U bood nuxurka

Webiga Medjerda

Ka Wikipedia
Medjerda
Webiga Medjerda
Dhaamka webiga Medjerda (Khariidad ku qoran Faransiis)
WaddanAlgeria iyo Tunisia
Baasin
Ilaha Ugu MuhiimsanTell Atlas, Algeria
Afka WabigaGacanka Tunis, Badda Mediterranean-ka
Baaxadda Basinka Biyaha22,000 km2 (8,500 sq mi)
Astaamaha Jirka
Dhererka460 km (290 mi)
Socodka Biyaha
  • Average rate:
    29 m3/s (1,000 cu ft/s)
aragti ka mid ah webiga

Webiga Medjerda (Af Carabi: وادي مجردة), kaas oo qadiim ahaan loo yaqaannay Bagradas, waa webi ku yaal Waqooyiga Afrika oo ka qulqula waqooyi-bari Algeria dhex marana Tunisia ka hor inta aanu ku shubin Gacanka Tunis iyo Harada Tunis. Dhererkiisu yahay 450 km (280 mi), waa webiga ugu dheer dalka Tunisia. Waxa kale oo loo yaqaannaa Wadi Majardah ama Mejerda (Af Faransiis: Oued Majardah).[1]

Webiga Medjerda wuxuu ka bilaabmaa Tell Atlas, oo ka mid ah Buuraha Atlas, ee waqooyi-bari Algeria ka dibna wuxuu u qulqulaa bariga ilaa Tunisia, ka dibna wuxuu galaa Gacanka Utica ee Badda Mediterranean-ka. Socodkiisu waa dherer dhan 460 kilometres (290 mi). Waa webiga ugu muhiimsan uguna dheer dalka Tunisia waxaana lagu xidhay biyo-xireenno dhowr ah, isagoo ah meesha ugu weyn ee biyaha siisa dalagyada sarreenka ee dalka.[2]

Gacanka Utica waxaa la sameeyay intii lagu jiray kala-guurkii postglacial qiyaastii 6,000 oo sano ka hor. Waqti ka dib, qashinka webiga ee ka yimaada Medjerda ayaa si tartiib tartiib ah u buuxiyay qaybta waqooyi ee gacanka. Isku-xigxiga dhacdooyinka intii lagu jiray waqtiyada taariikhiga ah waxaa laga soo saaray dukumentiyada qadiimiga ah iyo caddaymaha qadiimiga ah.

Ka sokow indha-indheynta dhulka, sawirada hawada iyo satellite-ka ayaa loo isticmaalay si loo falanqeeyo sida muuqaalka dhulku u horumaray 3,000 oo sano ee la soo dhaafay. Qaybta koonfureed ee gacanka ayaa la buuxiyay xilligii dambe ee qadiimiga ah. Baddii ayaa si tartiib tartiib ah uga baxday qaybta waqooyi intii lagu jiray Qarniyadii Dhexe iyo waqtiyada casriga ah. Harada Ghar el Melh waa hadhaagii ugu dambeeyay ee waxa loo isticmaali jiray gacanka Utica.

Ka dib fatahaaddii ugu weynayd ee 1973-kii, Medjerda waxay mar kale beddeshay socodkeeda. Hadda waxay ku qulqushaa kanaal markii hore loo qoday in laga saaro biyaha fatahaadda.[3]

Taariikh ahaan Medjerda waa marin-biyoodka ugu muhiimsan ee Tunisia oo biyo nadiif ah siiya xarumaha dadweynaha ee dalka. Waxa kale oo ay muhiim u tahay dadka ku nool webiga agtiisa. Biyaha Medjerda waxaa loo isticmaalaa waraabka waxayna udub dhexaad u yihiin beeraha gobolka.

Il khayraad istiraatiiji ah, waxaa ku dagaallamay oo dhowr jeer degeen Kartaajiyiinta, Roomaanka, Fandaalka, Bysantiiniyiinta, Carabta, iyo Turkiga Cismaaniyiinta. Magaalooyin dhowr ah oo waaweyn ayaa la aasaasay ama u dhow, oo ay ku jiraan Utica, Carthage, iyo ugu dambeyntii Tunis. Dekadaha hore ee Utica iyo Ghar el-Melh (Rusucmona ama Porto Farina) ayaa ugu dambeyntii la xiray sababtoo ah dhoobada dekadahooda.


  1. Beschaouch, Azedine (1986). "De l'Africa latino-chrétienne à l'Ifriqiya arabo-musulmane: questions de toponymie". CRAI (in Faransiis). 130 (3): 530–549. doi:10.3406/crai.1986.14420. Retrieved 2023-10-08.{{cite journal}}: CS1 maint: url-status (link)
  2. "Study on Integrated Basin Management of the Medjerda River | Tunisia | Countries & Regions | JICA". www.jica.go.jp (in Ingiriisi). Retrieved 28 July 2017.{{cite web}}: CS1 maint: url-status (link)
  3. Ameur Oueslati, Faouzia Charfi & Fadhel Baccar, La basse vallée de Oued Majerda et la lagune de Ghar El Melh, projet WADI