Jarmalka

Ka Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Jamhuuriyadda federaalka ee Jarmalka
Bundesrepublik Deutschland
Calanka Jarmal Astaannta Qaranka ee Jarmal
Calan Astaannta Qaranka
Qaarada Yurub
Caasimada Berlin
Luuqada(ha) Looga hadlo Af-Jarmal
 -  Madaxwayne Frank-Walter Steinmeier
Area
 -  Total 357,021 km² 
137,847 sq mi 
 -  Biyo (%) 2.416
Cadadka Dadka
 -  2012 qiyaas 81,305,856 
GDP (nominal) 2017 estimate
 -  Total $3.685 trillion[1] (4th)
 -  Per capita $44,550[1] (17th =)
Lacagta Euro
Furaha debeda +49

Jamhuuriyadda federaalka ee jarmalka ama Jarmalka waa wadan u dhisan dhinaca federaalka, waxoona ka koobanyahay 16 Gobol. Wadankaan waxoo ku yaalaa Bartamaha qaarada Yurub, waxoona xad la wadaagaa wadamada Faransiska, Denmark, Luksemburg, Beljim, Holland, Switzerland, Austriya, Jamhuuriyadda Czech iyo Boland. Magaalo madaxda wadanka waa Berlin. Wadanka jarmalka markiisa hore woo kala qeebsanaa, waxeena isku keentiisa ee dhamaatay 1871dii, dagaaladii aduunka kii labaad ayaa wadanka jarmalka la kala qeebiyay ka bilaabato 1949kii ilaa 1990kii, waa markii oo wadanka mar kale midoobay. Jarmalka waxoo leeyahay Taariikhda ugu dheer ee qaarada Yurub. Wadanka jarmalka waxaa degen dad gaaraayo ilaa 83miliyan oo qof, waa wadanka ugu dadka tirada badan qaarada Yurub, waana wadanka Ugu dhaqaalaha xoogan qaarada Yurub, Dhaqaalaha jarmalka waa dhaqaalaha sadaxaad oo ugu weyn aduunka, waxoo ku xigaa mareykanka iyo Jabaan. Wadankaan waa wadanka ugu dhoofiska badan matoorka qaarada yurub. Jarmal (German: Deutschland [dɔʏtʃlant]), si rasmi ah Jamhuuriyadda Federaalka ee Jarmalka (Jarmal: Bundesrepublik Deutschland, Ku saabsan dhawaaqa maqalka ah (caawimo · info)), waa waddan madax-bannaan oo ku yaala bartamaha galbeedka Yurub. Waxaa ka mid ah 16 dawlad-goboleed, oo ku yaal aagga 357,386 kilomitir oo isku wareeg ah (137,988 sq mi), [4] waxayna leedahay cimilada xilliyada cimilada ee aadka u kulul. Ku dhowaad 83 milyan oo qof, Jarmalku waa kan ugu badan ee ka mid ah Midowga Yurub. Caasimada Jarmalka iyo magaalooyinka waawayn waa Berlin, halka xaafaddeeda ugu weyn ay tahay Ruhr, oo leh xarumaha ugu muhiimsan ee Dortmund iyo Essen. Magaalooyinka kale ee waaweyn ee magaalooyinka waa Hamburg, Munich, Cologne, Frankfurt, Stuttgart, Düsseldorf, Leipzig, Bremen, Dresden, Hannover, iyo Nürnberg.

Qeybo Jarmal ah oo kala duwan ayaa ku noolaa qaybaha waqooyiga ee Jarmalka casriga ah tan iyo markii hore taariikh ahaaneed. Gobol lagu magacaabo Germania ayaa la diiwaangeliyay ka hor 100 AD. Muddadii Socdaalku, qabiillada Jarmalka waxay kordhay koonfurta. Laga bilaabo qarnigii 10aad, dhulalka jarmalka ayaa sameeyay qayb dhexe oo ka mid ah Boqortooyada Quduuska ah ee Boqortooyada [10] Qarnigii 16aad, gobollada Waqooyiga Jarmalka ayaa noqday xarunta dhexe ee Dibuhabaynta. Ka dib burburkii Boqortooyada Quduuska ah ee Boqortooyada, xiriirka Jarmalka ayaa la aasaasay 1815kii. Xaglaha Jarmalka ee 1848-49 waxay dhalisay Baarlamaanka Frankfurt baaritaanka xuquuqda aasaasiga ah ee dimuqraadiyadda.

Sanadkii 1871, Jarmalku wuxuu noqday waddan qaran markii ugu badnayd ee Jarmalku (gaar ahaan laga saaro Switzerland iyo Awstaria) oo midoobey Boqortooyada Jarmalka ee Prussia. Dagaalkii Dunida ka dib iyo kacaankii 1918-19, boqortooyadii waxaa lagu beddelay Jamhuuriyadda Weimar ee baarlamaanka. Nazi qabashada awoodda Nazi ee 1933 waxay keentay in la aasaaso kaligii taliye, Dagaalkii Dunida II iyo Holocaust. Ka dib dhammaadkii dagaalkii labaad ee dunida ee Europe iyo mudadii uu qabsoomay qabsashadii, laba dawlad Jarmal ah ayaa la aasaasay: Galbeedka Jarmalka, oo laga sameeyay aagagga Maraykanka, Ingiriiska, iyo Faransiiska, iyo Jarmalka Bariga, oo laga sameeyay aagga qaboobaha. Ka dib markii la soo bandhigay Qodobka 1989 oo dhammaaday xukunkii faragelinta ee Bartamaha iyo Bariga Yurub, waddanku waxa la midoobay 3 October 1990. [11]

Qarnigii 21aad, Jarmalka waa awood weyn oo leh dhaqaale xooggan; waxa uu leeyahay dhaqaalaha afaraad ee adduunka ugu weyn ee soo saara GDP-ka, iyo kan shanaad ee ugu wayn ee iskaashiga PPP. Maaddaama hoggaamiye caalami ah oo ka tirsan qaybaha warshadaha iyo tiknoolajiyada, waa labadaba saddexda dhoofiyaasha iyo soo saaraha alaab ee adduunka. Waddanka horumaray oo leh heer aad u sarreeya, wuxuu ilaaliyaa ammaanka bulshada iyo nidaamka daryeelka caafimaad ee guud, ilaalinta deegaanka, iyo waxbarashada jaamacadeed oo bilaash ah.

Jamhuuriyadda Federaalka ee Jarmalka wuxuu xubin ka ahaa Jaaliyadaha Dhaqaalaha Yurub 1957 iyo Midowga Yurub ee 1993. Waa qayb ka mid ah Aagga Schengen oo noqday aasaasaha aasaasay Eurosone 1999. Jarmalku wuxuu xubin ka yahay Qaramada Midoobay , NATO, G7, G20, iyo OECD. Waxaa loo yaqaan taariikhda dhaqameed ee jarmalka


Template:German Federal States
State Capital Area
(km2)[2]
Population (2015)[3] Nominal GDP billions EUR (2015)[4] Nominal GDP per capita EUR (2015)[4]
Baden-Württemberg Stuttgart 35,751 10,879,618 461 42,800
Bavaria Munich 70,550 12,843,514 550 43,100
Berlin Berlin 892 3,520,031 125 35,700
Brandenburg Potsdam 29,654 2,484,826 66 26,500
Bremen Bremen 420 671,489 32 47,600
Hamburg Hamburg 755 1,787,408 110 61,800
Hesse Wiesbaden 21,115 6,176,172 264 43,100
Mecklenburg-Vorpommern Schwerin 23,214 1,612,362 40 25,000
Lower Saxony Hanover 47,593 7,926,599 259 32,900
North Rhine-Westphalia Düsseldorf 34,113 17,865,516 646 36,500
Rhineland-Palatinate Mainz 19,854 4,052,803 132 32,800
Saarland Saarbrücken 2,569 995,597 35 35,400
Saxony Dresden 18,416 4,084,851 113 27,800
Saxony-Anhalt Magdeburg 20,452 2,245,470 57 25,200
Schleswig-Holstein Kiel 15,802 2,858,714 86 31,200
Thuringia Erfurt 16,202 2,170,714 57 26,400
Germany Berlin 357,386 82,175,684 3025 37,100


Taariikh[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Wadanka Jarmalka waa wadanka ugu taariikhda dheer Yurub, waxaana laga helay dadkii horay u degenaan jiray raadkoodii 700,000 oo sano kahor. Dadkii biniaadanka hadda jiro ka xooganaa, oo la dhihi jiray Neanderthal intii eesan isku bedelin biniaadanka hadda jiro 40,000 oo sano ka hor , waxee ku noolaan jireen wadanka Jarmalka.

Administrative divisions of Germany
Vista de Düsseldorf de nuèch.
Vista aeriana de Kiel, Alemanha.

Juqraafi ahaan == Juqraafi ahaan wadanka Jarmalka waxa uu kuyaalaa Bartamaha iyo Galbeedka Qaarada Yurub, waxa uuna xuduud la leeyahay wadanka Denmark dhanka waqooyi, Boland iyo Jamhuuriyada Jeeg dhanka Bari, Austriya iyo Iswisarland dhanka koonfureed, Faransiiska iyo Luksemburg dhanka Koonfur Galbeed, Beljim iyo Holland dhanka Waqooyi Galbeed.


Gallery[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

1. Berlin 
2. Hamburg 
3. Munich 
4. Cologne 
9. Essen 
10. Leipzig 


Dalalka Yurub Qaarada Yurub
Albania • Andorra • Armania • Aserbiijaan • Austriya • Belarus • Beljim • Boland • Midowga Boqortooyada • Bortuqaal • Bosniya • Bulgaria • Denmark • Estoniya • Faatikan • Faransiiska • Finland • Giriig • Holland • Hungaria • Isbania • Islofaakiya • Isloveeniya • Iswisarland • Iswiidhan • Jarmalka • Joorjiya • Kosofo • Kroatia • Latfiya • Liechtenstein • Lithuaniya • Luksemburg • Makedonia • Malta • Monako • Montenegro • Norway • Romania • Ruushka • San Marino • Serbia • Talyaaniga • Jamhuuriyadda Tashik • Turki
  1. 1.0 1.1 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named IMF database 2018
  2. "Fläche und Bevölkerung". www.statistikportal.de (in Jarmal). 
  3. "Gebiet und Bevölkerung – Fläche und Bevölkerung" (in German). Statistisches Bundesamt und statistische Landesämter. December 2015. Archived from the original on 6 July 2017. Retrieved 3 August 2017. 
  4. 4.0 4.1 "Gross domestic product – at current prices – 1991 to 2015" (in English). Statistische Ämter des Bundes und der Länder. 5 November 2016. Archived from the original on 5 November 2016. Retrieved 6 July 2016.