U bood nuxurka

Webiga Baakens

Ka Wikipedia
Webiga Baakens
Baakensrivier
Khariidad
Webiga Baakens is located in South Africa
Webiga Baakens
Goobta uu afka Webiga Baakens ku yaallo
Magac kale Baakensrivier
DalKoonfur Afrika
GobolEastern Cape
Baasin
Afka WabigaAlgoa Bay
Astaamaha Jirka
Dhererka23 km (14 mi)

Webiga Baakens, oo sidoo kale loo yaqaan Webiga Gqeberha (Af Xhosa: [ᶢǃʱɛ̀ɓéːxà]),[1] waa webi ku shubma xarunta magaalada Port Elizabeth iyo dekedda Algoa Bay.[2]

Webigu wuxuu qulqulaa qiyaastii 23 km (14 mi) laga soo bilaabo aagga uu biyaha ka helo ee Sherwood, Hunter's Retreat, iyo Rowallan Park isagoo dhex mara inta badan aag magaalo ilaa afkiisa. Inta badan, waa durdur yar oo xasilloon. Meel u dhow afkiisa, wuxuu ku dhex maraa dooxad dhinaca koonfureed ee buurta uu ku yaallo Fort Frederick.

Ilaa markii maraakiibtii ugu horreysay ee VOC ay ku xirteen halkan 1690, durdurka waxaa loogu yeeri jiray magaca Khoekhoe ee ka yimid qabiilka Gonoqua, Kragga Kamma (//Kraxa/kamma), 'durdurka dhagaxa leh (ama //kara - oo macnaheedu yahay dhagxaan webiga ku jira iyo kamma oo ah musuqmaasuq ka yimid ereyga Khoe ee //gami - oo macnaheedu yahay biyo)'.[3]

Muddo ka dib, 2 km (1.2 mi) ee ugu dambeeyay ee durdurka ayaa la kanaaleeyay oo haradii yareyd ayaa la buuxiyay. Jardiinooyin, garoomo ciyaaraha iyo waddooyin lugo ah ayaa laga dhisay qaybo ka mid ah Dooxada Baakens.

Sannadkii 1752, ensign August Frederik Beutler ayaa maray aagga wuxuuna taagay baaken (baken oo ahayd Dutch-kii casrigaas) wakiil ka ahaa VOC af-webiga.

Jardiinada Settler Park oo 54 ha ah ayaa jirtay tan iyo 1938. Dooxadu waxay ahayd sannadihii 1867, 1897, 1908 (fatahaaddii Port Elizabeth ee 1908), 1968, 1981 iyo 2006 goob ay ka dhaceen fatahaado daran, daadad iyo waxyeello weyn. 5 May 1897, sababtu waxay ahayd roob culus oo ka da'ay Hunter's Retreat. Axad 1 September 1968, waxay bilowday inay roobab da'aan waxyar ka dib 8-dii subaxnimo, muddo gaaban gudaheedna in ka badan 56 cm ayaa da'ay. Fatahaaddii ugu baabi'inta badnayd ee Koonfur Afrika ay soo marto ilaa markaas, 8 qof ayaa ku dhintay.

Gqeberha waa magaca webigan ee Xhosa.[4] Xaafadda Kabega Park waxaa laga yaabaa in loogu magacdaray webigan.[xigasho u-baahan]

  1. Mlambo, Sihle (26 February 2021). "Gqeberha, The New Name for Port Elizabeth". uwc.ac.za. Retrieved 9 September 2021.
  2. Bakensrivier sa Geonames.org (cc-by); post updated 18 January 2012; database download sa 28 February 2017
  3. "HERITAGE IMPACT ASSESSMENT: Portion 87 of the Farm Cragga Kamma. No. 23 PORT ELIZABETH" (PDF). SAHRA. Archived from the original (PDF) on 2025-01-20. Retrieved 2026-06-26.
  4. Meiring, Pieter (10 November 2019). "New Port Elizabeth name announced". Cape Business News (in Ingiriis Maraykan). Retrieved 10 February 2020.