U bood nuxurka

Webiga Loukkos

Ka Wikipedia
Webiga Loukkos
واد لوكوس
Muuqaalka webiga oo u dhow Larache
Khariidad
DalMarooko
GobolTangier-Tétouan-Al Hoceima
Baasin
Afka WabigaLarache
Astaamaha
Magac rasmiga ahComplexe du bas Loukkos
La magacaabay15 January 2005
Tixraac no.1475[1]
Webiyada waqooyi-galbeed ee Marooko iyadoo uu ku jiro Loukos (bidixda dhexe)

Webiga Loukkos (Af Carabi: واد لوكوس; Af Isbaanish: Río Luco) waa webi weyn oo ku yaalla waqooyiga Marooko. In kasta oo uu gaaban yahay (qiyaastii 100 km), webigu waa kii saddexaad ee ugu weyn Marooko isagoo leh celcelis ahaan qulqul-biyood dhan 50 m³/s. Meesha uu ka soo askumo webiga Loukkos waxay ku taal Buuraha Rif wuxuuna ku shubmaa Badweynta Atlaantik ee magaalada Larache; dekadda magaalada waxay ku taal webiga. Biyo-mareenka webiga Loukkos waa 3,730 km2 wuxuuna ka kooban yahay mid ka mid ah dhulalka beeraha ugu bacrimsan uguna wax-soo-saarka badan dalka. Mid ka mid ah gacan-biyoodyada webiga, Oued Makhazine, ayaa leh muhiimad taariikheed oo weyn tan iyo markii uu goobjoog u ahaa mid ka mid ah dagaalladii ugu go'aanka badnaa ee taariikhda Marooko: Dagaalkii Alcácer Quibir. Dagaalkii 4-tii Agoosto 1578, ciidankii wadajirka ahaa ee boqorkii Marooko ee xilka laga qaaday Abu Abdallah Mohammed II Saadi iyo xulufadiisa, Boqor Sebastian of Portugal, waxaa ka adkaaday ciidankii suldaankii cusbaa ee Marooko ee ka soo jeeday isku qoyska Sacdiga (kaas oo sidoo kale ahaa adeerka Abu Abdallah).

Lukkus waa webiga ugu weyn waqooyiga Marooko. In kasta oo uu gaaban yahay, webigan wuxuu xambaarsan yahay qulqulka biyaha ee saddexaad ee ugu weyn Marooko. Webigu wuxuu keeni karaa fatahaad weyn xilliyada daadadka. Sannadkii 1775 webigu wuxuu ka soo muuqday khariidad uu sameeyay Tomás López y Vargas oo leh magaca "River Lucos.[2] Muddo ayuu webigu ahaa xadka u dhexeeya Marooko iyo dhulalka boqortooyada Faransiiska.

Taariikh

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Taariikhda qadiimiga ah

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Magaalada qadiimiga ah ee Lixus waxay ku taal Tchemmich Hill oo ku taal bangiga midig ee Webiga Loukkos (magacyo kale: Oued Loukous; Locus River), oo waqooyi ka xiga dekedda casriga ah ee Larache.[3] Goobtu waxay ku taal gudaha xuduudaha magaalada Larache, iyo qiyaastii saddex kiiloomitir gudaha gudaha laga bilaabo af-webiga iyo Badweynta Atlaantik. Laga soo bilaabo 80 mitir oo ka sarreysa bannaanka, goobtu waxay maamushaa dhul-beereedka uu webigu dhex maro.

Lixus waxaa loo aasaasay inay tahay gumeysi Fenikiyaan ah, ka dib markii badmaaxiintii Fenikiyaanka ay ka gudbeen Badda Alboran si ay u gaaraan Badweynta Atlaantik.[4] Burburka Lixus waxaa ka mid ah qubaysyo, macbadyo, darbiyo qarnigii 4-aad, sagxad moosayga ah, iyo haraaga cakiran ee Capitol Hill.

Dhanka sare ee webiga, El-Ksar el Kebir, waxaa loo aasaasay gumeysi Kartajiniyan ah kaas oo ka dib Dagaalladii Punic uu galay maamulka Roomaanka iyadoo lagu magacaabo Oppidum Novum.[5]

Taariikhda casriga ah

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Webiga Lukkus oo maraya Ksar El Kebir 1900

Isku-darka Webiga Loukkos iyo gacan-biyoodyadiisa, al-Mahazin, wuxuu ahaa goobta dagaal muhiim ah 1578 - Dagaalkii Alcácer Quibir,[6] kaas oo laba qof oo ku tartamayay carshiga Marooko lagu dilay, sidaas oo kale boqorkii Bortuqiiska. Sebastian of Portugal, boqor Abu Marwan Abd al-Malik I Saadi iyo ninkii kula tartamayay Abu Abdallah Mohammed II Saadi dhammaantood waa la dilay, taas oo soo afjartay himilooyinkii Bortuqiiska ee ahaa inay duullaan ku qaadaan oo ay kirishtaaneeyaan Maghribka.[6] Mid ka mid ah sababaha ugu waaweyn ee guuldarada ciidamada Bortuqiiska waxay ahayd kor u kaca biyaha Webiga Loukkos intii lagu jiray dagaalka. Natiijadii dagaalkan, Bortuqiisku wuxuu waayay heerkiisii awood weyn.

Sannadkii 1970 Thor Heyerdahl wuxuu booqday af-webiga Loukkos, wuxuuna darsoobay doonyaha cawska ee ay samaysteen kalluumeysatada maxalliga ah qorshihiisii ahaa inuu ku dhoofo "Ra II". Sida uu qabo Heyerdahl badmaaxiintii hore ee Fenikiyaanka iyo Masar kuwaas oo noqday aasaasayaashii dhaqamada Mesoamerican waxay ka soo ambabaxeen meel u dhow Lukkus.[7]

Tixraacyo

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
  1. ↑ "Complexe du bas Loukkos". Ramsar Sites Information Service. Retrieved 25 April 2018.
  2. ↑ Mapa general que comprehende los Reynos de Marruecos, Fez, Argel y Túnez Material cartográfico / Compuesto Con los mejores Mapas, y con lo que escribieron Mármol, Torres, Haedo, Dapper, Abreville, Daviti, La Mote y otros. Por D. Tomás López y Vargas, Geógrafo por S. M. de sus dominios, de la Real Academia de San Fernando, de la Real Sociedad Bascongada de los Amigos del País, y de la Real de Buenas Letras de Sevilla Archived 2017-09-28 at the Wayback Machine.
  3. ↑ Prehistoria de España: Trabajos dedicados al IV Congreso Internacional, Santiago Alcobé y Noguer
  4. ↑ C.Michael Hogan. 2011. Alboran Sea. eds. P. Saundry & C. J. Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC
  5. ↑ M. Ponsich, "Territoires utiles du Maroc punique," in H. G. Niemeyer, ed. Phoenizier im Westen. Mainz, 1982, 438.
  6. 1 2 Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Al Kasr al Kebir". Encyclopædia Britannica. 1 (11th ed.). Cambridge University Press. p. 686.
  7. ↑ Тур Хейердал, «Ра», гл. 11.

35°12′15″N 6°08′34″W / 35.20417°N 6.14278°W / 35.20417; -6.14278

Waxaa laga keenay "https://so.wikipedia.org/w/index.php?title=Webiga_Loukkos&oldid=299636"