Jump to content

Imaaradkii Herer

Ka Wikipedia
Imaarada Herer

1647–1887
Imraada Herer ayaa lahaa jiray dhulka ee Fataagar (Itoobiya dhexe) iyo Cadal (Gobolka Awdal).
Imraada Herer ayaa lahaa jiray dhulka ee Fataagar (Itoobiya dhexe) iyo Cadal (Gobolka Awdal).
CapitalHerer[1]
Luqadaha caadiga ah
Diinta
Sunni Islam
DowladaBoqortooyo
Amiir 
 1647-1671
`Ali ibn Da`ud
 1884-1887
`Abdullahi II
Taariikh 
 Established
1647
 Disestablished
1887
LacagtaMahlak
Preceded by
Succeeded by
Imaamnimada Awsa
Boqortooyo Itoobiya
Maanta ka mid ahItoobiya iyo Soomaaliya

Imaarada Harar waxa ay ahayd boqortooyo Muslimiin ah oo la aas aasay 1647 markii reer Harari ay diideen imaam 'Cumardin Aadan in uu ka taliyo oo ay ka go'aan imaamkii Awsa si ay u dhistaan ​​dawlad iyaga u gaar ah oo uu hogaamiyo Cali ibnu Daa'uud.

Magaalada Harar Gey waxay u ahayd caasimad keliya. Kahor duulaanka ciidamada Shewan ee Menelik II, Ururka Jamaacada waxay xuseen in Imaaraatka Herer ay ka sameysteen inta u dhaxaysa wabiyaasha Awash iyo Shebelle iyadoo Ogadenya ay ahayd dawlad qaybeed. [2] Asal ahaan si kastaba ha ahaatee Imaaraatka Harar wuxuu ka kooban yahay Soomaaliya maanta, Karanle iyo koonfurta bari ee Itoobiya oo uu ku jiro gobolka Arsi . [3] Qowmiyada Oromada iyo Soomaalida oo tiro badan ayaa ilaa qarnigii 18-aad waxay Imaaraatka siiyeen canshuur, inkastoo ay si tartiib-tartiib ah ula wareegeen dhulalka gobolka Harari. [4] [5] Harar ayaa sidoo kale gacanta ku haysay ganacsiga Shewa .

Saamaynta Harar waxay bilawday inay sii yaraanayso qarnigii 19-aad iyadoo ay suuro gal tahay dhaqaale la'aan iyo macaluul awgeed. [3] [6] Sida dhammaan dawladaha Muslimka ah ee degaankaas, Imaarada Harar waxa ay si farsamaysan u ilaalinaysay Boqortooyadii Cusmaaniyiinta . Masar waxay la wareegtay Imaaraatka 1875kii. Boqortooyadii Ingriiska waxay jabisay Khedivate waxayna qabsatay dhulkeeda 1882 oo ay Harar ku jirto, balse Ingiriisku wuxuu ogolaaday inuu ka baxo Harar wuxuuna si dhab ah magaalada u wareejiyay awooda Imbaraadooriyadda Xabashida si uu u caawiyo ciidamadii Mahdiga ee Suudaan . Sida ku cad heshiiskii Hewett, Ingiriisku waxa uu ka baxay Harar 1884kii, isaga oo magaaladii uga tagay wiil uu dhalay amiirkii hore ee Harar dhawr boqol oo qori, qaar madfac ah iyo qaar fara ku tiris ah oo uu Ingiriisku tababaray. Imaarada waxaa ugu dambayntii la baabi'in doona oo lagu dari lahaa ciidamadii Negus Sahle Maryam ee Shewa (Mustaqbalka Imbaraadoor Menelik II) 1887 ka dib jabkii imaaraadku ka soo gaadhay Dagaalkii Chelenqo.

(Af Ingiriis: Established = Dhistay, Disestablished = way burburtay)

Amiirrada Harar (Dawuud)

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Name Reign Note
1 Emīr ʿAli ibn Dā'ūd 1647–1662 Aasaasihii imaaraatka
2 Emīr Hāshim ibn ʿAli 1662–1671 Ina Emīr ʿAli
3 Emīr ʿAbdullah ibn ʿAli 1671–1700 Ina Emīr ʿAli
4 Emīr Ṭalḥa ibn ʿAbdullah 1700–1721 Ina Emīr ʿAbdullah
5 Emīr Abūbakar ibn ʿAbdullah 1721–1732 Ina Emīr ʿAbdullah
6 Emīr Khalaf ibn Abūbakar 1732–1733 Ina Emīr Abūbakar
7 Emīr Ḥāmid ibn Abūbakar 1733–1747 Ina Emīr Abūbakar
8 Emīr Yūsuf ibn Abūbakar 1747–1755 Ina Emīr Abūbakar
9 Emīr Aḥmed ibn Abūbakar 1755–1782 Ina Emīr Abūbakar
10 Emīr Maḥamed ibn Yūsuf 1782–1783 Ina Emīr Yūsuf
11 Emīr ʿAbdalshakūr ibn Yūsuf 1783–1794 Ina Emīr Yūsuf
12 Emīr Aḥmed ibn Maḥamed 1794–1821 Ina Emīr Maḥamed
13 Emīr ʿAbdalraḥmān ibn Maḥamed 1821–1825 Ina Emīr Maḥamed
14 Emīr ʿAbdulkarīm ibn Maḥamed 1825–1834 Ina Emīr Maḥamed
15 Emīr Abūbakar ibn ʿAbdalmanān 1834–1852 Ina Emīr Maḥamed
16 Emīr Aḥmed ibn Abūbakar 1852–1856 Ina Emīr Abūbakar
17 Emīr Maḥamed ibn ʿAli ʿAbdalshakūr 1856–1875 Wiil uu awow u yahay Emir 'Abdalshakur, oo ay riday Khedivate ee Masar
-- Khedivate of Egypt 1875–1882 Egypt ayaa qabsaday Herer in 1875
-- British Empire 1882–1884 Ingriisku waxa uu qabsaday Masar 1882, ka dibna waxa uu qabsaday Harar. Sannadkii 1884kii markii ay heshiis la saxeexdeen Faransiiska ka dib xiisaddii gumaystaha, waxay ka tanaasuli doonaan maamulka Harar.[1]
18 Emīr ʿAbdullah ibn Maḥamed 1884–1887 Ina Emir Mahamed (17), xukunkiisii ​​iyo xornimadii Harar oo muddo kooban dib u cusboonaatay waxaa labadaba soo afjaray duullaankii boqortooyadii Shewa ee Harar 1887-kii, in kasta oo ay markii hore si adag u garaacday.

Gudoomiyaasha Masar ee Harar

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Magaca boqortooyo Ogow
1 Maxamed Rauf Pasha 1875–1878 Hogaamiyo qabsashada Masar ee Harar waxaana loo magacaabay gudoomiye
2 Ridhwaan Pasha 1878–1880 Ku-simaha Ra'uf Pasha
3 Maxamed Nadi Pasha 1880–1883 Ku-simaha Ridhwan Pasha
4 'Cali Ridha Pasha 1883–1884 Ku-simaha Muxamed Nadi Pasha
  1. Mordechai, Abir. Trade and Politics in the Ethiopian Region 1830-1855 (PDF). University of London. p. 246.
  2. Ethiopia: land of slavery & brutality (PDF). League of Nations. 1935. p. 2. Archived from the original (PDF) on 2021-10-06. Retrieved 2019-02-18.
  3. 1 2 Ben-Dror, Avishai (2018). Emirate, Egyptian, Ethiopian: Colonial Experiences in Late Nineteenth-Century Harar. Syracuse University Press. p. 100. ISBN 9780815654315.Ben-Dror, Avishai (2018). Cite error: Invalid <ref> tag; name "BenDror-100" defined multiple times with different content
  4. Raymond, André (2008). The City in the Islamic World. BRILL. p. 627. ISBN 978-9004162402.
  5. Selassie, Bereket (1980). Conflict and Intervention in the Horn of Africa. Monthly Review Press. p. 100. ISBN 978-0-85345-534-9.
  6. History of Harar (PDF). p. 83.