Webiga Insiza
Muuqaal
| Webiga Insiza | |
|---|---|
Ekusileni doon-boodhka xadhigga ah, ee ku yaal Webiga Insiza hoos uga dhacda Filabusi, Simbaabwi | |
![]() | |
| Dalka | Simbaabwi |
| Baasin | |
| Ilaha Ugu Muhiimsan | Fort Rixon, Simbaabwi |
| Afka Wabiga | Webiga Mzingwane |
| Astaamaha Jirka | |
| Socodka Biyaha |
|
Webiga Insiza waa laanta ugu weyn ee Webiga Mzingwane ee gudaha Zimbabwe.
Wuxuu ka bilaawdaa u dhow Fort Rixon, Degmada Insiza, wuxuuna ku shubmaa Webiga Mzingwane u dhow West Nicholson.
Hidurfoolojiyada
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Qaybaha sare ee Insiza waa kuwo xilliyeed ah, laakiin hoos uga dhacda Biyo-xireenka Silalabuhwa, webigu wuxuu qulqulaa laba meelood oo saddex meelood ahaan sannadka.[1]
Laamaha waaweyn ee Webiga Insiza waxaa ka mid ah webiyada Inkankezi iyo Siwaze.
Magaalooyinka, tuulooyinka iyo degmooyinka ku teedsan webiga
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Degmooyinka hoos ku qoran waxaa loo habeeyay bilowga webiga ilaa dhammaadkiisa:
- Tuulada Fort Rixon
- Tuulada Filabusi
Buundooyinka iyo Isgoysyada
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Waxaa jira afar buundo oo waaweyn oo ka sarreeya Webiga Insiza:

- Buundada ku taal wadada weyn ee Mbalabala - Masvingo, u dhow Filabusi.
- Buundada ku taal wadada Filabusi - Mataga.
- Buundada ku taal wadada Filabusi - West Nicholson.
- Buundada Croft, oo ku taal wadada ka timaada Filabusi aaddana miinada Croft.
Waxaa kale oo jira tiro goobo isgoysyo ah, oo ay ku jiraan:
- Doon-boodhka Ekusileni (eeg sawirka kore ee bogga).
Horumarinta
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Nidaamyo yaryar oo xireenno ah (weirs) ka sokow, waxaa jira afar biyo-xireen oo ku yaal Webiga Insiza:
- Biyo-xireenka Sare ee Insiza, u dhow Fort Rixon, oo la dhisay 1967 lehna awood sahay dhowrsan oo dhan 8,829 MCM (milyan mitir kuyuubik).
- Biyo-xireenka Insiza, oo hore loo oran jiray Biyo-xireenka Mayfair iyo Harada Cunningham, oo la dhisay 1973, lehna awood sahay dhowrsan oo dhan 173,491 MCM. Wuxuu biyaha siiyaa magaalada Bulawayo.
- Biyo-xireenka Pangani, u dhow Filabusi, kaasi oo loo dhisay inuu biyaha siiyo miinada Pangani (oo hadda xiran ahna goob machad tababar dhalinyaro).
- Biyo-xireenka Silalabuhwa, oo la dhisay 1966, lehna awood sahay dhowrsan oo dhan 23,454 MCM. Wuxuu ku yaal u dhow barta uu kula kulmo Webiga Mzingwane wuxuuna biyaha waraabka siiyaa Qorshaha Waraabka Silalatshani [2] iyo Colleen Bawn.[3]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- 1 2 Kileshye-Onema, J.-M., Mazvimavi, D., Love, D. and Mul, M.L. 2006. Effects of selected dams on river flows of Insiza River, Zimbabwe . Physics and Chemistry of the Earth, 31, 870–875.
- ↑ Moyo, M.; van Rooyen, A.; Moyo, M.; Chivenge, P.; Bjornlund, H. (2017). "Irrigation development in Zimbabwe: understanding productivity barriers and opportunities at Mkoba and Silalatshani irrigation schemes". International Journal of Water Resources Development. 33 (5): 740–754. doi:10.1080/07900627.2016.1175339. hdl:10568/96629.
- ↑ Chibi, T., Kandori, C. and Makone, B.F. 2005. Mzingwane Catchment Outline Plan. Zimbabwe National Water Authority, Bulawayo.
Wikimedia Commons waxee heysaa war la xiriiro Insiza River.
