Webiga Sebou
| Sebou | |
|---|---|
Goobta uu maro Webiga Sebou ee dalka Marooko | |
![]() | |
| Dal | Marooko |
| Baasin | |
| Ilaha Ugu Muhiimsan | Atlas-ta Dhexe |
| Afka Wabiga | Badweynta Atlaantik |
| Astaamaha Jirka | |
| Socodka Biyaha |
|
Sebou (Af-Berber: Asif en Sbu, Af Carabi: سبو) waa webi ku yaalla waqooyiga Marooko. Meesha uu ka soo askumo ee buuraha Atlas-ta Dhexe waxaa loo yaqaan Webiga Guigou (Af-Berber: Asif n Gigu).[1] Webigu wuxuu dhererkiisu yahay 496 kiiloomitir wuxuuna leeyahay celcelis ahaan qulqulka biyaha oo ah 137 m3/s, taas oo ka dhigaysa webiga ugu weyn Waqooyiga Afrika marka loo eego mugga. Wuxuu maraa meel u dhow Fes, oo ah magaalada labaad ee ugu weyn Marooko, wuxuuna ku shubmaa Badweynta Atlaantik meesha loo yaqaan Mehdya. Sebou waa mid la dhex mari karo (navigation) kaliya 16 km ilaa magaalada Kenitra, taas oo leh dekadda webiga kaliya ee Marooko. Gacan-biyoodyadiisa ugu muhiimsan waa Webiga Ouergha, Webiga Baht iyo Webiga Inaouen. Webigu wuxuu taageeraa waraabka ee gobolka ugu bacrimsan Marooko: Gharb.
Taariikh
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sebou waxaa qarniyadii hore loo yaqaanay Sububus. Pliny the Elder wuxuu sheegay inuu ahaa "magnificus et navigabilis" (weyn oo la mari karo), isagoo mara meel u dhow magaalooyinka Banasa (meel u dhow magaalada Mechra Bel Ksiri) iyo Thamusida.[2][3]
Waxaa jira tixraac taariikheed oo kooban oo ku saabsan Sebou oo loo isticmaalo navigation ka dib qabsashadii Islaamka; si kastaba ha ahaatee, af-webigiisu wuxuu ahaa deked iyo goob maraakiibta lagu dhiso oo muhiim ah xilligii Almohad.
Sannadihii 1669–1670, suldaankii Alaouite Moulay Rashid wuxuu dhisay buundo ka gudubta webiga meel u dhow Fes taas oo maanta la ilaaliyay.[4]:28[5][6][7]:410
Intii lagu jiray muddadii ka horraysay gumaysiga, Sebou wuxuu caan ku ahaa kalluunka Twait shad kaas oo aad loogu qiimeeyay dadka Fez, laakiin wasakhda awgeed kalluunka shad wuxuu ku dabar go'ay Sebou.
Sannadihii ugu horreeyay ee ilaalinta Faransiiska ee Marooko duullimaad ayaa si guul leh u maray Sebou laga bilaabo Sidi Ali Ben Sliman ilaa magaalada Fez oo saaran doon yar oo uumiga ku shaqeysa oo la odhan jiray Le Dantec.
Arrimaha deegaanka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dhowr wasakhda biyaha ayaa gala Webiga Sebou, gaar ahaan sunta cayayaanka iyo bacriminta ka yimaada qulqulka dusha sare ee beeraha iyo wasakhda bulaacadaha ee aan la daweynin ee ka yimaada magaalooyinka webiga ku teedsan.[8]
Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ "Sebou River". Encyclopædia Britannica. Retrieved 2 December 2012.
- ↑ Pliny the Elder. Natural History, book V (in Laatiin). Retrieved 6 January 2019.
- ↑ Natural History, book V, translated (in Ingiriisi). Archived from the original on 2022-12-06. Retrieved 2026-06-26.
- ↑ Gaudio, Attilio (1982). Fès: Joyau de la civilisation islamique. Paris: Les Presse de l'UNESCO: Nouvelles Éditions Latines. ISBN 2723301591.
- ↑ "Pont Oued Sebou". Inventaire et Documentation du Patrimoine Culturel du Maroc (in Faransiis). Archived from the original on 2020-07-28. Retrieved 2020-07-28.
- ↑ Le Maroc de 1631 à 1812: extrait de l'ouvrage intitulé "Ettordjemân elmoʿarib ʿan douel elmachriq ou ʿlMaghrib de Aboulqâsem Ben Ahmed Ezziani. Translated by Houdas, Octave Victor. École des langues orientales vivantes. 1886. p. 21.
- ↑ Marçais, Georges (1954). L'architecture musulmane d'Occident. Paris: Arts et métiers graphiques.
- ↑ Thieme, Michele & Abell, Robin & Stiassny, Melanie & Skelton, Paul. (2005). Freshwater Ecoregions of Africa and Madagascar: A Conservation Assessment. Bibliovault OAI Repository, the University of Chicago Press. 1–431.
