U bood nuxurka

Webiga Nunez

Rio Nuñez Incident ee 1849

Webiga Nunez ama Rio Nuñez (Kakandé) waa wabi ku yaal Guinea kaas oo il-biyoodkiisu yahay buuraleyda Futa Jallon. Waxa kale oo loo yaqaannaa Webiga Tinguilinta, oo magaceeda ka soo jeeda tuulo ku taal qulqulkeeda sare.[1]

Warshadda Compagnie coloniale ee Boké, French Guinea

Wuxuu u dhexeeyaa Webiga Kogon [fr] oo ku yaal waqooyiga iyo Webiga Pongo oo ku yaal koonfurta, Nunez wuxuu ku shubmaa Badweynta Atlaantik magaalada dekedda ah ee Kamsar, oo ku taal xeebta Guinea-Conakry. Wabigu wuxuu bararaa sannad walba xilliga roobka, wuxuuna abuuraa dhulal daad ah iyo qoyan gudaha ah. Dhulalkan daadka ah waxaa deggan dadka Nalu iyo Baga.[2] Qiyaastii 40 miles (64 km) oo gudaha ah waa magaalada Boké; oo ah tan ugu weyn wabiga iyo xarunta ugu weyn ee ganacsiga ee Guinea. Halkaan wabigu wuxuu leeyahay 100m ballac ah iyo 1m qoto dheer.[3][4]

Kor u kaca Boké, wabiga gacmeedka ah wuxuu dhex maraa buuro hoose oo leh taxane badan oo hirar ah iyo kooxo jasiirado yaryar ah ilaa il-biyoodkiisa, oo ah isku-xirka dhowr durdurro yaryar ah.

Template:PoI start Template:PoI Template:PoI Template:PoI Template:PoI Template:PoI end

Muuqaalka estuary-ga Rio Nunez, 1861

Kahor 1840, wabigan wuxuu u adeegay sidii suuq loogu talagalay karawaannada addoonsiga ee Fulbe kuwaas oo ka soo qaadi jiray addoomo Imamate of Futa Jallon ee Muslimka ah.[5] Sanadkii 1793 Kabtan Samuel Gamble oo ka tirsan Sandown ayaa lagu qasbay inuu raadsado ilaalin ka dhan ah doomaha dagaalka ee cadowga iyo burcad-badeedda ee qoyan-qoyan ee mangrove ee Rio Nunez intii lagu jiray French Revolutionary Wars, halkaas oo maraakiibta ay ku hanjabeen dadka gaarka ah ee Faransiiska ee xeebta Galbeedka Afrika. Sababo aan la garanayn, wuxuu u safray tuulooyinka beeraha ee ku hareeraysan xarumaha ganacsiga ee Boké iyo Kacundy. Intii lagu jiray safarkiisa Gamble wuxuu diiwaan geliyay sharraxaaddii ugu horreysay ee la yaqaan ee beerista bariis ee la waraabiyo ee gobolka Rio Nunez (inkasta oo xisaab horudhac ah ay jiraan sida Diego Gomes diiwaanka qarnigii 15-aad ee mangrove bariis beerashada oo ay la socdaan Webiga Gambia, isagoo faahfaahinaya xisaabtiisa marqaatiga ee geeddi-socodka. Diiwaanadu waxay xaqiijinayaan iibsashadiisa labadaba bariis cas iyo bariis cad oo ka yimid beeralayda Rio Nunez.[6]

Sanadkii 1849 wabigu wuxuu ahaa goobtii Rio Nuñez incident, markii koox maraakiib dagaal oo Franco-Belgian ah ay rideen Boké, taas oo keentay in laba ganacsade oo Ingiriis ah ay lumiyaan hanti. Dhacdadu waxay ahayd mid aan natiijo lahayn.

Intii lagu jiray 1870-meeyadii, wabigan wuxuu ahaa meel weyn oo loo dhoofiyo lows, oo dhan 5,000 tan sannadkii. 1880-meeyadii, ganacsigu wuxuu u wareegay caag.[7]

Ku hadla Rio Nunez languages, Mbulungish iyo Baga Mboteni, waxay ku nool yihiin afka Webiga Nunez.[8]

  1. Rouck, J. (1925). Sur les Côtes du Sénégal et de la Guinée. Voyage du Chévigne. Paris. pp. 155–175.{{cite book}}: CS1 maint: location missing publisher (link)
  2. Coffinières de Nordeck (1886). "Voyage aux pays des Baga et du Rio Nunez par M. le Lieutenant de Vaisseau Coffinières de Nordeck, commandant 'Le Goëland'". Le Tour du Monde: 273–304.
  3. Fields-Black, Edda L. (2008). Deep roots: rice farmers in West Africa and the African diaspora. Blacks in the diaspora. Indiana University Press. p. 3234. ISBN 978-0-253-35219-4.
  4. National Geospatial-intelligence Agency (2005). Prostar Sailing Directions 2005 West Coast of Europe & Northwest Africa Enroute (9th ed.). ProStar Publications. p. 239. ISBN 1-57785-660-0.
  5. Thomas, Hugh (1997). The slave trade: the story of the Atlantic slave trade, 1440-1870. A Touchstone Book. Simon and Schuster. p. 683. ISBN 0-684-83565-7.
  6. Fields, Edda L. (2008). Deep Roots: Rice Farmers in West Africa and the African Diaspora. Indiana University Press. pp. 3-4.
  7. Martin A. Klein (1998). Slavery and colonial rule in French West Africa. African studies series. Vol. 94. Cambridge University Press. p. 145. ISBN 0-521-59678-5.
  8. Güldemann, Tom (2018). "Historical linguistics and genealogical language classification in Africa". In Güldemann, Tom (ed.). The Languages and Linguistics of Africa. The World of Linguistics series. Vol. 11. Berlin: De Gruyter Mouton. pp. 58–444. doi:10.1515/9783110421668-002. ISBN 978-3-11-042606-9. S2CID 133888593.

10°35′40″N 14°40′30″W / 10.5945°N 14.6751°W / 10.5945; -14.6751 Template:Kml