Makaahiil isaaq
Beelaha Makahiil Isaaq
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Beesha Makahiil waa qabiil weyn oo Soomaaliyeed oo ka tirsan beesha Sacad Muuse, faraca Subeer Awal, oo isaguna ka tirsan beelaha waaweyn ee Isaaq. Beesha Makahiil waxay leedahay taariikh qoto dheer, dhaqan hodan ah, suugaan fac weyn, iyo hogaamin bulsho oo soo jireen ah. Waxay caan ku tahay culimo, abwaano, aqoonyahanno, ganacsato, iyo odayaal dhaqameed.
Subeer Awal
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Subeer Awal waxa uu dhalay lix wiil:
Beesha Sacad Muuse, oo ay Makahiil ka tirsan tahay, waa faraca ugu ballaaran ee Subeer Awal.[1]
- Abdiraxmaan Farah Jaamac (Guribarwaaqo), qoraa, wariye, hal-abuur iyo Wasiirkii hore ee Warfaafinta Somaliland.
- Xuseen Jaamac Rooble (Xaaji Gujis), abwaan, fanaan, jilaaga masraxiyadda iyo hal‑abuur faneed oo caan ka ahaa Somaliland.
.jpg)
- Feysal Omar Mushteeg, macalin, fanaan, hal-abuur ka qayb qaatay musicals, iyo ninkii Hal abuurkii heesaha qaraamiga ah iyo subciska Soomaaliyeed.
- **Xasan Xaaji Cabdilahi (Xasan Ganey)** – Abwaan Soomaaliyeed oo caan ku ah suugaanta iyo dhaqanka.
.jpg)
Culimo iyo Aqoonyahan
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Waxaa kale oo kasoo baxay:
- Culimo faafinta diinta Islaamka ku caan ah
- Aqoonyahanno waxbarashada iyo cilmi-baarista ku xeel dheer
- Caaqilo iyo xeer-beegayaal dhaqanka ka shaqeeya
Doorka Bulshada
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Beesha Makahiil waxay door weyn ku leedahay:
- Ilaalinta dhaqanka
- Nabadaynta iyo xalinta khilaafaadka
- Waxbarashada iyo caafimaadka
- Ganacsiga iyo horumarinta deegaanka
- Ka qaybqaadashada siyaasadda iyo samafalka bulshada
Beesha Makaahiil Isaaq
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Beesha Makahiil waa qabiil taariikhi ah oo fac weyn, lehna sumcad suugaan, diin, dhaqan iyo dad wax-gal ah. Waxay qayb weyn ka yihiin beesha Sacad Muuse, laf-dhabarta Subeer Awal. Degmada Bulxaar waxay matalaysaa xaruntooda dhaqameed ee ugu weyn.
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ mskaahiil history
Abtirsiinta Beesha Makahiil
Makahiil waxa uu dhalay lix wiil:- Xasan Makahiil
- Abokor Makahiil
- Cumar Makahiil
- Maxamed Makahiil
- Muuse Makahiil
- Nuux Makahiil
- Naaleeye Ali (Xasan Makaahiil
Deegaamada Beesha Makahiil
Beesha Makahiil waxay degaan ahaan ku firirsan tahay:- Gobolka Maroodi-jeex: Hargeysa iyo nawaaxigeeda
- Gobolka Saaxil: Bulxaar
- Gobolka Soomaalida Itoobiya
- Jabuuti
- Kenya iyo Tanzania
- Dalalka qurbaha sida UK, Canada, USA, Norway
Bulxaar
Degmada Bulxaar waa xarun dhaqameed iyo taariikheed oo muhiim u ah Beesha Makahiil. Waa magaalo:- Leh xeeb fac weyn
- A ahayd xarun ganacsi iyo kalluumaysi taariikhi ah
- Laga yaqaan hogaamiye dhaqameedyo, abwaano, culimo, ganacsato
Haldoorka Beesha
Abwaano
Beesha Makahiil waxay caan ku tahay abwaano suugaanta Soomaaliyeed aad ugu miisaan culus, waxaana ka mid ah:Sheekh Maxamuud Sheekh Muxumed Suufi
Sheekh Maxamuud Sheekh Muxumed Suufi - Maxamed Xaashi Dhamac "Gaarriye" – Abwaan Soomaaliyeed oo caan ku ahaa curinta suugaanta casriga ah, qoraal-diineed iyo cilmi-baarista miisaanka maansada. Gaarriye waxa uu si weyn uga qayb qaatay hal-abuurka suugaanta, gaar ahaan silsiladdii caanka noqotay ee "Miimley", sidoo kale waxa uu lahaa gabayo siyaasadeed iyo bulsho oo si weyn loo aqoonsaday. Wuxuu sidoo kale la shaqeeyay khubaro caalami ah oo baaray miisaanka iyo qaafiyadda maansada Soomaaliga.<ref>BBC Somali, “Taariikhda Abwaan Gaarriye,” 2012.
Xigashooyin Dibadda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- Lewis, I.M. (1999). A Pastoral Democracy: A Study of Pastoralism and Politics Among the Northern Somali of the Horn of Africa. James Currey.
- Mukhtar, M. H. (2003). Historical Dictionary of Somalia. Scarecrow Press.
- Walls, M. (2011). State Formation in Somaliland: Bringing Deliberation to Institutionalism. UCL.
- Markus Hoehne (2015). Between Somaliland and Puntland: Marginalization, Militarization and Conflicting Political Vision.
- Somaliland Census and Demographic Data. Ministry of National Planning. [xiriiriye dhintay]