Webiga Wouri
| Wouri | |
|---|---|
 Afka webiga Wouri | |
 | |
| Astaamaha Jirka | |
| Dhererka | 160 km |
Wouri (sidoo kale loo yaqaan Vouri ama Vuri) waa webi ku yaalla Cameroon. Cameroon waxay leedahay meelo badan oo biyo ah, waxaana ka mid ah laba webi oo waaweyn, Sanaga, oo ah kan ugu dheer qiyaastii 525 km (325 mayl)[1] iyo Wouri, oo ah kan ugu ballaaran. Wouri wuxuu ka samaysmaa isku-darka webiyada Nkam iyo Makombé, 32 km (20 mi) waqooyi-bari ee magaalada Yabassi. Wuxuu markaas u qulqulaa qiyaastii 160 km (99 mi) koonfur-bari ilaa Wouri estuary ee Douala, oo ah dekadda ugu weyn iyo magaalada warshadaha ee qaybta koonfur-galbeed ee Cameroon ee ku taal Gulf of Guinea. Webigu waa mid la mari karo qiyaastii 64 km (40 mi) dhanka webiga oo ka imanaya Douala.
Sahamin
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Navigator-ka iyo sahamiyaha reer Portugal Fernão do Pó ama Fernando Pó, ayaa loo arkaa inuu yahay qofkii ugu horreeyay ee reer Yurub ah ee sahamiya estuary-ga Wouri, qiyaastii sannadkii 1472-kii. Sahamiyayaashu waxay xuseen badnaanshaha loobster-ka dhoobada ee Lepidophthalmus turneranus ee Webiga Wouri waxayna u bixiyeen "Rio dos Camarões", oo af-Bortaqiis ah "Webiga Humbada", iyo weedha ay ka timid magaca Cameroon. Weedha "Rio dos Camarões" waxay markii dambe noqotay Camarones markii ay reer Spain yimaadeen gobolka. Kadib, intii lagu jiray protectorate-ka Jarmalka ee dalka oo bilaabmay 1884, magaca dalku wuxuu u beddelay Kamerun ka hor inta aanu Heshiiskii Versailles gelin dalka maamulka Faransiiska iyo Ingiriiska 1919 taas oo keentay magaca ugu dambeeya "Cameroon".[2]
Buundooyin
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Buundadii koowaad
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Sannadihii 1950-meeyadii, intii lagu jiray muddadii gumeysiga, Faransiisku wuxuu dhisay buundo dhererkeedu yahay 1 km oo ka gudbaysa webiga, taas oo ahayd tii ugu dheerayd gobolka hoose ee Afrika. Waxay ku xirtaa Douala magaalada Bonabéri mana aha oo kaliya muhiimad dhaqaale oo weyn u leh galbeedka Cameroon, iyada oo sidda baabuurta, xamuulka, iyo taraafikada tareenka laakiin sidoo kale waa qalab dhexe oo loogu talagalay isweydaarsiga caalamiga ah ee dalalka aan badda lahayn sida Chad iyo Jamhuuriyadda Afrikada Dhexe.[3] Tan iyo 2004 buundadu waxay maraysay dib-u-habeyn weyn. Iyada oo awooddeedii hore ahayd 2,000 oo baabuur maalintii, buundadan hadda waxay taageertaa in ka badan 45,000 oo baabuur maalin kasta taas oo abuuraysa taraafiko aad u weyn oo laga galo wadnaha Douala.[4]
Buundada labaad
[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Iyada oo qiimaheedu yahay ku dhawaad 141.6 bilyan oo CFA, buundada labaad ee webiga Wouri waa 756 m (2,480 ft) dhererkeedu yahay iyo 34 m (112 ft) ballac ah oo leh 746 m-long (2,448 ft) tareen.[5] Waxaa dhistay shirkadda caalamiga ah ee dhismaha waddooyinka SOGEA SATOM waxaana maalgeliyay dawladda Cameroon iyo amaah ka timid dawladda Faransiiska, buundadan ayaa gacan ka geysan doonta yaraynta taraafikada buundada koowaad. Dhismaha buundadan ayaa muhiim u ah dhaqaalaha Cameroon waxaana ay fududeyn doontaa isweydaarsiga gobolka Afrika ee dhexe oo u furma adduunka iyada oo loo marayo Cameroon iyo dhowaanshaha ay u dhowdahay Badweynta Atlaantik.[3] Buundada waxaa loogu talagalay in la amro ka hor dhammaadka 2018.[5]
- Bangiga Webiga Wouri
Bonaberi oo ka yimid Webiga Wouri
Doonyaha Wouri (2020)
Qorrax dhaca Bonendale (2013)
Bonaberi mangrove swamp
- Buundada Wouri
- Hawlaha lagu qabto Webiga Wouri
Tartanka Kayak
Tartanka doonyaha inta lagu jiro Bandhigga Ngondo
Soo saarista ciidda ee Webiga Wouri
Muuqaal ah sida bangiyada Wouri u eg yihiin inta lagu jiro Ngondo
Kalluumaysatada Wouri
Muuqaal ah bangiyada Wouri inta lagu jiro bandhigga Ngondo
Kooxda qoob ka ciyaarka inta lagu jiro bandhigga Ngondo
Tartanka dabaasha
Xuquuqda dhaqanka ee lagu sameeyay Bangiyada Wouri
Bandhigga Qoob ka ciyaarka Dhaqanka
Bandhigga qoob ka ciyaarka ee bangiyada Wouri inta lagu jiro Ngondo
Hawlaha Ngondo ee bangiyada Wouri
Nin ku dabaalanaya Webiga Wouri
Ilaha
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tixraacyo
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- ↑ "Sanaga River | webi, Cameroon". Encyclopedia Britannica.
- ↑ Rubin, Don (1994). The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Africa (in Ingiriisi). Taylor & Francis. ISBN 9780415059312.
- 1 2 Kindzeka, Moki Edwin. "Buundada labaad ee weyn oo laga dhisayo Webiga Wouri ee Cameroon". VOA (in Ingiriisi). Retrieved 2018-09-18.
- ↑ Kindzeka, Moki Edwin. "Buundada labaad ee weyn oo laga dhisayo Webiga Wouri ee Cameroon". VOA (in Ingiriisi). Retrieved 2018-09-20.
- 1 2 "Cameroon: Buundada labaad ee Wouri oo qayb ahaan la amray - Business in Cameroon". Business in Cameroon (in Ingiriis Biritish). Retrieved 2018-09-20.
| International | |
|---|---|
| National | |
| Other | |
