Miguel Chan iyo Roger Juárez
Miguel Chan iyo Roger Juárez waa dhoobo-sameeyayaal Meksiko ah, kuwaas oo saaxiib ku ah soo saarista dhoobada dhiirigelinta ka heshay hiddaha Mayanka, kuna yaal Ticul, oo ka tirsan gobolka Yucatán. Ticul, oo ay weheliyaan Mama iyo Maxcanú, waa xarumaha dhaqanka ee dhoobo-samaynta gobolka, halkaas oo gogo'yaasha lagu sameeyo iyadoo la isticmaalayo k´abal, oo ah qaab qadiimi ah oo mishiinka dhoobada ah. Gogo'yaasha waxaa lagu qurxiyaa qalab ay iyagu iska sameeyeen oo laga soo qaatay laamaha dhirta, hargaha, qolofta miraha (gourds) iyo baalasha shimbiraha.[1] Saaxiibadan waxay wada shaqaynayeen sannado badan iyagoo ah aqoon-is-weydaarsiga “Arte Maya”, kaas oo markii hore uu maamuli jiray Wilbert Gonzalez ka hor inta uusan dhiman. Labadoodu waxay farsamada ku barteen halkan iyagoo wada jira, iyagoo soo saari jiray koobabka, sanduuqyada wax lagu kaydiyo, cantaros, weelasha ubaxa iyo sawirada qurxinta ah, kuwaas oo dhiirigelin ka helay ilaahyadii hore, xayawaankii muqaddaska ahaa iyo mishiinnada (myths) dadka Maya. Gogo'yaashooda waxaa inta badan lagu sameeyaa k’abal-ka, kaas oo ay cagahooda ku wareejiyaan, iyagoo isticmaalaya habka xariijimaha (coil method) ama ka samaynaya gogo'ga hal kubbad oo dhoobo ah.[1] Chan ayaa ah midka aadka ugu xeeldheer labadooda, isagoo sameeya wax kasta laga bilaabo qalabka guriga loo isticmaalo ilaa nuqullada sawirada Jaina, kuwa dambe oo lagu sameeyo wasakhado (molds) gaar ah oo ay weheliso qaabayn gacanta ah. Juarez wuxuu ku takhasusay abuurista suxuunta iyo weelasha leh naqshadaha dhiirigelinta Mayanka, isagoo isticmaalaya midabada dhoobada cas iyo tan jaalaha ah, kuwaas oo la dhalaaliyo (burnished) ka hor intaan la dubin.[1] Dubista waxaa lagu sameeyaa foornooyin (kilns) ay iyagu dhisun yihiin, kuwaas oo leh hab hawo-siin oo gaar u ah dhoobada gobolka, iyadoo la isticmaalayo birta dubista (grill) si looga ilaaliyo in gogo'yaasha ay wasakheeyaan qiiqa qoryaha gubanaya. Dubista ka dib, qaar ka mid ah gogo'yaasha waxaa lagu sii qurxiyaa rinjiga vinyl-ka, kuwa kalena waxaa looga tagaa midabada dabiiciga ah ee dhoobada, kuwaas oo ay ku jiri karto nooc ka mid ah midabka buluugga ah ee lala xiriiriyo Mayankii hore.[1] Shaqadooda waxaa lagu aqoonsaday in loogu magac daray “macallimiinta waaweyn” (grand masters) oo ay u bixisay hay'adda Fomento Cultural Banamex.[2]
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- 1 2 3 4 Grandes Maestros del Arte Popular Mexicano. Mexico City: Collección Fomento Cultural Banamex. 2001. pp. 161–162. ISBN 968-5234-03-5.
- ↑ "Grandes maestros "BARRO"". Mexico City: Fomento Cultural Banamex. Archived from the original on January 15, 2012. Retrieved February 14, 2014.