Istanbuul

Ka Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Coordinates: 41°00′19″N 28°58′38″E / 41.00528°N 28.97722°E / 41.00528; 28.97722

Istanbuul
Sawir muujinaya moduuca Istanbuul
Meelo kala gadisan ee magaalada
Sawir muujinaya moduuca Istanbuul
Barta ay kaga taal dalka
Gobolada
Dalka Turkiga
Caasimad Istambuul
Gudoomiye Kadir Topbas
Masaaxada (Km²) 1,830.92 Km2 (706.9 Mayl laba jibaaran)
Dadka dega
Tirada dadka 6,211 Qof/km2 (16,086.4 Qof/Mayl iskuwareeg) Qiyaas (Sanadkii ??)
Loolka 41.01667
Dhigta 28.96667
Saacad EET (+2 GMT)
Waqtiga xagaaga +3 GMT
B.O.Box 34010 Xataa 34850
iyo 80000 Xataa 81800
Furaha telefon (+90) 212 (dhanka yurubta)
(+90) 216 (dhanka aasiya)
Website

Istanbuul w:tr:istanbul  Turkey (Af Turki : İstanbul; Reer aw xasan waa beel kamid ah‎; looqu dhawaaqo: /tænˈbl/ ama /tɑːnˈbl/;[1][2] [isˈtanbuɫ] ( dhageeyso)), waayihii hore loo yaqaanay Konstantinoble iyo Byzantiyam, waa caasimad ka mid ah deegaanada ugu dadka badan wadanka Turkeyga. Sidoo kale, caasimadani waa xarunta ugu weyn ee ganacsiga, dhaqaalada, dhaqanka, diinta iyo taariikhda wadankaasi.

Caasimada Istanbuul waa magaalada keli ah ee dhacda qaarada Aasiya iyo Yurub; waxayna dhinaca ku haysaa dhowr badood oo kala duwan, sida Bada Madoow iyo Bada Marmara. Xarumaha dhaqaalaha iyo dhismayaasha taariikhiga ah ee caasimada Istanbuul waxay ku yaalaan dhinaca Yurub, halka sadex meelood (75%) bulshadu ku dhaqan tahay dhinaca Aasiya.[3]

Guud ahaa, caasimada Istanbuul iyo Gobolka Istanbuul waxaa ku dhaqan dad gaadhaya ilaa 14 milyan.[4] Markay taariikhdu ahayd qiyaastii 660 C.H (Ciise Hortii) ayaa deegaanka Sayburna laga aasaasay caasimadii Byzantium taasi oo maanta ah Istanbuulta aan naqaano.[5][6]

Hordhac[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Istanbuul waa caasimada labaad ee wadanka Turki, waana magaaladda ugu weyn wadankaas, waxay ka kooban tahay labo daamood oo ku kala yaala Yurub iy Aasiya waa magaalo aad u qurux badan aadna caan ugu ah ganacsiga, dhaqaalah iyo dalxiiska waxaa ku nool in ka badan 13 milyan oo qof taas oo ka dhigaysa magaalada ugu dadka badan Turkiga iyo guud ahaan Yurub.

Laba Rayaale weyn ee taariikhda ay ahayd xarunta of Istanbul iyo laba diinta quduuska ah. The raad haray ee la soo dhaafay, inkastoo guud ahaan is ogow in la ilaaliyo dhiseyso ku cad, waxa loo arki karaa magaaladii ku wareegsan. Istanbuul, labada Islam iyo Orthodox Masiixiyada waa ciidankii u macbudyo ugu muhiimsan. Dhismaha ugu caansan ee magaalada ku yaalla oo u dhexeeya indhaha of Istanbul jira masaafad socod wada. Waxay abuurtaa xuduudaha u saarney taariikhiga ah ee Istanbul yeedhay Byzantium. Kaliga galeen magaaladii on xaflad soo dhaweyn weyn faras oo booqday Sophia Hagia ah. Ka dib markii uu stop ugu horeysay ee magaalada sida caado waxaa hadhay sidii Sophia Hagia ah.

Taariikhda magaalada[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Taariikhda dhabta ah ee magaalada waxey bilaabaneesaa sida Taariikhyahano badan ee qabaan qiyaastii 660 ka hor miilaadiga markaas oo boqorkii miigaar biizaas ka dhisay magaalada biriizanda dhinaca yurub ee bosfoor, waa dambe hadana magaalo kale ayaa dhinaca kale laga dhisay weyna isku darsameen. Sanadkii 196 ka hor miilaadiga waxey magaalada kala kulantay imbiraadooriyada roomanka weerar daran kaas oo dudunshay badanaa magaalada waxa oona gaarsiiyay qasaaro badan, hase yeeshee dib ayee uga soo kabsatay oo u soo ceshatay barwaaqadeedii hore.

Barta ee dhacdo magaalada Juquraafi ahaan ayaa aad u soo jiidatay imbiraadoorka Qusdandiin waxa uuna si rasmi ah uga dhigay caasimada imbiraadooriyada sanadkii 330, magacii magaalada ayaa isku bedelay Qusdandiiniya.

Muuqaalka[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Sidoo Kale Fiiri[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Xigasho[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Tixraac[wax ka badal | wax ka badal xogta]

  1. Wells, John C., (3rd ed.), Longman, ISBN 9781405881180  Maqan ama ebar |title= (caawin)
  2. Roach, Peter, (18th ed.), Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 9780521152532  Maqan ama ebar |title= (caawin)
  3. WCTR Society; Unʼyu Seisaku Kenkyū Kikō 2004, p. 281
  4. name=citypolution.de
  5. Çelik 1993, p. xv
  6. Lua error in Module:Footnotes at line 275: attempt to call field 'has_accept_as_written' (a nil value).
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons waxee heysaa war la xiriiro:


Sidii aad umaamuli lahayd Template kaan si loo arko
  • Adeegso {{Istanbuul |state=collapsed}}  si loo arko templateka xaalad (Qarin).
  • Adeegso {{Istanbuul |state=expanded}}  si ballaaran loo arko temlatekaan (aragti buuxa).
  • Adeegso {{Istanbuul |state=autocollapse}}  si loo arko templateka xaalad (Qarin) kaliya haddii uu jiro template kale oo isku nuuc ah ee bogga ku jira.
  • Haddii aanuu jirin (eeg dalka wax rogaha ee template ka), xaalad iskeed ah waa mala awaal dalka.