Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah

Dhammaan nuxurka encyclopedic ee Wikipedia waa in lagu qoraa aragti dhexdhexaad ah ( NPOV ), taas oo macnaheedu yahay matalaadda si caddaalad ah, saami ahaan, iyo, inta suurtogalka ah, iyada oo aan eex lahayn, dhammaan aragtiyaha muhiimka ah ee lagu daabacay ilo lagu kalsoon yahay oo mawduuc ah.

NPOV waa mabda'a aasaasiga ah ee Wikipedia iyo mashaariicda kale ee Wikimedia . Sidoo kale waa mid ka mid ah saddexda siyaasad ee nuxurka nuxurka ah ee Wikipedia; Labada kale waa " Xaqiijin la'aan "iyo" cilmi-baaris asal ah ma jirto ". Xeerarkani waxay si wadajir ah u go'aamiyaan nooca iyo tayada walxaha la aqbali karo ee maqaallada Wikipedia, iyo sababta oo ah waxay u shaqeeyaan si wadajir ah, waa inaan loo fasirin si gooni ah midba midka kale. Tifaftirayaasha waxaa si xoog leh loogu dhiirigelinayaa inay is bartaan dhammaan saddexda.

Siyaasadani maaha mid laga gorgortami karo , mabaadiida ay ku dhisantahayna laguma bedeli karo siyaasado kale ama habraacyo kale , mana aha mid tifaftiruhu isku raacsan yihiin .

Sharaxaad

Helitaanka waxa ay bulshada Wikipedia u fahansan tahay dhex dhexaadnimada waxay la macno tahay in si taxadar leh oo qotodheer loo falanqeeyo ilo kala duwan oo lagu kalsoonaan karo ka dibna la isku dayo in akhristaha loogu gudbiyo macluumaadka ku jira si caddaalad ah, si siman, iyo inta suurtogalka ah iyada oo aan eex la'aan tifaftiran. Wikipedia waxa uu hiigsanayaa in uu qeexo khilaafyada, balse aan lagu mashquulin. Ujeedadu waa in la wargeliyo, ee maaha in la raadiyo. Tifaftirayaashu, iyagoo si dabiici ah u leh aragtidooda , waa inay si niyadsami ah ugu dadaalaan inay bixiyaan macluumaad dhammaystiran oo aanay kor u qaadin hal aragti oo gaar ah mid kale. Aragtida dhexdhexaadka ah macnaheedu maaha ka saarida fikradaha qaarkood; Laakiin waxay la macno tahay in lagu daro dhammaan aragtiyaha la xaqiijin karo ee leh miisaan ku filan . U fiirso mabaadi'da soo socota si aad gacan uga geysato gaaritaanka heerka dhexdhexaadnimada ee ku habboon encyclopedia:

Iska ilaali inaad u sheegto ra'yiga sida xaqiiqo . Caadiyan, maqaaladu waxay ka koobnaan doonaan macluumaad ku saabsan fikradaha muhiimka ah ee laga sheegay maadooyinkooda. Si kastaba ha ahaatee, fikradahan waa in aan lagu sheegin codka Wikipedia. Balse, waa in qoraalka loo nisbeeyaa ilo gaar ah , ama haddii la caddeeyo, lagu tilmaamo aragtiyo baahsan, iwm. Tusaale ahaan, maqaalku waa in uusan sheegin in xasuuqu yahay fal xun balse waxaa laga yaabaa in uu sheego in xasuuqa uu ku tilmaamay John So-iyo-si uu yahay astaanta sharka aadanaha . Iska ilaali inaad xaqiiqo ahaan sheegtid sheegashooyinka aadka loo murmay. Haddii ilo kala duwan oo lagu kalsoonaan karo ay soo jeediyaan sheegashooyin is khilaafaya oo ku saabsan arrin, ula dhaqan sheegashadan sidii ra'yi ahaan halkii aad ka ahaan lahayd xaqiiqo, hana u soo bandhigin hadal toos ah. Iska ilaali inaad u sheegto xaqiiqooyinka ra'yi ahaan. Sheegasho xaqiiqo ah oo aan muran iyo muran lahayn oo ay sameeyeen ilo lagu kalsoon yahay waa in sida caadiga ah si toos ah loogu sheegaa codka Wikipedia, tusaale ahaan cirku buluug maaha [magaca isha] ma rumaysna in cirku buluug yahay . Ilaa mawduucu si gaar ah uga hadlo khilaafka ku saabsan macluumaadka kale ee aan la isku raacsanayn, looma baahna sifo gaar ah sheegashada, in kasta oo ay waxtar leedahay in lagu daro xidhiidh tixraaceed isha lagu taageerayo xaqiijinta . Intaa waxaa dheer, tuduca waa in aan loo qorin sinaba u muuqanaya in la isku haysto. Doorbida luqadda aan la xukumin. Aragtida dhexdhexaadka ah kama damqanayso mana dhayalsato mawduuceeda (ama waxa ilo lagu kalsoon yahay ay ka sheegaan mawduuca), inkastoo tani ay tahay in mararka qaarkood la dheellitiro si aan caddayn. U soo bandhig ra'yiga iyo natiijooyinka iska soo horjeeda ee cod aan danaynayn. Ha tafatirin Marka eexda tifaftirka ee ku wajahan hal aragti gaar ah la ogaan karo maqaalku wuxuu u baahan yahay in la hagaajiyo. Eexda kaliya ee ay tahay in ay muuqato waa eexda loo nisbeeyo isha. Tilmaan caannimada aragtiyaha iska soo horjeeda. Hubi in ka warbixinta ra'yiga kala duwan ee mawduuca si waafi ah uga tarjumayso heerka qaraabada ah ee taageerada aragtiyahaas iyo in aanay siin aragti been ah ee sinnaanta , ama siin miisaan aan munaasab ahayn aragti gaar ah. Tusaale ahaan, in la sheego in Sida laga soo xigtay Simon Wiesenthal , Holocaust wuxuu ahaa barnaamij lagu baabi'inayo dadka Yuhuudda ah ee Jarmalka, laakiin David Irving ayaa ku doodaya falanqayntaani waxay noqon doontaa in la siiyo sinnaanta muuqata ee u dhexeeya aragtida supermajority iyo aragti yar oo yar iyada oo mid kasta loo xilsaaray hal dhaqdhaqaaq oo duurka ah.

Maxaa lagu darayaa oo laga reebayaa

Guud ahaan, ha ka saarin macluumaadka laga soo xigtay encyclopedia oo keliya sababtoo ah waxay u muuqataa eex. Taa beddelkeeda, isku day inaad dib u qorto marinka ama qaybta si aad u gaadho cod dhexdhexaad ah. Macluumadka xagxagashada leh ayaa sida caadiga ah lagu miisaami karaa walxaha laga soo xigtay ilo kale si loo soo saaro aragti dhexdhexaad ah, markaa dhibaatooyinkan oo kale waa in lagu hagaajiyaa marka ay suurtagal tahay habka habsocodka caadiga ah . Ka saar walxaha markaad haysato sabab wanaagsan oo aad u rumaysato inay si khaldan wax u sheegayso ama ku marin habaabiso akhristayaasha siyaabo aan wax looga qaban karin dib u qorista tuducda. Qaybaha hoose waxay bixiyaan tilmaamo gaar ah oo ku saabsan dhibaatooyinka caadiga ah.

Qaab dhismeedka qodobka

Qaab dhismeedka gudaha ee maqaalku wuxuu u baahan karaa feejignaan dheeri ah si loo ilaaliyo dhexdhexaadnimada loogana fogaado dhibaatooyinka sida fargeeto POV iyo miisaanka aan loo baahnayn . Inkasta oo qaab-dhismeedka maqaallada gaarka ah aan, sida caadiga ah, la mamnuucin, waa in taxaddar la sameeyaa si loo hubiyo in bandhigga guud uu yahay mid dhexdhexaad ah.

Kala soocida qoraalka ama nuxurka kale ee gobolo ama qaybo-hoosaadyo kala duwan, oo ku salaysan kaliya POV cad ee nuxurka laftiisa, waxay keeni kartaa qaab-dhismeed aan qarsoodi ahayn, sida wadahadal gadaal iyo gadaal ah oo u dhexeeya taageerayaasha iyo kuwa ka soo horjeeda. [ a ] Waxa kale oo laga yaabaa inay abuurto kala sareyn muuqata oo xaqiiqo ah halkaas oo tafaasiisha tuduca ugu weyni ay u muuqdaan kuwo run ah oo aan muran lahayn, halka walxaha kale ee la soocay loo arko inay yihiin kuwo la isku khilaafsan yahay oo sidaas awgeed ay u badan tahay inay been yihiin. Isku day inaad ku guulaysato qoraal dhexdhexaad ah adiga oo ku laalaabaya doodaha sheekada, intii aad u kala saari lahayd qaybo iska indha tiraya ama iska soo horjeeda.

U fiirso madaxyada, qoraalada hoose, ama walxaha kale ee habaynta kuwaas oo laga yaabo inay si aan haboonayn u door bidaan hal aragti ama hal dhinac oo mawduuca ah. Ka fiirso dhinacyada qaab-dhismeed ama hab-dhismeed ee ku adkeynaya akhristaha inuu si caddaalad ah oo siman u qiimeeyo kalsoonida dhammaan fikradaha khuseeya iyo kuwa la xidhiidha.

Miisaanka saxda ah iyo kan aan loo baahnayn

Dhexdhexaadnimadu waxay u baahan tahay in maqaallada iyo boggaga ugu muhiimsan ay si cadaalad ah u matalaan dhammaan aragtiyaha muhiimka ah ee ay daabaceen ilo lagu kalsoon yahay , iyada oo loo eegayo caannimada aragti kasta oo ilahaas ah. [ c ] Bixinta miisaanka saxda ah iyo ka fogaanshaha siinta miisaan aan munaasab ahayn macnaheedu waa maqaaladu waa inaysan bixin aragtiyo ama dhinacyo laga tirada badan yahay inta badan ama si faahfaahsan sharaxaad sida aragtiyo si weyn loo haysto ama dhinacyo si weyn loo taageeray. Guud ahaan, ra'yiga dadka laga tirada badan yahay waa in aan lagu darin gabi ahaanba, marka laga reebo " eeg sidoo kale " maqaal ku saabsan aragtiyahaas gaarka ah. Tusaale ahaan, maqaalka dhulka si toos ah uma xuso taageerada casriga ah ee fikradda dhulka fidsan , aragtida tiro yar (iyo mid yar); in sidaas la sameeyo waxay siinaysaa miisaan aan loo baahnayn .

Miisaanka aan loo baahnayn ayaa loo bixin karaa siyaabo dhowr ah, oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn qoto dheer ee tafatirka, tirada qoraalka, caannimada meelaynta, isku-dhafka weedhaha, iyo isticmaalka sawir-qaadista. Maqaallada si gaar ah ula xidhiidha aragtida dadka laga tirada badan yahay, aragtiyaha noocan ahi waxa laga yaabaa inay helaan fiiro gaar ah iyo meel bannaan. Si kastaba ha ahaatee, boggagani waa in ay wali si habboon u tixraacaan aragtida aqlabiyadda meel kasta oo ay khusayso waana in aanay si adag u matalin nuxurka aragtida dadka tirada yar. Gaar ahaan, waa in had iyo jeer ay caddahay qaybaha qoraalka ee qeexaya aragtida laga tirada badan yahay. Intaa waxaa dheer, aragtida aqlabiyadda waa in si waafi ah loo sharraxaa si akhristuhu u fahmo sida ay uga duwan tahay aragtida dadka laga tirada badan yahay, iyo murannada ku saabsan dhinacyada aragtida dadka laga tirada badan yahay waa in si cad loo qeexaa oo loo sharraxaa. Inta faahfaahin ee loo baahan yahay waxay ku xiran tahay mawduuca. Tusaale ahaan, maqaallada ku saabsan aragtiyaha taariikhiga ah sida Dhulka fidsan, oo leh tiro yar ama aan lahayn taageereyaal casri ah, waxay si kooban u sheegi karaan booska casriga ah ka dibna ka doodaan taariikhda fikradda si faahfaahsan, iyagoo si dhexdhexaad ah u soo bandhigaya taariikhda caqiidada hadda la aqoonsan yahay. Aragtiyada kale ee laga tirada badan yahay waxay u baahan karaan sharraxaad aad u ballaaran oo ku saabsan aragtida aqlabiyadda si looga fogaado marin habaabinta akhristaha. Fiiri habraaca aragtiyaha darafyada iyo NPOV FAQ .

Wikipedia waa inuusan soo bandhigin khilaaf sida haddii aragtida ay qabaan dadka laga tirada badan yahay ay la macno tahay aragtida aqlabiyadda. Aragtida ay qabaan dadka tirada yar waa in aan la matalin marka laga reebo maqaallada u gaarka ah aragtiyadaas (sida Dhulka fidsan). Siinta miisaan aan munaasab ahayn oo la siiyo aragtida tiro yar ama lagu daro kuwa tiro yar ayaa laga yaabaa inay marin habaabiso qaabka khilaafka. Wikipedia waxa uu rajeenayaa in uu ku soo bandhigo aragtiyo tartamaya oo la siman matalaadooda ilo lagu kalsoon yahay oo ku saabsan mawduuca. Xeerkani ma khuseeyo kaliya qoraalka maqaalka laakiin sidoo kale sawirada, wikilinks, xidhiidhada dibadda, qaybaha, qaab-dhismeedka, iyo dhammaan walxaha kale sidoo kale.

Waxaa laga soo minguuriyay Jimbo Wales ' Sebtembar 2003 dhajinta liiska waraaqaha WikiEN-l : Haddii aragtidu ay ku badan tahay, markaas waa inay fududaato in lagu caddeeyo tixraacyada qoraallada tixraaca ee sida caadiga ah la aqbalo; Haddii fikradda ay qabaan dad tiro yar, markaas waa inay fududaato in la magacaabo kuwa raacsan ; Haddii fikradda ay haystaan ​​dad aad u tiro yar, kama laha Wikipedia, iyada oo aan loo eegin inay run tahay, ama waad caddayn kartaa, marka laga reebo malaha maqaal kaabaya. Maskaxda ku hay in, marka la go'aaminayo miisaanka saxda ah, waxaan tixgelineynaa fidinta aragtida ilo lagu kalsoonaan karo, ma aha ku baahsanaanta tifaftirayaasha Wikipedia ama dadweynaha guud.

Haddii aad caddayn karto aragti ay in yar ama midna rumaysnayn, Wikipedia ma aha meesha lagu soo bandhigo caddayntaas. Marka la soo bandhigo lagana doodo ilo lagu kalsoonaan karo , waxaa laga yaabaa in si habboon loogu daro. Eeg " Ma jiro cilmi-baaris asli ah " iyo " Xaqiijinta ".

Dheelitiran

Dhexdhexaadnimadu waxay u xilsaartaa miisaanka aragtida marka loo eego sida ay caan uga yihiin ilo lagu kalsoon yahay. Si kastaba ha ahaatee, marka ilaha sumcadda leh ay is khilaafaan oo ay ka siman yihiin caannimada, sharax labada dhinac ee aragtida oo ka shaqee dheelitirnaanta. Tani waxay ku lug leedahay in si cad loo qeexo fikradaha iska soo horjeeda, iyada oo laga soo qaadanayo ilo sare ama jaamacadeed kuwaas oo qeexaya khilaafka ka imanaya aragti aan danaynayn.

Isku dheelitirka dhinacyada

Maqaalku waa inuusan siin miisaan aan loo baahnayn dhinacyo yar yar oo mawduuciisa ah, laakiin waa inuu ku dadaalaa inuu dhinac kasta ula dhaqmo miisaan u dhigma daawaynta jidhka oo la isku halayn karo, oo la daabacay oo mawduuca ku saabsan. Tusaale ahaan, sharraxaadda dhacdooyinka goonida ah, xigashada, dhaleecaynta, ama warbixinnada wararka ee la xidhiidha hal mawduuc ayaa laga yaabaa inay noqdaan kuwo la xaqiijin karo oo aan eex lahayn, laakiin wali aan u dhigmin guud ahaan muhiimada ay u leeyihiin mawduuca maqaalka. Tani waa walaac gaar ahaan dhacdooyinkii u dambeeyay ee laga yaabo inay ku jiraan wararka .

Bixinta "sinaanta sinnaanta" waxay abuuri kartaa dheelitirnaan been ah

Marka la tixgelinayo "dhex-dhexaadnimada saxda ah" ... [waxaan] ka taxadarnaa markaan ka warbixineyno sayniska si aan u kala saarno ra'yi iyo xaqiiqo. Marka ay jiraan fikrado la isku raacsan yahay oo ku saabsan arrimaha sayniska, bixinta aragti ka soo horjeeda iyada oo aan la tixgalin "miisaanka saxda ah" waxay keeni kartaa "dheelitir been ah", taasoo la micno ah in daawadayaasha ay u arki karaan arin muran badan ka taagan tahay sida dhabta ah. Taas macnaheedu maaha in saynisyahannada aan su'aalo la waydiin karin amase laga doodi karin, laakiin waa in si sax ah loo baadho wax qabadkooda. Marka lagu daro aragti ka soo horjeeda ayaa laga yaabaa inay ku habboon tahay, laakiin [waa] waa inay si cad u gudbisaa heerka kalsoonida ee ay aragtidu xambaarsan tahay.

- Siyaasadda BBC Trust ee ku aaddan ka warbixinta sayniska 2011 Eeg warbixinta la cusboonaysiiyay ee 2014. In kasta oo ay muhiim tahay in lagu xisaabtamo dhammaan fikradaha muhiimka ah ee mawduuc kasta, siyaasadda Wikipedia ma sheegayso ama tilmaamayso in aragti kasta oo laga tirada badan yahay, aragtida cirifka ah , ama sheegashada aan caadiga ahayn loo baahan yahay in la soo bandhigo iyada oo ay weheliso deeqda waxbarasho ee caadiga ah ee la aqbalo sida haddii ay yihiin kuwo siman. Waxaa jira caqiido badan oo noocaas ah oo adduunka ah, qaar caan ah iyo qaar yar oo la yaqaan: waxay sheeganayaan in Dhulku uu fidsan yahay , in Knights Templar uu haysto Grail Quduuska ah , in Apollo Moon soo degay ay ahaayeen been abuur , iyo kuwa la mid ah. Fikradaha shirqoolka , cilmiga been abuurka ah , taariikhda mala-awaalka ah , ama fikradaha macquulka ah laakiin aan la aqbalin waa in aan la sharciyeynin marka la barbardhigo deeqaha waxbarasho ee la aqbalay. Mawqif kama qaadanno arrimahan annagoo ah qoraa encyclopedia, ama diiddan ama diiddan; Kaliya waxaan ka tagnay macluumaadkan halka lagu daro ay si aan macquul ahayn u sharciyaynayso, oo haddii kale ku darno oo ku qeexno fikradahan macnaha guud ee khuseeya deeq-waxbarasho la aasaasay iyo caqiidada adduunka ballaadhan.

Samaynta malo-awaal lagama maarmaan ah

Marka maqaallo la qorayo, waxaa jiri kara kiisas samaynta malo-awaalka qaarkood ay lagama maarmaan u tahay in mawduuc laga gudbo. Tusaale ahaan, qoraal ku saabsan korriinka, waxtar ma leh in la damiyo muranka abuurista-evolution ee bog kasta. Dhab ahaantii ma jiraan mawduucyo socon kara iyada oo aan la samayn malo ah in qof uu heli karo muran. Tani run maaha oo kaliya bayoolajiga koboca laakiin sidoo kale falsafada, taariikhda, fiisigiska, farshaxanka, nafaqada, iwm.

Way adag tahay in la dejiyo xeer, laakiin mabda'a soo socda ayaa ku caawin kara: malaha ma jirto sabab wanaagsan oo looga hadlo malo-awaalka qaar ka mid ah bogga la bixiyay haddii malo-awaalkaas si qoto dheer looga hadlo bog kale . Si kastaba ha ahaatee, tilmaame kooban, aan daahsoonayn ama wikilink ayaa laga yaabaa inay habboon tahay.

Doorashada ilaha

Mabda 'ahaan, dhammaan maqaallada waa in ay ku saleysnaadaan kuwo la isku halleyn karo , madax-bannaan , ilo daabacan oo labaad oo sumcad ku leh hubinta iyo saxnaanta. Markaad wax ka qorayso mawduuc, ku salaynta nuxurka ilaha la isku halayn karo ee ugu ixtiraamka badan uguna awooda badan waxay caawisaa ka hortagga eexda, miisaanka aan loo baahnayn, iyo khilaafyada kale ee NPOV. Isku day maktabadda buugaagta sumcadda leh iyo maqaallada joornaalka, oo ka raadi khadka si aad u hesho ilaha ugu kalsoonaan karo. Haddii aad u baahan tahay in lagaa caawiyo helitaanka ilo tayo sare leh, weydii tifaftirayaasha kale bogga hadalka ee maqaalka aad ka shaqaynayso, ama weydii miiska tixraaca .

Eexda ilaha

Doodda guud ee muranka ku saabsan ilo lagu kalsoonaan karo ayaa ah in hal il la xagliyo, taasoo la macno ah in ilo kale la door bido. Tifaftirayaasha qaar ayaa ku doodaya in ilaha eexsan aan la isticmaalin sababtoo ah waxay soo bandhigaan POV aan habboonayn maqaal. Si kastaba ha ahaatee, ilaha eexda si dabiici ah looma diido iyadoo lagu salaynayo eex kaliya, in kasta oo dhinacyada kale ee isha laga yaabo inay ka dhigaan mid aan sax ahayn. Aragti dhexdhexaad ah waa in lagu gaaraa iyada oo la miisaamayo eexda laga helayo ilo ku salaysan miisaanka ra'yiga ee ilo lagu kalsoon yahay oo aan laga saarin ilo aan waafaqsanayn aragtida tifaftiraha. Tani macnaheedu maaha in meel kasta oo eex ah la isticmaalo; Waxaa laga yaabaa inay si fiican ugu adeegto maqaal ka fiican in laga saaro walxaha gebi ahaanba .

Mawduucyo muran badan

Wikipedia waxa uu wax ka qabtaa meelo badan oo inta badan ah mawduucyo doodo adag ka dhashaan labadaba dunida dhabta ah iyo tafaftirayaasha encyclopedia. Fahamka saxda ah iyo ku dhaqanka NPOV ayaa laga raadsadaa dhammaan aagagga Wikipedia, laakiin inta badan ayaa kuwan looga baahan yahay.

Aragtiyo qallafsan iyo cilmiga been abuurka ah

Aragtiyada cilmi-nafsiga ah waxaa soo bandhigay taageerayaashu saynis ahaan laakiin sifo ahaan way ku guul daraysteen inay u hoggaansamaan heerarka sayniska iyo hababka . Taa beddelkeeda, dabeecaddiisa, is-afgaradka cilmigu waa aragtida ugu badan ee saynisyahannadu ee ku aaddan mawduuc. Sidaa darteed, marka laga hadlayo mowduucyo cilmi-nafsiyeedka , waa inaynaan ku qeexin labadan aragtiyood ee iska soo horjeeda inay siman yihiin midba midka kale. Iyadoo cilmi-baadhista been-abuurka ah laga yaabo in xaaladaha qaarkood ay muhiim u tahay maqaal, waa inaysan daboolin sharraxaadda aragtida guud ee bulshada sayniska .

Ku darida kasta oo ka mid ah geesaha ama aragtiyaha sayniska ee been abuurka ah waa inaysan siin miisaan aan loo baahnayn . Farqiga ama aragtida been abuurka ah waa in si cad loo sifeeyaa. Sharaxaad ku saabsan sida khubarada ku xeel dheer arrimahan khusayso ay uga fal-celiyeen aragtiyahaas waa in si weyn loogu daraa. Tani waxay naga caawinaysaa inaan si cadaalad ah u qeexno aragtiyaha kala duwan. Tani waxay khusaysaa dhammaan noocyada maaddooyinka cirifka ah, tusaale ahaan, foomamka nacaybka taariikhiga ah ee ay tixgeliyaan ilo lagu kalsoonaan karo si ay u helaan caddayn ama si firfircoon u indho-tiraan caddaynta, sida sheegashooyinka ah in Pope John Paul I la dilay , ama in Apollo Moon soo degista la been abuuray .

Fiiri Wikipedia hab-raacyada cilmiga been-abuurka ah ee la aasaasay si ay kaaga caawiso go'aan ka gaarista in mawduuca si habboon loogu kala saaro sayniska been abuurka ah.

Diinta

Marka laga hadlayo caqiidooyinka iyo dhaqamada, waxa ku jira Wikipedia waa in aanay koobin oo keliya waxa dhiirigeliya shakhsiyaadka haysta caqiidooyinkan iyo dhaqamadan laakiin sidoo kale lagu xisaabtamayo sida caqiidooyinkan iyo dhaqamadaas ay u horumareen. Maqaallada Wikipedia ee taariikhda iyo diinta waxay ka soo qaataan qoraallada muqadaska ah ee diinta sida ilaha aasaasiga ah iyo shaqooyinka qadiimiga ah, taariikhiga ah, iyo sayniska ee casriga ah sida ilaha sare iyo sare .

Qaar ka mid ah dadka raacsan diinta ayaa laga yaabaa inay diidaan in taariikhda muhiimka ah loola dhaqmo caqiidadooda sababtoo ah aragtidooda falanqaynta ayaa ka soo horjeeda diintooda. Aragtidooda waxaa lagu xusi karaa haddii ay diiwaan gelin karaan ilo ku habboon, oo lagu kalsoonaan karo, laakiin ogow ma jiraan wax khilaaf ah. Siyaasadda NPOV macnaheedu waa tifaftirayaasha Wikipedia waa inay isku dayaan inay qoraan weedho sidan oo kale ah: "Dhibaatooyinka Frisbeetarians qaarkood (sida Rev. Goodcatch) waxay aaminsan yihiin Tani iyo Taas waxayna tixgeliyaan kuwa ay ahaayeen mabaadi'da Frisbeetarianism laga soo bilaabo maalmihii ugu horreeyay. Qaybo gaar ah oo isku magacaabay Ultimate Frisbeetarianists - oo ay saameyn ku yeesheen natiijooyinka taariikhyahannada casriga ah ee Dr. falanqaynta iyo Prof. Iconoclast ee carbon- shukaansi shaqada) — weli aaminsan this, laakiin mar dambe ma rumaysan in, iyo halkii ay aaminsan yihiin Wax kale."

Dhowr kelmadood oo macnayaal gaar ah ku leh daraasaadka diintu waxay leeyihiin macnayaal kala duwan marka loo eego macnaha rasmiga ah ee aan rasmiga ahayn, tusaale ahaan, aasaaska , khuraafaadka , iyo (sida ku jirta cutubka hore) muhiimka ah . Maqaallada Wikipedia ee ku saabsan mawduucyada diiniga ah waa inay taxaddaraan inay erayadan u adeegsadaan oo keliya dareenkooda rasmiga ah si ay uga fogaadaan inay gef aan loo baahnayn u geystaan ​​ama marin habaabiyaan akhristaha. Taa beddelkeeda, tifaftirayaashu waa inaysan ka fogaan adeegsiga erey-bixin ay dejiyeen inta badan ilaha hadda la isku halayn karo iyo kuwa khuseeya mawduuca iyagoo ka damqanaya aragti gaar ah ama walaac laga yaabo in akhristayaasha ay ku khaldaan macnaha rasmiga ah iyo kuwa aan rasmiga ahayn. Faahfaahinta ereyada gaarka ah waxaa laga heli karaa

Fargeeto-aragtiyeed

Fargeeto POV waa isku day lagu doonayo in lagaga baxsado siyaasadda dhexdhexaadnimada iyadoo la abuurayo maqaal cusub oo ku saabsan mawduuc horay loogu daaweeyay maqaal, inta badan si looga fogaado ama loo muujiyo fikradaha xun ama xaqiiqooyinka togan. Fargeetooyinka POV lagama oggola Wikipedia.

Dhammaan xaqiiqooyinka iyo aragtiyaha muhiimka ah ee mawduuca la bixiyay waa in lagu daaweeyaa hal maqaal marka laga reebo qodobka qodob-hoosaadka spinoff . Mawduucyada qaar aad bay u weyn yihiin oo hal maqaal si macquul ah uma dabooli karo dhammaan wejiyada mawduuca, sidaas darteed qodob-hoosaad spinoff ah ayaa la abuuray. Tusaale ahaan, Evolution run ahaantii iyo aragti ahaan waa qodob-hoosaad ka mid ah Evolution , iyo muran-abuurka abuurista waa qayb-hoosaad ka mid ah abuurista . Kala qaybsanaanta noocan ahi waa mid la ogol yahay oo keliya haddii laga soo qoro aragti dhexdhexaad ah waana inaanay noqon isku day lagu doonayo in lagaga baxsado habka la isku raacsan yahay ee qodob kale.

Sida dhexdhexaadnimada loo qoro

Magacaabidda

Xaaladaha qaarkood, magaca mawduuca loo doortay wuxuu muujin karaa eex. In kasta oo ereyada dhexdhexaadka ah ay guud ahaan door bidaan, doorashada magaca waa in lagu dheellitiraa si aan caddayn. Haddaba, haddii magaca si weyn loogu isticmaalo ilo lagu kalsoonaan karo (gaar ahaan kuwa ku qoran Ingiriisida) oo sidaas awgeed ay u badan tahay in akhristayaasha ay si fiican u aqoonsadaan, waxaa laga yaabaa in la isticmaalo inkasta oo qaarkood ay u arki karaan mid xag-jir ah. Tusaale ahaan, magacyada aadka loo isticmaalo ee " Boston Massacre ", " Teapot Dome fadeexad ", iyo " Jack the Ripper " waa dariiqooyin sharci ah oo lagu tixraacayo maadooyinka su'aasha ah in kasta oo ay u muuqdaan inay xukunka ka gudbaan. Magaca ugu fiican ee mawduuca loo isticmaalo waxa uu ku xidhan yahay macnaha guud ee lagu xusay. Waxa laga yaabaa inay ku habboon tahay in la sheego magacyo kale iyo murannada isticmaalkooda, gaar ahaan marka mawduuca laga hadlayo laftiisa yahay mawduuca ugu muhiimsan ee laga hadlayo.

Taladani waxay si gaar ah u khusaysaa cinwaannada maqaallada. In kasta oo erayo badan laga yaabo in ay yihiin kuwo si guud loo isticmaalo, hal magac waa in loo doortaa sida cinwaanka maqaalka, iyada oo la raacayo siyaasadda cinwaanka maqaalka (iyo tilmaamaha ku habboon sida magacyada juqraafiyeed ).

Magacyada maqaallada ee isku dara magacyo kale waa la niyad jabiyay. Tusaale ahaan, magacyada sida "Derry/Londonderry", "Aluminium/Aluminium", iyo "Flat Earth (Round Earth)" waa inaan la isticmaalin. Taa beddelkeeda, magacyo kale waa in la siiyaa magacooda ku habboon qodobka laftiisa, oo dib u habeyn lagu sameeyo sida ku habboon.

Magacyada maqaallada qaarkood ayaa sharraxaya halkii ay ahaan lahaayeen magac dhab ah. Magacyada qeexitaannada waa in si dhexdhexaad ah loo qeexaa, si aan loo soo jeedin fikrado ku wajahan ama ka soo horjeeda mawduuc, ama in nuxurka maqaalka lagu koobo aragtiyo dhinac gaar ah oo arrin ah (tusaale, maqaal cinwaankiisu yahay "Dhaliilaha X" waxaa laga yaabaa in si fiican loogu magacaabo "Aragtida Bulshada ee X"). Magacyada dhexdhexaadka ah waxay dhiirigeliyaan fikrado badan iyo qorista maqaalka mas'uulka ah.

Cod aan eex lahayn

Wikipedia wuxuu qeexayaa khilaafyada, laakiin kuma lug yeesho iyaga. Sifada dhexdhexaadka ah ee khilaafyadu waxay u baahan tahay soo bandhigida aragtiyo leh cod dhexdhexaad ah oo joogto ah; Haddii kale, maqaaladu waxay ku dhammaadaan faallooyin xisbi xitaa iyadoo la soo bandhigayo dhammaan fikradaha khuseeya. Xataa halka mowduuca lagu soo bandhigo xaqiiqooyin aan ahayn ra'yi, codad aan habboonayn ayaa lagu soo bandhigi karaa sida xaqiiqooyinka loo doorto, loo soo bandhigo, ama loo habeeyo. Maqaallada dhexdhexaadka ah waxaa lagu qoray cod siinaya eex la'aan, sax ah, iyo matalaad saami ah dhammaan jagooyinka ku jira maqaalka.

Codka maqaallada Wikipedia waa in uu ahaado mid dhexdhexaad ah, oo aan taageersanayn mana diidin aragti gaar ah. Isku day inaadan si toos ah uga soo xigan ka qaybgalayaasha muranka kululi ka dhexeeyo; halkii, soo koob oo u soo bandhig doodaha si aan eex lahayn, dhawaaq rasmi ah.

Habeenka Xiddigaha — rinjiyeyn fiican mise rinjiyeyn xun? Taasi maaha in aan go'aan ka gaarno, laakiin waxaan ogaannaa waxay kuwa kale dhahaan.

Maqaallada Wikipedia ee ku saabsan fanka iyo mowduucyada kale ee hal-abuurka ah (tusaale, fannaaniinta, jilayaasha, buugaagta, iwm.) waxay u janjeeraan inay noqdaan kuwo waxtar leh . Tani waa meel ka baxsan encyclopedia. Fikradaha bilicsanaanta waa kala duwan yihiin oo kala duwanaansho leh - waxaa laga yaabaa inaynaan dhammaan ku heshiin cidda uu yahay soprano ugu weyn adduunka. Si kastaba ha ahaatee, waxaa habboon in la xuso sida farshaxan ama shaqo ay u soo dhaweeyeen khubaro caan ah, dhaleeceyn, iyo dadweyne kale. Tusaale ahaan, maqaalka Shakespeare waa inuu ogaadaa in si weyn loogu tixgeliyo mid ka mid ah qorayaasha ugu waaweyn luqadda Ingiriisiga labadaba aqoonyahannada iyo dadweynaha. Si kastaba ha ahaatee, ma aha in ay sheegto in Shakespeare uu yahay qoraaga ugu weyn luqadda Ingiriisiga. Guud ahaan, mararka qaarkood waa la oggol yahay in la xuso sumcadda mawduuca marka sumcaddaasi ay tahay mid baahsan oo suurtogal ah in ay wax ka sheegaan ama ay xiiseeyaan akhristayaasha. Maqaallada ku saabsan shaqooyinka hal-abuurka ah waa inay bixiyaan dulmar guud oo ku saabsan tafsiirkooda guud, iyadoo la doorbidayo tixraacyada khubarada haya tafsiirradaas. Dhaleeceynta dadweynaha iyo cilmi-nafsiga ee la xaqiijin karo waxay bixiyaan macnaha waxtarka leh ee shaqooyinka farshaxanka.

U tilmaanta iyo qeexida weedhaha eexda

Odhaahyada eexda ah ee ra'yiga waxaa lagu soo bandhigi karaa oo kaliya sifo qoraal ah . Tusaale ahaan, "John Doe waa ciyaaryahanka ugu fiican baseball" wuxuu muujiyaa ra'yi mana aha in lagu caddeeyo Wikipedia sidii inay xaqiiqo tahay. Waxaa lagu dari karaa sida hadal run ah oo ku saabsan ra'yiga: "Xirfadaha baseball John Doe waxaa ammaanay gudaha baseball sida Al Kaline iyo Joe Torre." Fikradaha wali waa inay noqdaan kuwo la xaqiijin karo oo si habboon loo tixraacay .

Hab kale ayaa ah in la caddeeyo ama la caddeeyo bayaanka, iyadoo la bixinayo tafaasiisha dhabta ah ee dhabta ah. Tusaale ahaan: "John Doe wuxuu lahaa celceliska feedhka ugu sarreeya ee horyaallada waaweyn laga bilaabo 2003 ilaa 2006." Waxaa laga yaabaa in dadku ay weli ku doodaan inuu ahaa ciyaaryahankii ugu fiicnaa baseball, laakiin kuma doodi doonaan arrintan.

Ka fogow rabitaanka inaad ku soo celiso weedhaha eexda ama ra'yiga erayada weasel , tusaale ahaan, "Dad badan ayaa u maleynaya in John Doe uu yahay ciyaaryahanka ugu fiican baseball." Dadkee? Immisa ? ("Dadka intooda badan waxay u maleynayaan" in la aqbali karo kaliya marka ay taageeraan ugu yaraan hal sahan oo la daabacay.)

Erayada la daawado

Ma jiraan ereyo ama tibaaxo mamnuuc ah Wikipedia, laakiin tibaaxaha qaarkood waa in si taxadar leh loo isticmaalo, sababtoo ah waxay soo bandhigi karaan eex. Tusaale ahaan, kelmadda sheegasho , sida ku jirta "Jim wuxuu sheegay in uu bixiyay sandwich", waxa ay muujin kartaa kalsooni darro . Isticmaalka tan ama tibaaxo kale oo shaki ah waxay ka dhigi kartaa maqaal u muuqda mid kor u qaadaya hal boos oo kale. Isku day inaad si fudud u sheegto xaqiiqada adoon isticmaalin ereyadan raran ; tusaale ahaan, "Jim wuxuu sheegay in uu bixiyay sandwich-ka". Ku dadaal in aad baabi'iso odhaahyada sasabanaya , wax-ka-dilista, aan caddayn, ama la isku halayn karo, ama taageeraya aragti gaar ah (haddii aanay tibaaxahaasi qayb ka ahayn xigasho laga soo xigtay ilo xusid mudan mooyaane).

Diidmada iyo caddaynta guud

Aasaasaha Wikipedia Jimmy Wales wuxuu ka hadlayaa NPOV WikiConference Hindiya

Diidmada ama cabashooyinka caadiga ah ee lagu soo qaaday siyaasadda NPOV ee Wikipedia ayaa lagu soo koobay cinwaan hoosaadka hoose. Maadaama siyaasadda NPOV aysan inta badan aqoon u lahayn soogalootiga-oo ay udub dhexaad u tahay habka Wikipedia-arrimo badan oo ku xeeran ayaa horay loo daboolay si aad u ballaaran. Haddii aad hayso wax cusub oo aad ku biirinayso doodda, waxaad isku dayi kartaa bogga hadalka siyaasadda . Kahor intaadan weydiin, fadlan dib u eeg xiriirinta hoose.

Dhexdhexaadnimada

"Ma jiro wax la yiraahdo ujeedo" Qof kasta oo leh falsafad kasta oo falsafadeed waa ogyahay inaan dhammaanteen leenahay eex. Haddaba, sidee ayaan si dhab ah ugu qaadan karnaa siyaasadda NPOV? Dhexdhexaadnimo la'aan marmarsiiyo looga dhigo in la tirtiro Siyaasadda NPOV ayaa mararka qaarkood loo adeegsadaa marmarsiinyo si loo tirtiro qoraallada loo arko inay eexsan yihiin. Miyaanay tani dhibaato ahayn? Habayn fudud—maxay ka dhigan tahay? Qayb hore oo siyaasaddan ka mid ah oo la yiraahdo "Qaabka fudud" ayaa tiri, "Ceeb xaqiiqooyinka, oo ay ku jiraan xaqiiqooyinka ku saabsan ra'yiga-laakin ha sheegin ra'yiga laftooda." Maxay tani ka dhigan tahay?

Isku dheelitirka aragtiyo kala duwan

U qorida qofka ka soo horjeeda Kuma qancin waxa aad ka leedahay "Qoritaanka qofka ka soo horjeeda". Ma rabo inaan u qoro kuwa ka soo horjeeda. Intooda badani waxay ku tiirsan yihiin inay runta sheegaan hadallo badan oo been abuur ah oo muujinaya. Ma waxaad leedahay si aan dhexdhexaad ugu noqdo maqaal qorista, waa inaan been sheegaa si aan u matalo aragtida aan diidanahay? Muuqaalo anshax xumo ah Ka waran aragtiyaha akhlaaqda xun u ah akhristayaasha intooda badan, sida diidmada Holocaust, ee dadka qaarkiis ay dhab ahaantii haystaan? Hubaal inaynaan dhexdhexaad ka noqonin iyaga ?

Khilaafaadka tifaftiraha

La tacaalida wax ku biiriyaasha eexda Waan ku raacsanahay siyaasadda eex la'aanta, laakiin waxaa jira qaar halkan u muuqda inay si buuxda u eexanayaan. Waa inaan ku wareegaa oo aan ka daba nadiifiyaa iyaga. Maxaan sameeyaa? Ka fogaanshaha khilaafyada joogtada ah Sideen uga fogaan karnaa dagaal joogto ah oo aan dhammaanayn oo ku saabsan arrimaha dhexdhexaadnimada?

Taariikhda

Dhexdhexaadka Aragtida" waa mid ka mid ah fikradaha maamul ee ugu da'da weyn Wikipedia. Asal ahaan ka soo muuqday gudaha Nupedia oo cinwaan looga dhigay " Siyaasad aan eex lahayn ", waxaa diyaariyay Larry Sanger 2000. Sannadkii 2001, Sanger wuxuu soo jeediyay in laga fogaado eexda sida mid ka mid ah "xeerarka la tixgeliyo" Wikipedia . Tan waxa lagu habeeyey ujeeddada siyaasadda NPOV si loo soo saaro encyclopedia aan eex lahayn. Bayaanka siyaasadda NPOV ee asalka ah ee Wikipedia waxaa ku daray Sanger December 26, 2001. Jimmy Wales waxa uu u qalmay NPOV sida "aan laga gorgortami karin", si joogto ah, inta lagu jiro doodaha kala duwan: Bayaanka 2001 , Noofambar 2003 , Abriil 2006 , Maarso 2008 .

Ma jiro cilmi-baaris asal ah (MAYA) iyo xaqiijinta (V) oo asalkoodu ka soo jeedo siyaasadda NPOV iyo dhibaatada wax ka qabashada miisaanka aan loo baahnayn iyo aragtiyaha cirifka ah . Siyaasadda NOR waxaa la aasaasay 2003 si wax looga qabto isticmaalka dhibka leh ee ilaha. Siyaasadda xaqiijinta waxaa la aasaasay 2003 si loo hubiyo saxnaanta maqaallada iyadoo lagu dhiirigelinayo tifaftirayaasha inay xigaan ilo. Horumarinta qaybta aan miisaanka lahayn ayaa sidoo kale bilaabmay 2003, kaas oo liiska boostada ee Jimmy Wales ee Sebtembar ay ahayd qalab.