Taariikh nololeedka abwaan kulmiye

Abwaan Aadan Cabdi Aadan Cusmaan “Aadan Kulmiye"

Aadan Cabdi Aadan Cusmaan, oo si weyn loogu yaqaanno Aadan Kulmiye ama Abwaan Kulmiye, waa mid ka mid ah hal-abuurka Soomaaliyeed ee da’da yar ee soo ifbaxay sannadihii ugu dambeeyay. Wuxuu caan ku yahay suugaanta wadaniga ah iyo gabayada dhiirrigeliya midnimada iyo is-ku-filnaanta bulshada Soomaaliyeed.

Dhalashada iyo Barbaarinta

Aadan Kulmiye wuxuu ku dhashay magaalada Bu’aale, xarunta gobolka Jubbada Dhexe, sanadkii 2002. Wuxuu ku soo barbaaray degmada Diinsoor ee gobolka Baay, halkaas oo uu ku bartay Qur’aanka Kariimka iyo waxbarashada dugsiga hoose/dhexe. Intii uu halkaas ku noolaa, wuxuu muujiyey xiise iyo xamaasad ku wajahan fanka iyo hal-abuurka Af-Soomaaliga.

Waxbarashada

Dabayaaqadii sanadkii 2020, Aadan Kulmiye wuxuu u safaray magaalada Muqdisho si uu u sii wato waxbarashadiisa. Wuxuu halkaas ku dhammaystay dugsiga sare bishii Juun ee sanadkii 2024, isagoo haatan sii wadanaya tacliintiisa heer jaamacadeed.

Hibada Abwaanimo

Hibadiisa suugaaneed waxay soo baxday isagoo 17 sano jir ah, waxaana lagu tilmaamaa abwaan leh aragti fog iyo dareen qaranimo. Gabaygiisii ugu horreeyay wuxuu ahaa “Kaaf iyo Kala Dheeri”, kaas oo uu ku muujiyey sida uu uga xumaaday kala-qaybsanaanta bulshada Soomaaliyeed, iyo ku tiirsanaanta badeecooyinka dibadda laga keeno.

Aadan Kulmiye waa abwaan ku caan baxay gabayada waddaniga ah, kuwaas oo uu ku dhiirrigeliyo isku duubnida, horumarka, iyo ka shaqaynta danaha guud ee ummadda Soomaaliyeed. Waxa uu rumeysan yahay in suugaantu tahay hubka ugu awoodda badan ee lagu mideyn karo qalbiyada bulshada, laguna xoojin karo dareenka waddaniyadda.

Gabaygan oo cinwaankiisu yahay “Kaaf iyo Kala Dheeri” wuxuu ka mid yahay tixihii ugu horreeyey ee uu tiriyo Abwaan Aadan Kulmiye isagoo 2019 sano jir ah. Wuxuu gabaygan kaga hadlayaa kala qaybsanaanta Soomaalida, ku tiirsanaanta dibadda, iyo sida ummadda Soomaaliyeed u dayacday isku duubnideeda, wax-soosaarkeeda, iyo aqoonta diinta. Waa tix waddani ah oo u yeedhaysa toosinta dareenka qarannimo iyo ku noqoshada isku filnaansho dhab ah.

Wuxuu yiri abwaanka isagoo isku halqabsanaya:

1. Kulmiyan isiri ka hadal intuu yahay karaankaage
2. Kaafka gabay ardigeenii iyo markaan la keliyoobay
3. Weli nin koobay ma arag iyo kow iyo laba dhaafaye
4. Kolkaan arkayo soomaaliyo waxa keliya danaysaye
5. Kumaadka lacagaha iyo kulliyad shisheeya ahayne
6. Koobka dunida ciyaaraha iyo kasha ay u hayaane
7. Kurbada ay ku haysiyo cuntada la koolleeyey
8. Kalluumaysiga takooreen kaarar bay wada sitaane
9. Kaydadka inoo yaaliyo kalsoonideeni dhimataye
10. Kaaman shisheeye u tageen kaaliyahoodi diideene
11. Kitaab rabbise aqoonino yahay kufri iyo gaale
12. Kaalmana waa tii Eebbe koonkan idil ahaantise
13. Ma kenya iyo itoobiyan ka doonaynaa kaalma e
14. So dila kartidiina maaha iyo kalaamki ilaahay tuura
15. Kaaf iyo kala dheeri baana kala geysay kulligeene
16. Koonfur iyo woqooyi baana kala maarmin abide
17. Kacaankii tagayoo kobac baanu doonaynaaye
18. Kumee ila garaabay hadal mise ii akidayaaye
19. Kiisas ma gaadheen haddii kulan la yeeshaaye
20. Kaalin heshiisa ku filan iyo heerbeegti keliyaade
21. Is kaashigaan la hureynin kibirku waa hooge
22. Kufidda maaha ceeb wayne kici waysaa darane
23. Ma kursigaad ka doorteen kaabayaalkii qarane
24. Inaad kaabullo noqotaaniyo kaadarro awgeede
25. Kiimikiyo kuridda miran kolba aad is marisaane
26. Kurayga soo baxaad ka dhigtaan kaaliye shisheeye
27. Kumaandoos qabiiliyo kulaalayda geysaane
28. Kaymihii dalkeenaa kukiyadu bannaystaane
29. Kalmadaydii iyo haddaan hadalka soo koobo
30. U kaaliya soomaalidey midnimo kamaal weeyaane.