U bood nuxurka

Wikipedia:Caannimada (dadka)

Laga soo xigtay Wikipedia, Insaykalobeedhiya xorta ah

Wikipedia dhexdeeda, Caannimada waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Marka ay joogto Dadka, qofka oo ah mawduuca maqaalka taariikh nololeedka waa inuu noqdaa mid "fiiro mudan"[1] ama "xusid mudan"[2]—taas oo ah, "habboon"[2] ama "muhiim ah, xiiso leh, ama aan caadi ahayn oo ku filan in lagu fiiro ama lagu diwaan geliyo"[1] Wikipedia dhexdeeda si loo siiyo warbixin qwritten ah oo ku saabsan taariikhda noloshiisa. "Xusidda" marka loo eego caannimada ama caanka ah—in kasta oo ayan ahayn mid aan xiriir la lahayn—waa mid darajada labaad ah.

Tilmaamahan xusidda ee taariikh-nololeedyada[3] wuxuu ka tarjumayaa isku raacsanaanta lagu gaareen wadahadallada iyo lagu caddayeeyay hab-dhaqanka aasaasay, wuxuuna xog ka bixiyaa go'aannada ku saabsan in maqaal ku saabsan qof la qori doono, la isku dari doono, la tirtiri doono, ama sii horumarin doono. Wixii talo ah oo ku saabsan sida loo qoro maqaallada taariikh-nololeedka, eeg Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool.

Cinwaanka maqaalku waa inuu fahsiiyaa waxa maqaalku ku saabsan yahay. Haddii ay jirto xog habboon oo ku filan in lagu buuxiyo maqaal ku saabsan qof, markaas magaca qofkaas wuxuu noqonayaa cinwaanka ugu ku habboon, sida Abraham Lincoln ama Marie Curie. Haddii, si kastaba ha ahaatee, ay jirto oo kaliya xog ku filan oo ku saabsan dhacdo xusid mudan oo ku xiran qofka, markaas maqaalku waa in loogu cinwaandeeyo gaar ahaan dhacdaydaas, sida Dhacdadii Travis Walton. Mararka qaarkood marka qof caan ah uu meel ku dhinto, waxaa jira xog ku filan oo loogu talagalay maqaal ku saabsan dhimashadiisa, sida Dhimashadii Michael Jackson ama Dhimashadii Diana, Princess of Wales. Haddii maqaalka ugu muhiimsan ee qof xusid mudan uu yahay mid aad u dheer oo aan habboonayn in lagu doogo dhammaan shuqulladiisa, markaas bog gaar ah ayaa loo abuurayo xogtaas, sida Qoraallada George Orwell. Haddii qofku uu ahaa falanqaynta dil xusid mudan, markaas cinwaan sida Dillkii Brian Thompson ama Dilkii Kitty Genovese waa mid ku habboon.

Shuruudaha aasaasiga ah

Koobans:

Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan haddii ay helaan daboosho muhiim ah oo ka timaada ila la daabacay oo badan[4] oo ah ilo labaad, oo ah kuwo la xusi karo, madax bannaan ka ah mufakiriinta midba midka kale,[5] iyo madax bannaan ka ah mawduuca.[6]

  • Haddii qoto-dheerida dabooshada ee il kasta oo la siiyay ayan ahayn mid muhiim ah, markaas ilo madax-bannaan oo badan ayaa lagu birlabi karaa si loo muujiyo xusidda; dabooshada yar oo ka timaada ilaha labaad caadi ahaan ma aha mid ku filan oo lagu aasaaso xusidda.[7]
  • Ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa in lagu taageero qoraalka maqaalka dhexdiisa, laakiin kama qayb qaataan caddaynta xusidda mawduuca.

Dadka buuxiya shuruudaha aasaasiga ah waxaa loo qaadan karaa kuwo xusid mudan iyadoo aan loo eegin shuruudaha dheeraadka ah ee hoose. Maqaallada wali looma abuurayo dadkaas haddii ay ku caddeynayaan shuruudaha ka saarista, sida kuwa xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya, ama kuwa lagu xusay Wikipedia:Maaha.

Shuruudaha dheeraadka ah

Dadka waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan haddii ay buuxiyaan mid ka mid ah heerarkan ku xusan hoos. Baaqashada buuxinta shuruudaha ma aha caddeyn dhameystiran oo muujinaysa in mawduuca ma aha in lagu soo daro; Taa beddelkeeda, buuxinta mid ama ka badan ma dammaanad qaadayso in mawduuca lagu soo dari doono.

Qof aan buuxin shuruudahaas dheeraadka ah wali wuxuu noqon karaa mid xusid mudan marka loo eego Wikipedia:Caannimada. Tifaftirayaashu waxay heli karaan shuruudahaas kuwo caawiya marka ay go'aaminayaan in lagu calaamadeeyo maqaalka inuu u baahan yahay tixraacyo dheeraad ah (iyadoo la isticmaalayo {{BLP sources}} tusaale ahaan), ama Taa beddelkeeda ay bilaabaan wadahadalka tirtiridda.

Taariikh-nololeed kasta

Kooban:
  1. Qofku wuxuu heley abaal marin ama maamuus caan ah oo muhiim ah, ama waxaa loo magacaabay abaal marintaas dhowr jeer; ama
  2. Qofku wuxuu sameeyay kaalmo aad loo aqoonsaday oo qayb ka ah diwaan-gelinta taariikhda socota ee goob gaar ah;[8] ama
  3. Qofku wuxuu diwaan-gelin ku leeyahay qaamuuska taariikh-nololeedka qaranka ee caadiga ah ee dalka (tusaale. Qaamuuska Taariikh Nololeedka Qaranka).

Akadeemikada

Akaademikada, cilmi-baarayaasha, mufakiriinta iyo aqoonyahannada kale (ee la isku yiraahdo "Akaademikada" si loo fududeeyo) waxay saameyn muhiim ah ku leeyihiin dalka fikradaha iyagoo aan taariikh-nololeedkooda loogu hayn ilo labaad.

Xirfadlayaasha okhtiraaca ama incaanta

Koobans:

Tilmaamahan wuxuu quseeyaa qoraayaasha, tifaftirayaasha, saxaafiyiinta, sameeyayaasha filimada, sawir-qaadayaasha, fannaaniinta, naqshadeeyayaasha dhismaha, iyo xirfadlayaasha kale ee ikhtiraaca. Qofkaas u dhowdahay inuu yahay mid xusid mudan haddii:

  1. Qofka loo tixgeliyo inuu yahay shakhsi muhiim ah ama aad looga soo qato asxaabtiisa ama kuwo ka dambeeyay; ama
  2. Qofka lagu yaqaan inuu keenay fikrad, aragti, ama farsamo cusub oo muhiim ah; ama
  3. Qofku uu abuuray ama kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay abuurista shuqul muhiim ah ama aad loo yaqaan ama ururin shuqul ah. Dheeraad ah, shuqulkaas waa inuu ahaa mawduuca ugu muhiimsan ee maqaallo ama dib u eegis badan oo ka timaada joornaalo madax bannaan, ama shuqul madax-bannaan oo xusid mudan (tusaale ahaan, buug, filim, ama taxane telefishan, laakiin caadi ahaan ma aha qayb kaliya oo taxane telefishan ah); ama
  4. Shuqulka qofka (ama shuqulladiisa) wuxuu: (b) noqday astaan muhiim ah, (t) ahaa qayb muhiim ah oo ka mid ah bandhig muhiim ah, (j) heley fiiro muhiim ah oo ka timaada naqdiyayaasha, ama (x) lagu matalay ururinta joogtada ah ee sawirada ama madxafyada dhowrka ah ee xusidda mudan.

Dhibbanayaasha iyo dambiilayaasha

Koobans:

Qof lagu yaqaan oo kaliya oo u xiran dambi ama maxkamad dambi ma aha inuu caadi ahaan noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah oo gaar ah haddii uu jiro maqaal jira oo lagu soo dari karo maaddada insayklopediya ah ee laga heli karo ee ku saabsan qofkaas.

Haddii uu jiro maqaal jira oo noocaas ah, waxay noqon kartaa mid ku habboon in la abuuro maqaal yar oo ka dhashay, laakiin kaliya haddii tani ay lagama maarmaan u tahay tixgelinno ku saabsan laxanka maqaalka.

Marka ayan jirin maqaallo ku habboon oo jira, dambiilaha ama dhibbanaha laga hadlayo waa inuu noqdo mawduuca maqaal Wikipedia ah kaliya haddii mid ka mid ah kuwan hoose uu quseeyo:

Dhibbanayaasha, iyo kuwa si dhab ah aan dambiga lahayn ama dambiga laugu xukumay si aan sax ahayn,

  1. Dhibbanaha ama qofka dambiga si aan sax ahayn loogu xukumay, iyadoo u hoggaansamayso Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool, wuxuu kaalinta ugu muhiimsan ka qaatay dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhakdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.[9]

Dambiilayaasha,

  1. Dhibbanaha dambigu waa shakhsi aad loo yaqaan oo heer qaran ama heer dhex-dhexaad ah, oo ku jira, laakiin aan xaddidnayn, siyaasiyiinta ama dadka caanka ah;[10] ama
  2. Ujeedada dambiga ama sameynta dambigu waa mid aan caadi ahayn—ama loo tixgeliyay mid xusid mudan—si ay u noqoto dhacdo taariikhi ah oo aad loo dukumenteeyay. Guud ahaan, muhiimadda taariikhi ah waxaa muujinaya dabooshada socota ee dhacdayda ka timaada ilo la cuskan karo oo ah kuwa labaad oo ka badan warbixinnada wararka ee xilligaas oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.[11]
    • Fiiro gaar ah: Qof nool oo lagu eedeeyay dambi waxaa loo qaadayaa bilaa dambi ilaa iyo marka Maxkamad ay go'aan ka gaarto. Tifaftirayaashu waa inay tixgelin xooggan ka bixiyaan aan abuurista maqaal ku saabsan dambiilaha lagu eedeeyay marka aan wali dambi lagu xukun.

Aktorrada iyo Madadaaliyayaasha

Koobans:

Tilmaamahan wuxuu quseeyaa aktorrada, fannaaniinta codka, majaajilaystayaasha, kuwa aragtida dhiibta, aktorrada filimada qaawan, moodellada, iyo dadka caanka ah. Qofkaas waxaa loo tixgelin karaa mid xusid mudan haddii:

  1. Qofku uu kaalimo muhiim ah ka qaatay filimada xusidda mudan, taxanaha telefishanka ee xusidda mudan, bandhigyada masraxa, ama soosaarista kale ee xusidda mudan; ama
  2. Qofku uu sameeyay kaalmo gaar ah, oo badan ama ikhtiraac ah oo ku saabsan goobta madadaalada.

Siyaasiyiinta iyo xaakinnada

Koobans:

Kuwani waxaa loo qaadayaa inay yihiin kuwo xusid mudan:

  • Siyaasiyiinta iyo xaakinnada ka soo qabtay xilalka dowladeed ee heer dhex-dhexaad, heer qaran, ama (dalalka leh nidaamka federaalka ama nidaamka isku midka ah) heer gobol/gobollo, ama ka mid ahaa baarlamaannada heerarkaas.[12] Tani waxay sidoo cualquileya dadka loo doortay xilalkaas laakiin aan wali la wareegin.

Maso'uuliyiinta hoose ee loo doortay doorashooyinka[13] waxay noqon karaan kuwo xusid mudan haddii qoto-dheerida dabooshada ay ka fogaato xusidda yar iyo ogeysiisyada caadiga ah.[14]

Musharraxiinta aan dooran ee xilalka siyaasadeed guud ahaan looma qaadayo inay yihiin kuwo xusid mudan si gaar ah musharraxnimadooda darteed. Dabooshada ololaha caadiga ah ma aasaasto xusidda. Musharraxiintu waxay noqon karaan kuwo xusid mudan kaliya marka ay yihiin mawduuca, ama saameynta ololahoodu uu helo daboosho badan, madax-bannaan, oo qoto dheer oo ka baxsan warbixinnada caadiga ah.

Shakhsiyaadka ciyaaraha

Kooban:

Ciyaaryahan u dhowdahay inuu helo daboosho muhiim ah oo ka timaada ilo labaad oo badan, oo sidaas darteed uu noqdo mid xusid mudan, haddii uu ku guuleystay tartanka weyn ama uu helay maamuus muhiim ah. Taariikh-nololeedka ciyaaraha waa inuu ku jiraa ugu yaraan hal tixraac oo ku saabsan il bixinaya daboosho muhiim ah oo ku saabsan mawduuca. Buuxinta shuruuddan oo kaliya ma muujiso xusidda, laakiin waxay muujinaysaa inay suurtagal tahay in ilo ku filan ay jiraan si loo buuxiyo GNG (tilmaamaha guud ee xusidda).

Shuruudaha aan saxda ahayn

Kooban:
  • In qofka A uu xiriir la leeyahay qof aad loo yaqaan B, sida inuu yahay xaaska ama doob, ma aha sabab lagu abuurayo maqaal taagan oo ku saabsan A (ilaa daboosho muhiim ah lagu heli karo A); xiriirku ma bixiyo xusid. Si kastaba ha ahaatee, qofka A waxaa lagu soo dari karaa maqaalka ku xiran ee B. Tusaale ahaan, Jason Allen Alexander waxaa lagu soo daray maqaalka ku saabsan Britney Spears oo bogga Jason Allen Alexander wuxuu kaliya dib u hagaajin u yahay maqaalkaas.
  • Ka fogoow shuruudaha ku batay tirada raadinta engine-ka (tusaale ahaan, Google hits ama Alexa Internet kala sarreynta), ama miisaanka tirada sawirrada lagu daabacay intarneedka. Sida warshadaha filimada qaawan oo kale, waxay isticmaalaan Google bomb si ay u saameeyaan darajada.[15] Mawduucyada badan, raadinta engine-ku ma kala sooci karo tixraacyada waxtarka leh iyo qoraallada isku midka ah oo kaliya. Tusaale ahaan, iyadoo Alexa Toolbar uu waxtar leeyahay, utility-kiisu waa mid lagu xaddidayo dadka isticmaala iyo yarida xogta. Marka la isticmaalayo raadinta engine-ka si loo caawiyo aasaasidda xusidda mawduuca, qiimeey tayada, ma aha tirada, natiijada raadinta iyo bogagga intarneedka ee ku xiran.

Baaqashada dhammaan shuruudaha

Haddii aan lagu buuxin karin shuruudaha maqaal taagan ama soo darida maqaal guud dhexdiisa, oo horumarinta ayan shaqaynayn ama aan la rogeyn karin, markaas dhowr geeddi-socod oo tirtirid ah ayaa loo tixgelin karaa:[16]

  • Haddii shuruudaha tirtiridda degdegga ah uu quseeyo, isticmaal calaamadda {{db-person}} si loo weydiisto tirtiridda degdegga ah.
  • Maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda, isticmaal calaamadda {{subst:prod}}. Tani waxay oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof diidmo sameeya
  • Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda ama aad rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, u dooro maqaalka geeddi-socodka Maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono todoba maalmood.

Xaaladaha gaarka ah

Kooban:

Baaqashada shuruudaha aasaasiga ah laakiin buuxinta shuruudaha dheeraadka ah

Haddii aan la heli karin sharrax ka buuxa ama ilo ku habboon oo loogu talagalay maqaal taagan, laakiin qofku uu buuxiyo mid ama ka badan oo ka mid ah shuruudaha dheeraadka ah:

  • isku darka maqaalka maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna.
  • Meelayso calaamadda {{Mergeto}} bogga dushiisa, iyadoo lagu muujinayo bogga maqaalka lagu mideyn karo.
  • Haddii aanu hadda jirin maqaal lagu mideyn karo qofka, tixgeli inaad adigu qorto maqaalka ama weydiiso in maqaalka la qoro.

Baaqashada sharraxaada xusidda mawduuca

Haddii maqaalku uusan sharraxayn xusidda mawduuciisa,[17] isku day inaad horumariso iyadoo la isticmaalayo:

  • Soo darida template-ka {{cleanup biography}}, oo weydiinaya taariikhda dhalashada, muhiimadda taariikhi ah, iwm.
  • Inaad adigu dib u qorto
  • Weydiinta tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo.

Ilaha aan ku filnayn

Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan:

  • Raadso ilo adiga laftaada
  • Weydii tifaftiraha (tifaftirayaasha) maqaalka talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo.
  • Dhig calaamadda {{notability|biographies}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaal kale.
  • Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{expert needed}} iyadoo leh WikiProject gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la xusi karo oo aan laga heli karin intarneedka.

Dadka xusidda mudan oo kaliya dhacdo kaliya

Koobans:

Marka shakhsi uu muhiim u yahay kaalintiisa dhacdo kaliya dhexdeeda, waxay noqon kartaa mid aan hufanayn in maqaal loo qoro shakhsiga, dhacdayda ama labadaba. Marka loo eego tixgelinta abuurista maqaallo gaar ah, darajada muhiimada dhacdayda lafteeda iyo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda waa in labadaba la tixgeliyaa. Sharciga guud waa in lagu daboolo dhacdayda, ma aha qofka. Si kastaba haatee, haddii dabooshada warbaahinta ee dhacdayda iyo kaalinta shakhsigaba ay ka sii weynaadaan, maqaallo gaar ah ayaa noqon kara kuwo sababayay.[18]

Haddii dhacdaydu ay tahay mid aad u muhiim ah, oo kaalinta shakhsiga ee dhexdeeda ay tahay mid weyn, maqaal gaar ah guud ahaan waa mid ku habboon. Kuwa dilay madaxda waaweyn ee siyaasadeed, sida Gavrilo Princip, waxay ku habboon yihiin qaybatan, sida lagu muujiyay dabooshada weyn ee dhacdayda ku jirta ilaha la cuskan karo oo diiradda saaraya kaalinta shakhsiga.

Marka kaalinta uu qofku ka qaatay dhacdayda ay tahay mid yar, oo xog yar ama aan lagu helin loo isticmaalo qoraalka taariikh-nololeed dheelitiran, maqaal taagan looma baahna. Qofkaas waa in lagu daboolo maqaal ku saabsan dhacdayda, oo magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalkaas. Tusaale ahaan, Maalinta fasax George , oo muuqal ka duubay garaacidda Rodney King, wuxuu dib u hagaajin u yahay Rodney King. Dhanka kale, haddii dhacdo muhiim ah ay tahay mid saameyn leh, xitaa dadka yar yar ee ka qaybqaatay waxay leeyihiin maqaallo u gaar ah. Tusaale Tani waa Howard Brennan, oo ahaa dhab joogta dilkii JFK.

Mawduuc kale ayaa soo baxa marka shakhsi uu kaalinta ugu muhiimsan ka qaato dhacdo yar. Xaaladdan, caadi ahaan ma aha mid ku habboon in lagu yeesho maqaallo gaar ah qofka iyo dhacdayda. Guud ahaan xaaladdan, magaca qofka waa in dib loogu hagaajiyo maqaalka ku saabsan dhacdayda, gaar ahaan haddii shakhsigu uu yahay mid xusid mudan oo kaliya dhacdaydaas darteed. Tusaale ahaan, bogga kala soocidda Travis Walton wuxuu dib u hagaajin u yahay kuwa raadinaya Dhacdadii Travis Walton UFO. Xaaladaha qaarkood, si kastaba ha ahaatee, qof caan ah oo kaliya dhacdo kaliya darteed wuxuu noqon karaa mid aad loo yaqaan ka duwan dhacdayda lafteeda, tusaale ahaan, Tank Man. Xaaladahaas oo kale, maqaalka ku saabsan dhacdayda wuxuu noqon karaa mid loogu cinwaandeeyo magaca qofka ku xiran.

Tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay ogaadaan mawduucyada ku saabsan miisaanka iyo inay ka fogaadaan abuurista taariikh nololeed been abuur ah aan lagama maarmaan ahayn, gaar ahaan dadka dadka nool.

Waa lagama maarmaan in la xusuusto in "xusidda" ma aha mid isku mid ah sida "caanka ah". Qof wuxuu noqon karaa mid caan ah sabab ka dhalatay dhacdo kaliya, laakiin mar marka ka mid ah wuxuu noqon karaa mid xusid mudan dhacdooyin ka badan hal. Taa beddelkeeda, qof wuxuu noqon karaa mid caan ah guud ahaan, laakiin dabooshada muhiimka ah waxay diiradda saari kartaa dhacdo kaliya oo uu ku xiran yahay qofkaas.

Liisaska dadka

Kooban:

Maqaallo badan waxay ku jiraan (ama taagan yihiin sida) liisaska dadka. Soo darida ku jirta liisaska taagan waa in lagu go'aamiyo shuruudaha caadiga ah ee loo aasaasay boggaas. Soo darida ku jirta liisaska ku jira maqaallada dhexdiisa waa in lagu go'aamiyo iyadoo walxaha ay tahay inay leeyihiin muhiimada isku midka ah ee mawduuca sida looga baahan yahay walxaha lagu soo daro qoraalka maqaalka dhexdiisa iyadoo loo eegayo habraacyada Wikipedia

Qoyska

Koobans:

In xiriir la lahaado qof xusid mudan lafteedu ma bixiso darajada xusidda qofkaas. Maqaallada ku saabsan dadka xusid mudan ee xusa xubnaha qoyskooda ma muujiyaan, la feydo, in xubinta qoyska ay tahay mid xusid mudan.

Maqaallada ku saabsan Tifaftirayaasha Wikipedia

Tifaftirayaasha Wikipedia qaarkood waxay yihiin mawduuca maqaal si kastaba ha atteeda, heerka ay ku leeyihiin Wikipedia oo ah tifaftirayaal lafteedu ma leha saameyn ku saabsan xusiddooda, iyagoo aan loo eegin in ay tifaftireen Wikipedia ka hor ama ka dib abuurista maqaalladooda.[19] Tilmaamaha muran-danta wali wuxuu quseeyaa haddii ay tifaftiraan maqaalladaas.) Dhammaan maqaallada waa in lagu go'aamiyo kaliya qoraalka ku habboon iyo tilmaamaha soo darida iyo habraacyada, sida tilmaamahan, Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool, Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah, iyo Wikipedia:Xaqiijin.

Eeg sidoo kale

Qoraallo

  1. 1 2 "Notable". Encarta. 
  2. 1 2 "Notable". American Heritage Dictionary. 
  3. ↑ Madaama tilmaamahan uu sidoo kale quseeyo kooxaha yar ee dadka si dhow u xiriira sida qoysaska, qoraayaasha wadaagga ah, iyo ikhtiraacayaasha wadaagga ah, ma daboolayo kooxaha dadka aan xiriirka lahayn, kuwaas oo lagu daboolo tilmaamaha xusidda ururrada iyo shirkadaha .
  4. ↑ Waxyaabaha sameeya "shuqul la daabacay" waa mid u kaxaysa si adag.
  5. ↑ Ilaha ah kuwa tooska ah oo ka dhashay ilo koowaad waxaa loo isticmaali karaa tixraacyo ahaan, laakiin kama qayb qaataan aasaasidda xusidda mawduuca. "Madax-bannaanida mufakiriinta" waxay u baahan tahay ma aha oo kaliya in qoraalka ilaha uusan ahayn mid isku mid ah, laakiin sidoo kale in dhammaan qoraalka ku jira shuqulka la daabacay uusan ka dhalan (ama uu ku batay) shuqul kale (dhalashada qayb ahaan waa la aqbalayaa). Tusaale ahaan, khudbad uu jeediyay siyaasi oo ku saabsan qof gaar ah waxay ka qayb qaadan kartaa aasaasidda xusidda qofkaas, laakiin qoraallada badan oo laga soo saaray khudbadaas oo ay daabaceen warbaahino kala duwan ma sameeyaan. Taariikh-nololeed loo qoray qof waxay ka qayb qaadataa aasaasidda xusiddiisa, laakiin soo koobida taariikh-nololeedkaas oo aan lahayn wax laga ku soo kordhiyay ma samayso.
  6. ↑ Is-qorida taariikh nololeedka iyo is xayeysiinta ma aha jidadka loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusiddu waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid xusid mudan oo ku filan oo ay ku qoreen kuna daabaceen shuqullo aan yarayn oo diiradda saaraya. Sidaas darteed, diwaan-gelinta ku jirta qaamuusyada taariikh-nololeedka ee aqbala is-magacaabista (sida Marquis Who's Who) ma ka qayb qaataan xusidda, sidoo kale bogagga intarneedka ee ku saabsan shaqaalaha ama xubnaha ururka laftiisa ma sameeyaan.
  7. ↑ Dabooshada aan yarayn waa imtixaan lagu qiimaynayo qoto-dheerida qoraalka shuqul la daabacay, iyo inta uu ka fog yahay xogta yar ama xusidda dhex-martay ("John Smith ee Shirkadda Baddan wuxuu yiri..." ama "Mary Jones waxaa shaqaalaysiiyay Jaamacaddayda") oo aan si faahfaahsan uga wadahadlin mawduuca. Taariikh-nololeed la rumeysan karo oo 200 bog ah oo madax-bannaan oo ku saabsan qof kaas oo daboolaya noloshiisa si faahfaahsan waa mid aan yarayn, halka shahaadada dhalashada ama xusid 1-layn ah oo ku jirta foomka doorashada ayan ahayn. Ilaha xogta sida Notable Names Database, Internet Movie Database looma tixgeliyo kuwo la rumeysan karo maadaama ay yihiin, sida wiki-yada badan, kuwo la tifaftiro iyadoo aan lahayn ilaalin badan. Dheeraad ah, xog-dhaqaaleedkani waxay leeyihiin heerarkeeda aqbalidda oo aad u hooseeya. Sidoo kale, xaaladaha sida Internet Movie Database, soo darida waa mid caadi ah dadka ku jira sahadaas oo sababtaas darteed looma qaadan karo caddeyn muujinaysa xusidda.
  8. ↑ Guud ahaan, qof ka mid ah "diwaan-gelinta taariikhda socota" wuxuu noqonayaa mid lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira buugaagta taariikhda badan ee goobtaas, oo ay qoreen taariikhyahanno. Siyaasi heley "daboosho muhiim ah oo warbaahinta ka timaada" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo warbaahineed oo badan, oo ay qoreen saxaafiyiin. Jilaa lagu soo bandhigay joornaalada waxaa lagu qoray, si qoto dheer, iyadoo loo eegayo ilo madax-bannaan oo ku jira maqaallo joornaal ah, oo ay qoreen qoraayaal joornaal ah. Jilaa ama qof caan ah oo raadiyaha ama telefishanka ka muuqda oo leh "taariikh-nololeed madax-bannaan" waxaa lagu qoray, si qoto dheer, buug dhexdiisa, oo uu qoray qoraa taariikh-nololeed oo madax-bannaan.
  9. ↑ Tusaale: Matthew Shepard.
  10. ↑ Tusaale: John Hinckley Jr.
  11. ↑ Tusaale: Seung-Hui Cho.
  12. ↑ Tani waa shuruud darajada labaad ah. Dadka buuxiya shuruuddan madaxa badan waxay buuxin doonaan shuruudaha aasaasiga ah. Qoraayaasha taariikh-nololeedka iyo taariikhyahanadu caadi ahaan waxay hore u qoreen kuwii hore iyo kuwa handda haya xilalka waaweyn ee siyaasadeed. Si kastaba ha ahaatee, shuruuddan waxay xaqijinaysaa in dabooshada xilalka waaweyn ee siyaasadeed ay noqoto mid dhameystiran iyadoo aan loo eegin.
  13. ↑ Maso'uuliyiinta loo doortay waxay sidoo kale ku jiraan shakhsiyaadka loo magacaabay xilalka doorashada.
  14. ↑ Dabooshada yar ee mas'uulka loo doortay, sida ogeysiisyada yar yar, xusidda dhex-martay, ama diwaan-gelinta yar ma aha mid ku filan in lagu aasaaso xusidda.
  15. ↑ Adrian Degus (2014-02-19). "SEO: Linking Up in 2014". XBIZ. Retrieved 26 February 2014. Since the early days of our industry we have relied on a standard set of methods to rank our sites for popular keywords, specifically buying and trading links. These two methods have always gone against Google's guidelines, they just didn't have a reliable way to detect it until now.
  16. ↑ Tifaftirayaasha Wikipedia waxaa loo aqgaaday inay diideen doorashooyinka tirtiridda ee aan si ku filan loogu sameyn cilmi-baaris. Cilmi baaristu waxay ku jirtaa isku dayga lagu helayo ilo muujin kara xusidda, ama xog muujin doonta xusidda hab kale.
  17. ↑ Qoraalka maqaalku waa inuu ku jiraa xog ku filan oo sharraxaysa sababta qofku u yahay mid xusid mudan. Doodeyaasha ka baxsan ee lagu sameeyo bogga wadahadalka ama bogga wadahadalka tirtiridda ma aha qayb ka mid ah maqaalka laftiisa.
  18. ↑ Waa lagama maarmaan in tifaftirayaashu ay fahmaan laba kala soocid oo hufan oo ah marka loo eego. Midda kowaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka nool, ama kuwa ka soo dhintay waagii dambe. Midda labaad, WP:BLP1E waa in loo isticmaalo kaliya taariikh-nololeedyada dadka heerka hoose ah.
  19. ↑ Iyadoo waxyaabaha ka dhaca Wikipedia ay keeni karaan mawduucyo xusid mudan, sida Dhacdadii taariikh-nololeedka Wikipedia Seigenthaler iyo Murankii Essjay, xogta ku jirta maqaalladaas waxay ku batay ilo madax-bannaan oo ka timaada qaybta saddexaad oo ka hadlaysa ku saabsan Wikipedia, ka duwan Wikipedia lafteeda.
Waxaa laga keenay "https://so.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Caannimada_(dadka)&oldid=306399"