U bood nuxurka

Webiga Logone

Ka Wikipedia
Webiga Logone
Logone-Birni, oo laga soo qaatay buugga The earth and its inhabitants, Africa 1892
Khariidadda muujinaysa Webiga Logone oo ku dhex yaal dooxada biyaha ee Wabiga Chari
Dalalka
Baasin
Ilaha Ugu MuhiimsanJamhuuriyadda Bartamaha Afrika
Afka WabigaWebiga Chari oo ku yaal N'Djaména, Chad
364 m (1,194 ft)
Baaxadda Basinka Biyaha78,000 km2 (30,000 sq mi)
Astaamaha Jirka
Dhererka1,000 km (620 mi)
Socodka Biyaha
  • Average rate:
    492 m3/s (17,400 cu ft/s)
Astaamaha
Xaaladda ilaalinta
Magac rasmiga ahPlaines d'inondation du Logone et les dépressions Toupouri
La magacaabay14 Nofembar 2005
Tixraac no.1560[1]

Logon ama Webiga Logone waa wabi-gacmeed weyn oo ka mid ah Webiga Chari. Isha Logone waxay ku taallaa galbeedka Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika, waqooyiga Cameroon, iyo koonfurta Chad. Wuxuu leeyahay laba wabi-gacmeed oo waaweyn: Webiga Pendé (Logone-ta Bari) oo ku yaal degmada Ouham-Pendé ee Jamhuuriyadda Bartamaha Afrika iyo Webiga Mbéré (Logone-ta Galbeed) oo ku yaal bariga Cameroon.[2] Dhul-qoyan badan iyo dhiiqo ayaa ku xeeran wabiga.

Degmooyinka ku yaal wabiga waxaa ka mid ah Kousseri, oo ah magaalada ugu waqooyiga ee Cameroon, iyo caasimadda dalka Chad, N'Djaména, oo ku taal meesha uu Logone kaga shubo Webiga Chari.

Logone wuxuu qayb ka yahay xadka caalamiga ah ee u dhexeeya Chad iyo Cameroon.

Qulqulka wabiga ayaa la arkayay muddo 38 sano ah (1951–84) gudaha Bongor oo ah magaalo ku taal Chad oo ka hooseysa isbiirsiga Pendé qiyaastii 450 km (280 mi) ka sarreeya afka wabiga ee Chari.[3] Qulqulka celceliska sannadlaha ah ee la arkay Bongor intii lagu jiray muddadan wuxuu ahaa 492 m3/s (17,400 cu ft/s) oo ka yimid aag qiyaastii dhan 73,700 km2 (28,500 sq mi) oo qiyaastii 94.5% ka ah aagga guud ee wabiga. Sababo la xiriira uumiga xooggan, qaddarka biyaha ku qulqula afka wabiga ayaa yaraada. Magaalada N'Djamena, qulqulku wuxuu hoos ugu dhacaa 400 m3/s (14,000 cu ft/s).

Celceliska qulqulka billaha ah ee wabiga Logone ee saldhigga biyaha ee Bongor (m3 / s )
(Loo xisaabiyay iyadoo la adeegsanayo xogta muddo 38 sano ah, 1948–86)

Dooxada hoose ee Logone ee bariga, oo ay samaysay dadka Kotoko, waxaa ku yaal dhowr suldanadood oo taariikhi ah (Kousseri, Logone-Birni, Makari-Goulfey iyo kuwo kale) kuwaas oo ahaa gacan-ku-rimisyo ka tirsan Bornu ama Baguirmi oo ku dhex yaal xuduudaha dalka Cameroon ee maanta.

Dalka Chad, gobollada maamulka Logone Oriental iyo Logone Occidental ayaa loogu magac daray wabiga. Ober-Logone wuxuu ahaa degmo maamul oo ka tirsan gumaystihii Jarmalka ee Cameroon.

Webiga Logone, Cameroon
Qulqul weyn oo biyo madow ah oo leh hirar yar ayaa maraya cir buluug ah iyo daruuro cadcad.
Logone oo ku yaal xadka u dhexeeya Cameroon iyo Chad. Janaayo 2013.

Burburkii biyo-xireenka Sebtembar 2013 iyo fatahaad

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Habeenkii Sebtembar 17 ilaa Sebtembar 18, 2013, roobab mahiigaan ah ayaa sababay burbur ku yimaada biyo-xireenka hareeraha Webiga Logone oo ku yaal magaalada Dougui, Degmada Kai Kai ee Gobolka Waqooyiga Fog ee Cameroon. Tani waxay keentay in dadka markii hore loo daadgureeyo bangiyada biyo-xireenka. Sebtembar 27, burbur labaad oo ku yimid biyo-xireenka 4 km (2.5 mi) meel u jirta burburkii koowaad ayaa bilaabay inuu fataho aagga, waxaana barakacay ku dhawaad 9,000 oo qof.[4]

  1. "Plaines d'inondation du Logone et les dépressions Toupouri". Ramsar Sites Information Service. Retrieved 25 April 2018.
  2. "Logone River | river, Africa". Encyclopedia Britannica (in Ingiriisi). Retrieved 2017-06-06.
  3. GRDC - Chari Basin : Der Logone in Bongor
  4. "Cameroon: Floods - Oct 2013". ReliefWeb. 4 June 2014. Retrieved 2014-06-10.