dhakhaatiirta caalamiga ah ee duubista dhaawacyada rayidka ah, khabiir ku ah Shabakadda Nabadda ee Haweenka Waging ee Amniga Loo Dhanyahay, iyo xubin koox la-talin istiraatiiji ah oo ku saabsan aagga ilaalinta carruurta ee caalamiga ah ee mas'uuliyadda. Waxa ay Soomaaliya u soo noqotay Safiirka Adduunka ee Hal da’yar tan iyo 2013; Madaxweyne Barack Obama ayaa sanadkii 2014-kii soo gabagabeeyay wada-shaqeynta Aqalka Cad ee madaxda da’da yar ee Afrika, waxaana isla sanadkaas loo magacaabay danjiraha dhalinyarada ee Soomaaliya si loo soo afjaro xadgudubyada galmada ee colaadaha. Warbixin gaar ah oo ay soo saartay bishii May, 2016, The Washington Post, waxay ku tilmaantay doorkii Elman, iyo Xarunta Elman, ee dhaqancelinta wiilasha, laga soo daayay askartii carruurnimada, ee dagaal oogayaasha, oo kaliya in si qarsoodi ah loo shaqaaleysiiyay inay noqdaan jaajuusiin ay u shaqeeyaan hay’adda cusub ee sirdoonka Soomaaliya. Ilwaad ayaa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay uga warbixisay dood ku saabsan ilaalinta rayidka 2015-kii; waxay ahayd markii ugu horeysay ee wakiil ka socda bulshada rayidka ah lagu casuumo inuu arrintan ka hadlo ka hor Golaha Ammaanka, iyo sidoo kale markii ugu horeysay ee dood cilmiyeedka sanadlaha ah oo diiradda lagu saaray xoojinta haweenka iyo ka qaybgalka. Waxay markii dambe wax ka qortay Ajendaha Waxqabadka Dhallinyarada ee ka hortagga Xag-jirnimada Rabshadaha kaas oo lagu xusay Qaraarkii taariikhiga ahaa ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee tirsigiisu ahaa 2250 ee dhallinyarada, nabadda iyo amniga. Agoosto 2016, Ilwad waxaa loo magacaabay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Ban Ki-Moon oo ah lataliye khabiir ah oo ku saabsan dhalinyarada, nabadda iyo amniga, waxaana loo xilsaaray inuu la taliyo daraasad lagu horumarinayo istiraatiijiyadda UNSCR 2250.
Laga soo bilaabo jiidaha hore ee colaadaha iyo inta badan marka ay la kulmaan ammaan-darro xad-dhaaf ah; Ilwaad waxay sii waddaa hal-abuurnimada dadaallada u doodista ee EPHRC. Iyada oo loo marayo saamaynta isku dhafan ee waxqabadyada barnaamijka xididdada cawska waxay naqshadeysaa iyo sidoo kale u doodeheeda caalamiga ah; Waxay kicisay dhaqdhaqaaqyo qaran oo gudaha ah waxayna soo jiidatay indhaha caalamka si ay uga soo dhalaalaan waxqabadyada xal waara ee dhibaatada bini'aadamka iyo dhibaatooyinka daba dheeraaday ee Soomaaliya.
Abaalmarinta iyo aqoonsiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Ilwaad ayaa lagu sharfay 2015 Gleitsman Abaalmarinta Dhaqdhaqaaqa Caalamiga ah , Xarunta Dugsiga Harvard Kennedy ee Hogaaminta Dadweynaha 2016 Xaqa Abaalmarinta Qaldan, Oxfam America 2016 Abaalmarinta Haweeneyda Da'da yar ee Afrikaanka ah 100ka Afrikaan ee ugu saameynta badan dhalinyarada 2017 2017 BET Global Good Star Award] Qaataha Dhammaystirka Abaalmarinta Aurora ee kicinta aadanaha Elman waxay ku jirtay liiska 100-ka haween ee BBC ee lagu dhawaaqay 23kii Noofambar 2020.
Maamuusyo kale
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sannadkii 2014-kii, Elman waxaa Waaxda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka u magacawday xubin ka tirsan YALI . Sannadkii 2018, waxaa lagu martiqaaday inay ka soo qaybgasho Barnaamijka Hogaamiyeyaasha Caalamiga ah ee Xafiiska Arrimaha Dibedda iyo Barwaaqo-sooranka ee Boqortooyada Ingiriiska
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]"Liiska Buuxa: 2016 Ku Guulaystayaashii Abaalmarinta Dhallinyarada Afrika - Ameyaw Debrah"
"Walaalaha Canada ee ku sugan jiida hore ee dib u dhiska Soomaaliya"
"Award Gleitsman Award Oo U Dabaal Dagay Samafalayaasha Soomaaliyeed Fartuun Aadan iyo Ilwad Elman"
"2017 Ciyaartooyda Abaalmarinta Aurora
"Khudbadii Safiirka UK ee Xaflada Dhalashada Boqorada ee Muqdisho"//GOV.UK . 31 Luulyo 2018.