Ol Arabel
Ol Arabel | |
|---|---|
| Isku-duwayaasha: 0°18′29″N 36°12′42″E / 0.307959°N 36.211538°E | |
| Waddanka | Kenya |
Ol Arabel (ama Olarabel) waa webi ku yaalla Great Rift Valley ee dalka Kenya kaas oo ku shuba biyaha Harada Baringo. Magaca webiga waxaa loogu magac daray kayn daboosha ilaha biyaha iyo gobol dhan.
Webiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Webiyada Ngusero iyo Ol Arabel ayaa ka soo qulqula dhinaca waqooyi ee Aberdare Range.[1] Webigu wuxuu sameeyaa delta marka uu ka galo koonfur-bari ee Harada Baringo goobta 0°31′52″N 36°06′57″E / 0.531113°N 36.115837°E, taasina waxay samaysaa dhul-qoyan oo cufan xilliyada heerka haradu uu yahay mid sarreeya.[2] Webigu waa xilliyeed, xilligii abaaraha ee horraantii 2000-meeyadii ma gaarin harada.[3]
Isticmaalka dhulka ee taariikhiga ah
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Waqtiyadii hore gobolka waxaa isticmaali jiray xoolo-dhaqatada Il Chamus. Sannadihii 1930-yadii, tirada sii kordhaysa ee xoolo-dhaqatada iyo beeralayda Tugen ayaa u guuray aagga, iyadoo xoogaa dhiirigelin rasmi ah la siiyay.[4] Sannadihii 1940-yadii dadka deegaanka si sharci-darro ah u degay ayaa u guuray Kaydka Kaynta ee Ol Arabel ee Laikipia District waxayna beereen 84 acres oo dhul ah, ugu dambayntiina waxaa laga saaray 1947.[5] Sannadihii 1970-yadii dawladdu waxay maamushay qorshe deegaanayn oo ku yaalla Ol Arabel, laakiin markii dambe waxay isku dayday inay dhulka u beddesho kayn mar kale.[6] Qorshaha deegaanaynta ee Harambee wuxuu ku lug lahaa 6,000 hectares (15,000 acres) in loo isticmaalo dhaqashada xoolaha iyo beero hadhuudh ah.[7]
Kaydka kaynta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Kaydka Kaynta ee Ol Arabel waa qayb ka mid ah kaymaha Marmanet ee ku yaalla dhinaca bari ee dooxada Rift, waqooyiga Nyahururu. Kaydka kaynta, oo ah qayb ka mid ah qaybta sare ee webiga Ol Arabel, ayaa mar daboolay 9,629 hectares (23,790 acres), laakiin 6,273 hectares (15,500 acres) ayaa la jaray 1993. Qorshe xuduud ah looma qeexin.[8] Natiijo ahaan, qiyaastii 80% kaynta waxaa degay qorshaha deegaanaynta Mochongoi ilaa 2008.[9]
Bishii Maajo 2007 waxaa lagu dhawaaqay in Midowga Yurub ay maalgelinayaan dadaallo lagu dib-u-beerayo kaymaha gobolka, oo ay ku jirto kaynta Ol Arabel. Tobankii sano ee la soo dhaafay Harada Baringo ayaa ciid ku soo ururaysay waxayna ku yaraanaysay aagga sababo la xiriira beeraha oo kordhay iyo kaynta oo yaraatay, iyadoo kaydka kalluunka ee dhaqaale ahaan muhiimka u ah uu si weyn u dhacay.[10] Bishii Sebtembar 2011 sarkaal ka tirsan dhaqdhaqaaqa Green Belt ayaa sheegay in kaynta Ol Arabel ay ku dhowdahay inay dabar-go'do sababo la xiriira jarista sharci darrada ah iyo gaar ahaan kuwa dhuxusha guba. Booliiska ayaan dadaal ugu jirin sidii ay u joojin lahaayeen hawlahooda. Webiyada ay kayntu quudiso ayaa ku dhowaa inay qallalaan.[11]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ R. H. Hughes, J. S. Hughes (1992). A Directory of African Wetlands. IUCN. p. 190. ISBN 2880329493.
- ↑ Gierlowski-Kordesch, Elizabeth; Kelts, K. R. (2000). Lake Basins Through Space and Time. AAPG. pp. 563–564. ISBN 0891810528.
- ↑ Eric Onyango Odada, Daniel O. Olago (2002). The East African Great Lakes: Limnology, Palaeolimnology, and Biodiversity. Springer. p. 338. ISBN 1402007728.
- ↑ Little, Peter D. (1992). The Elusive Granary: Herder, Farmer, and State in Northern Kenya. Cambridge University Press. p. 34. ISBN 0521405521.
- ↑ Tabitha M. Kanogo (1987). Squatters and the Roots of Mau Mau, 1905-63. East African Publishers. p. 102. ISBN 9966463267.
- ↑ "Banning of Forest Excisions". Kenya National Assembly Official Record (Hansard): 1311. 3 Luulyo 1996. Retrieved 2012-04-12.
{{cite journal}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ A. Nyanjom & J. K’Onyango. Peak Revision K.C.S.E Agriculture. East African Publishers. ISBN 9966254625.
- ↑ "Mau Complex iyo kaymaha Marmanet" (PDF). UNEP. 20 Maajo 2008. Archived from the original (PDF) on 2010-11-22. Retrieved 2012-04-12.
- ↑ Hilary Kiprop. "Forest Allocation in Kenya". SMS Network. Retrieved 2012-04-12.[xiriiriye dhintay]
- ↑ "Kenya: maalgashi muhiim ah oo lagu sameeyay dib-u-beerista, mashaariicda horumarinta deegaanka iyo bulshada". The Nation. Maajo 24, 2007. Retrieved 2012-04-12.
- ↑ WANJOHI GAKIO (9 Sebtembar 2011). "Kenya: Greenbelt oo qaylo-dhaan ka muujisay burburka laba kayn oo Laikipia ah". The Star. Retrieved 2012-04-12.
{{cite web}}: Check date values in:|date=(help)
Xiriirinta dibadda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- "Ol Arabel Forest Reserve". Protected Planet. Retrieved 2012-04-12.[xiriiriye dhintay]