Wikipedia:Caannimada

Wikipedia dhexdeeda, Caannimada waa imtixaan ay isticmaalaan tifaftirayaashu si ay u go'aamiyaan in mawduuc la siiyay uu mudan yahay maqaal u gaar ah.

Xogta ku jirta Wikipedia waa inay noqotaa mid la xaqijin karo; haddii aan lagu helin mawduuca ilo la xusi karo, iyo ilo madax bannaan, markaas ma aha in loo sameeyo maqaal u gaar ah. fikradda xusidda ee Wikipedia waxay quseysaa heerkan aasaasiga ah si looga fogaado soo qadashada xog aan xaddidnayn. Mawduucyada maqaallada iyo liisaska waa inay noqdaan kuwo xusid mudan, ama "mudan in la ogaado". Go'aaminta xusiddu lagama maarmaan ma aha inay ku xirnaato waxyaabo sida caannimada, muhiimadda, ama caannimada guud—in kasta oo ay kuwaasi kor u qaadi karaan aqbalidda mawduuca buuxiya tilmaamaha lagu dhex eegeyo hoos.

Mawduucu waxaa loo qaadayaa inuu mudan yahay maqaal haddii:

1. Uu buuxiyo tilmaamaha guud ee xusidda (GNG) ee hoose, ama shuruudaha ku xusan tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNG); iyo
2. Aan laga saarin habraaca Waxay Wikipedia ahayn.

Kani ma aha dammaanad ah in mawduuca dhab ahaan loogu maamuli doono bog u gaar ah oo taagan. Tifaftirayaashu waxay u isticmaali karaan go'aankooda inay isku darka ama ay ku ururiyaan laba mawduuc ama ka badan oo isku xiran maqaal single ah.

Tilmaamahani waxay kaliya sharraxayaan inta uu ku habboon yahay mawduuc inuu yeesho maqaal ama liis u gaar ah. Ma xaddidayaan qoraalka gudaha ee maqaalka ama liiska, in kasta oo xusidda caadi ahaan loo isticmaalo shuruudaha lagu soo daro liisaska (tusaale ahaan loogu dhex qoraa ardayda hore ee skoolka. Habraacyada Wikipedia ee ku saabsan qoraalka, dhuux Dhexaadnimada aragtida, Xaqiijinta, Bilaa taariikh cilmi baaris cusub, Waxay Wikipedia ahayn, iyo Noloshada dadka nool.

Tilmaamaha guud ee xusidda

Mawduuc waxaa loo qaadayaa inuu ku habboon yahay maqaal ama liis taagan marka uu helo dabooshada muhiimka ah ee ka tiimada ilo la cuskan karo oo ah kuwa madax-bannaan ka ah mawduuca.

• "Loo qaaday" waxay ka dhigan tahay in dabooshada muhiimka ahi ay sameyso fakar ah, bukan dammaanad, in mawduucu uu mudan yahay maqaal u gaar ah. Wadahadal dheeraad ah ayaa gabagabayn kara in mawduucu dhab ahaan ma aha inuu yeesho maqaal taagan—magaal ahaan sababtoo ah wuxuu jebinayaa waxay Wikipedia ahayn, gaar ahaan sharciga ah in Wikipedia ma aha ururinta xogta aan xaddidnayn.

• "Dabooshada muhiimka ah" waxay si toos ah u qabataa mawduuca iyo iyadoo podo faahfaahsan, si aan looga baahnayn cilmi-baaris cusub si loo soo saaro qoraalka. Dabooshada muhiimka ahi waa ka badan tahay xusid yar, laakiin ma aha inuu noqdo mawduuca ugu muhiimsan ee maaddada ilaha.
  • Taariikhda buugga le'eg ee IBM ee u qoray Robert Sobel waa daboosho cad oo aan ahayn xusid yar oo ku saabsan IBM.
  • Bayaanka Martin Walker, ee ku jira maqaal wargeys ah oo ku saabsan Bill Clinton, ee ah "Dugsiga sare, wuxuu qayb ka ahaa koox jazz ah oo loo yaqaanay Three Blind Mice" waa mid si cad ah xusid yar oo ku saabsan kooxdaas.
• "La cuskan karo" waxay ka dhigan tahay in ilaha ay uga baahan yihiin daacadnimo tifaftir si ay u oggolaadaan xaqiijinta qiimaynta xusidda, sida ku xusan tilmaamaha ilaha la cuskan karo. Ilaha waxay muujin karaan shuqullada la daabacay oo ku jira dhammaan foomamka iyo warbaahinta, iyo [luqad kasta. Helitaanka ilaha labaad oo daboolaya mawduuca waa imtixaan wanaagsan oo ku saabsan xusidda.
• "Ilaha" waa inay noqdaan ilo labaad. Ma jiro tiro go'an oo ilo ah oo loo baahan yahay maadaama ilaha ay ku kala duwan yihiin tayada iyo qoto dheerida dabooshada, laakiin ilo badan ayaa guud ahaan la filayaa. Ilaha ma aha inay noqdaan kuwo laga heli karo intarneedka ama ku qoran yihiin Af-Soomaali. Daabacaado badan oo ka timid same qoraa ama goob ayaa caadi ahaan loo tixgeliyaa inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda.
• "Madax-bannaan ka ah mawduuca" waxay ka saartaa shuqullada uu soo saaray mawduuca maqaalka ama u xiran. Tusaale ahaan, xayeysiisyada, war-saxaafadeedyada, taariikh nololeedyada, iyo websaydka mawduuca looma tixgeliyo inay yihiin kuwo madax-bannaan.

Haddii mawduucu uusan buuxin shuruudahaas laakiin uu wali leeyahay xaqiiqooyin la xaqijin karo, waxay noqon kartaa mid useful ah in lagu soo bandhigo maqaal kale dhexdiisa.

Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca

Qaybaha mawduucyada ka mid ah, tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca (SNGs) ayaa loo qoray si ay u caawiyaan clarifiyinta marka maqaal taagan la qori karo ama la qori doono. Tilmaamaha mawduuca ee hadda la aqbalay waxaa lagu xusay sanduuqa ku yaal weelka kore ee boggan Maqaallada Wikipedia guud ahaan waxaa loo qoraa iyadoo ku saabsan ilo qoto dheer, madax-bannaan, oo la cuskan karo iyadoo leh reebban gaar ah oo mawduuca ah. Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca guud ahaan waxay ku jiraan shuruudo la xaqijin karo oo ku saabsan mawduuc muujinaya in ilo ku habboon ay u dhowdahay inay jiraan mawduucaas. Sidaas darteed, mawduucyada gudba SNG waxaa loo qaadaa inay mudan yihiin maqaal, in kasta oo maqaallada gudba SNG ama GNG wali la tirtiri karo ama lagu mideyn karo maqaal kale, gaar ahaan haddii aan la heli karin ilo ku filan ama daboosho muhiim ah, ama haddii mawduucu uusan ku habboonayn insaykalopediya.

SNGs waxay sidoo kale u phục yihiin ujeedooyin kale oo kala duwan oo ku xiran mawduuca. SNGs qaarkood, tusaale ahaan kuwa ku jira qaybaha mawduuca ee filimada, taariikh nololeedyada, iyo siyaasiyiinta, waxay bixiyaan tilmaamo ku saabsan mawduuca marka maqaallo aan la abuurin. SNGs waxay sidoo kale bixin karaan tusaalooyin ilo iyo noocyo daboosho oo loo tixgeliyo inay muhiim yihiin iyadoo loo eegayo go'aaminta xusidda, sida maareynta dib u eegista buugaagta ee tilmaamaha suugaanta iyo shuruudaha dabooshada muhiimka ah ee adag ee lagu caddaynayo SNG ee ururrada iyo shirkadaha. SNGs qaarkood waxay leeyihiin shaqooyin gaar ah: tusaale ahaan, SNG ee akadeemikada iyo borofesarrada iyo SNG ee sifooyinka juqraafiyeed waxay ku shaqeeyaan marka loo eego madaadi' ka kala duwan GNG. WikiProject qaarkood waxay bixiyeen tilmaamo dheeraad ah oo ku saabsan xusidda mawduucyada ku jira goobtooda iyo Tifaftirayaasha waxaa looga warniyay in bogagga tilmaamaha xusidda ee WikiProject waa in loo tixgeliyo inay yihiin maqalaal aragti ah mana sameeyaan heerarka xusidda cusub, iyagoo aan lahayn miisaanka isku raacsan ee guud iyo tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca ee wadahadallada kala duwan

Tilmaamaha xusiddu kuma saabsana qoraalka gudaha maqaallada ama liisaska

Shuruudaha loo isticmaalo abuurista ama haynta maqaal ma aha kuwo isku mid ah sida kuwa loo isticmaalo qoraalka gudahiisa ku jira. Tilmaamaha xusiddu ma quseeyaan qoraallada maqaallada. Sidoo kale ma quseeyaan qoraallada liisaska taagan, ilaa tifaftirayaashu ay ku raacaan inay isticmaalaan xusidda oo ah qayb ka mid ah shuruudaha doorashada liiska. Dabooshada qoraalka ee ku jirta maqaal ama liis la siiyay (yaitu in wax walba ay yihiin kuwo xusid mudan oo ku filan in lagu xuso gudaha maqaalka ama liiska) waxaa maamula go'aanka miisaanka ku habboon, dheelitirka, iyo habraacyada kale ee qoraalka. Si aad u hesho xog dheeraad ah oo ku saabsan maqaallada liiska, eeg Xusidda liisaska]] iyo Shuruudaha doorashada liiska.

Qoraalka maqaalku ma go'aamiyo xusidda

Xusiddu waa sifa ka mid ah mawduuc mana aha mid ka mid ah maqaal Wikipedia ah. Haddii mawduuca aan lagu daboolin ka baxsan Wikipedia, xaddi kasta oo horumar ah oo lagu sameeyo qoraalka Wikipedia ma ka dhigi doono mawduuca mid xusid mudan oo kedis ah. Taa beddelkeeda, haddii maaddada ilaha ay jirto, xitaa qoraalka iyo tilmaamaha aadka u xun ee ku jira maqaal Wikipedia ma dhimayaan xusidda mawduuca.

Xusiddu waxay u baahan tahay caddeyn la xaqijin karo

Aragtida guud ee ku jirta tilmaamaha xusidda waa in ay jirtaa caddeyn la xaqijin karo, oo hufan oo muujinaysa in mawduucu uu heley fiiro muhiim ah oo ka timid ilo madax-bannaan si loo taageero kuleymka xusidda.

Ma jiro mawduuc si avtomatik ah ama ka dhashay xusid mudan marka loo eego oo kaliya inuu jiro: caddeyntu waa inay muujisaa in mawduucu uu heley daboosho madax-bannaan oo muhiim ah ama aqoonsi, iyo in tani ayan ahayn kaliya danta mudada yar, ama sabab ka dhalatay hoos u dhaca koodka xayeysiiska ama faafinta aan xaddidnayn, mana aha mawduucu ku habboonayn sabab kale. Ilaha caddeynta waxaa ka mid ah daabacaadaha la aqoonsan yahay oo ay dib u egeen asxaabta, buugaagta la rumeysan karo oo awoodda leh, ilaha warbaahinta ee caanka ah, iyo ilaha kale ee la cuskan karo guud ahaan.

Xusiddu waxay ku batay jiritaanka ilo ku habboon, ma aha heerka ilaha maqaal ku jira

Ma jiro ilo ama tilmaamo ku jira maqaal Wikipedia ah (sida ugu kala duwan aan jiritaanka ilo madax bannaan, oo la daabacay oo la cuskan karo intarneedka ama ka baxsan intarneedka) ma muujinayo in mawduucu uusan ahayn mid xusid mudan. Xusiddu waxay u baahan tahay oo kaliya in ilo madax-bannaan, oo la cuskan karo oo ku habboon ay ku jiraan dhabta mudada]]; ma u baahna imaatinkooda isla markiiba ama tilmaamintooda maqaal dhexdiisa. Tifaftirayaasha qiimaynaya xusidda waa inay tixgeliyaan ma aha oo kaliya ilaha hadda lagu magacaabay maqaalka, laakiin sidoo kale suurtagalnimada ama jiritaanka ilaha muujinaya xusidda oo aan hadda lagu magacaabin maqaalka. Sidaas darteed, ka hor soo proposedaynta ama u doorashada]] maqaal tirtiridda, ama bixinta aragti ku saabsan xusidda ee wadahadalka tirtiridda, tifaftirayaasha waxaa xoog looga dhiirrigeliyaa inay isku dayaan inay helaan ilo mawduuca laga hadlayo iyo tixgelinta suurtagalnimada in ilaha ay wali jiraan xitaa haddii raadintooda ay ku baaqatay in lagu soo saaro mid.

Maqaallada Wikipedia ma aha qoraal dhameystiran, oo mawduuca maqaalku wuxuu noqon karaa mid xusid mudan haddii ilahaas ay jiraan, xitaa haddii aan wali lagu magacaabin. Haddii ay u dhowdahay in daboosho muhiim ah oo ku jira ilo madax-bannaan lagu heli karo mawduuc, tirtiridda sababtoo ah ukunta xusidda waa mid aan ku habboonayn. Si kastaba ha ahaatee, marka xusidda maqaalku ay tahay mid lagu xujeeyay, kaliya muujinta in ilo aan la caddayn ay jiraan caadi ahaan ma aha mid qancisa, gaar ahaan haddii waqtigu uu trimo oo caddeynta dhabta ah ayan soo bixin.

Heerka hadda ee maqaalku ma go'aamiyo xusidda

Heerka hadda ee maqaalka	Ilaha laga heli karo dhabta mudada	Natiijada
N Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay	N Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo la tilmaami karo	N U dhowdahay in aan xusid mudnayn
N Aan la hayn ama ilo yar oo ku habboon oo lagu tilmaamay	Y Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo	Y U dhowdahay in ay xusid mudan tahay
Y Ilo badan oo ku habboon oo lagu tilmaamay	Y Ilo badan oo ku habboon oo la tilmaami karo	Y U dhowdahay in ay xusid mudan tahay

Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah

Xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah; marka mawduucu uu noqdo mid leh "daboosho muhiim ah" oo ka baxsan tilmaamaha guud ee xusidda, uma baahna inuu yeesho daboosho socota.

Iyadoo xusidda lafteedu ayan ahayn mid ku meel gaar ah, mar marka ka mid ah dib u qiimayn lagu sameeyo caddeynta xusidda ama ku habboonaanta maqaallada jira ayaa waxaa ka sameyn kara isticmaala kasta waliba wadahadalka tirtiridda, ama caddeyn cusub ayaa soo bixi karta maqaalladii hore loo tixgeliyay inay yihiin kuwo aan ku habboonayn. Sidaas darteed, maqaal ayaa la soo proposedayn karaa tirtirid bila ama xitaa sannado ka dib abuuristiisa, ama dib loo abuurayo marka ay caddeyn cusub ay taageerto jiritaankiisa oo ah maqaal taagan.

Mawduucyada xusidda leh waxay heleen fiiro gaar ah muddo ku filan

Wikipedia waa muujiyaha dib u dhaca ee xusidda. Sida muujiyaha dhaqaalaha dib u dhaca uu u muujiyo waxa dhaqaaluhu uu samaynayay waagii hore, mawduucu waa "mid xusid mudan" marka loo eego Wikipedia kaliya haddii dunida ka baxsan ay hore u "muujisay fiiro gaar ah". Marka la aasaaso, xusiddu ma aha mid ku meel gaar ah. Qarxinta yar ee dabooshada wararka ma muujin karto xusidda si ku filan. Si kastaba ha ahaatee, dabooshada socota waa muujiyaha xusidda, sida lagu sharrraxay xusidda dhacdooyinka. Ururrada cusub iyo dhacdooyinka ka soo baxa waagii dambe waxay gudbi karaan, laakiin waxay waayi karaan daboosho ku filan oo ay ku buuxiyaan

Haddii ilo la cuskan karo ay daboolaan qof kaliya iyadoo la tixgelinayo dhacdo kaliya, iyo haddii qofkaas uu kaga sii jirayo, oo ay u dhowdahay inuu kaga sii jiro, qof heerkiisu hooseeyo, guud ahaan waa inaan ka fogaannaa inaan yeesho maqaal taariikh-nololeed oo ku saabsan qofkaas.

Sidoo kale, dib u soo saarida ama qoraalka dhow ee war-saxaafadeedyada (loona yaqaan churnalism) ma aha mid loo tiri doono daboosho socota.

Haddii la abuurayo bogag taagan

Marka la abuurayo qoraal cusub oo ku saabsan mawduuc xusid mudan, tifaftirayaashu waa inay tixgeliyaan habka ugu wanaagsan ee ka caawinaya akhristayaasha inay u fahmaan. Caadi ahaan, fahamka waxaa ugu wanaagsan in lagu gaaro iyada oo la soo bandhigayo mawduuca bog u gaar ah oo taagan, laakiin ma aha lagama maarmaan inaan sidaas samaynno; mararka qaarkood waa ka wanaagsan tahay in la daboolo mawduuc xusid mudan oo ah qayb ka mid ah bog ka ballaaran oo ku saabsan mawduuc ka ballaaran, iyadoo leh samayna dheeraad ah (iyadoo la samaynayo sidaas ma dhimayo muhiimadda mawduuca). Go'aanka tifaftirka wuxuu galaa go'aan kasta oo ku saabsan in la abuurayo ama aan la abuurayn bog gaar ah, laakiin go'aanku waa inuu mar walba ku batay tixgelinno gaar ah oo ku saabsan sida mawduuca looga dhigi karo mid la fahmi karo, mana aha oo kaliya shakhsi jeclayn ama diiddan.

• Miyaa xogta kale ay bixisaa samayna loo baahan yahay? Mararka qaarkood, mawduuc xusid mudan waxaa lagu dabooli karaa si ka wanaagsan oo ah qayb ka mid ah maqaal ka madaama, oo ay jiri karto samayna ka buuxa oo lagu waayi lahaa bog gaar ah, tusaale ahaan). Mararka kale, bogagga taagan waa kuwo si wanaagsan loo qiimeeyay (sida ku jira Madaxwaynaha Soomaaliya sidoo kale taariikh nololeedyada taagan ee madaxweyne kasta). Madaama gaar ahaan waa in la tixgeliyo miisaanka ku habboon iyo kan aan ku habboonayn. Nabadaha dooda, tusaale ahaan, waxay mudan karaan bogag taagan laakiin waxay leeyihiin miisaan aan ku habboonayn bog ku saabsan fikradda guud.
• Miyaa mawduucyada isku xiran ay bixiyaan samayna loo baahan yahay? Mararka qaarkood, dhowr mawduuc oo isku xiran, oo waliba si isku mid ah xusid mudan, waxaa lagu ururin karaa hal bog, oo xiriirka ka dhexeeya lagu mahadin karo si ka wanaagsan ka duwan haddii ay kaga jirki lahaayeen bog gaar ah Mararka kale, marka mawduucyo badan oo isku mid ah ay jiraan, ma aha mid waxtar ah in lagu ururiyo hal bog, sababtoo ah maqaalka ka soo baxa wuxuu noqon doonaa mid aad u weyn. Xaaladdaas, dookha shaqaynaya waa abuurista liis cusub ama qayb loogu talagalay mawduuca ka ballaaran iyo ku xirida maqaallada shakhsiga ah ka
• Waa maxay ilaha laga heli karo hadda? Mararka qaarkood, marka mawduucu uu yahay mid xusid mudan, laakiin ayan u dhowayn in mar walba ay jiri doonto wax badan oo lagu qoro, tifaftirayaashu waa inay miisaamaan faa'iidooyinka iyo khasaarooyinka abuurista bog gaaban oo taagan. Dhanka kale, maqaalku wuxuu noqon karaa bog gaaban xitaa haddii ilo badan ay jiraan, laakiin kaliya aan wali lagu soo darin. Boggaas yar waxaa ka wanaagsan in lagu waasiciyo ka duwan in lagu mideyo maqaal ka madaama (sidoo kale eeg maqalaalka aragtida iyo Mararka qaarkood, marka xogta ku saabsan dhacdo ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid yar, dabooshada waxay ku habboonaan kartaa maqaal ka madaama oo daboolaya. Mararka kale, dhacdo ka soo baxa waagii dambe waxay noqon kartaa mid si cad ah ku habboon bog taagan ka hor inta ayan dhacin (sida kuwa soo socda Summer Olympics). Si kastaba ha ahaatee, ka hor inta aan la abuurin maqaalkaas, meelayso in suurtagalnimada dhacdayda ka soo baxa waagii dambe ay tahay mid si macquul ah u xaqiiq ah waxay xoog u dhiirrigelisaa in maqaal taagan oo loogu talagalay filim cusub la abuuro kaliya haddii ilo la cuskan karo ay xaqijiyaan in sawir-qaadista ugu muhiimsan ee filimka ay bilaabatay (oo ka dhigaysa mid aad u dhow inay dhameystiranto).

Tilmaamaha xusidda gaarka ah ee mawduuca]] iyo bogagga talada ee WikiProject waxay bixin karaan xog ku saabsan sida loo sameeyo go'aannada tifaftirka ee qaybaha mawduuca gaarka ah. Marka bog taagan la abuuro, waxaa lagu soo saari karaa bog ka ballaaran. Taa beddelkeeda, marka mawduucyo xusid mudan aan la siin bogag taagan, bogagga dib u hagaajinta]] iyo

Sababta aan u leenahay shuruudahan

Tifaftirayaashu waxay quseeyaan heerarka xusidda dhammaan mawduucyada si ay u go'aamiyaan in Wikipedia luqadda English-ka ay tahay inay yeesho maqaal u gaar ah oo taagan oo ku saabsan mawduucaas. Ujeedada ugu muhiimsan ee heerarkan waa in la xaqijiyo in tifaftirayaashu ay abuuraan maqaallo u hoggaansama habraacyada waaweyn ee qoraalka.

• Waxaan u baahan nahay "daboosho muhiim ah" oo ku jira ilo la cuskan karo si aan dhab ahaan u qori karno maqaal inta nool, ka duwan kala bar faqrad ama qeexida mawduucaas. Haddii kaliya dhowr weedhood la qori karo oo la taageeri karo ilo ku saabsan mawduuca, mawduucaas ma u qalmo bog gaar ah, laakiin waa in la Isku darka maqaal ku saabsan mawduuc ka madaama ama liis ku habboon
• Waxaan u baahan nahay jiritaanka "ilo la cuskan karo" si aan u noqonno kuwo ku kalsoon inaanan gudbinayn xanta aan xaddidnayn, sii wadida been-abuurka, ama dhigista ururinta xogta aan xaddidnayn.
• Waxaan u baahan nahay in dhammaan maqaallada ay ku tiirsanaadaan gaar ahaan "qaybta xisbi ee saddexaad" ama "ilo madax-bannaan" si aan u qori karno maqaal hufan oo dheelitiran oo u hoggaansama habraaca aragtida dhexdhexaadka ah ee Wikipedia iyo si loo xaqijiyo in maqaallada ayan xayeysiinayn badeecad, adeeg, ama urur si aad uga wadahadasho danta dhexdhexaadnimada ee ilaha iis-daabacay.
• Waxaan u baahan nahay jiritaanka ugu yaraan hal il oo labaad si maqaalku uu u hoggaansamo Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah shuruudda ah in dhammaan maqaallada ay ku batay ilaha labaad.
• Waxaan u baahan nahay ilo badan si aan u qori karno maqaal si macquul ah u dheelitiran oo u hoggaansama Wikipedia:Aragtida dhexdhexaadka ah, ka duwan in lagu muujiyo kaliya aragtida hal qoraa. Tani waa sidoo kale sababta daabacaadaha badan ee ka timaada same qof ama urur loo tixgeliyo inay yihiin hal il iyadoo loo eegayo ujeedada u hoggaansamida shuruudda "badan".
• Waxaan u baahan nahay tifaftirayaasha inay isticmaalaan go'aankooda ku saabsan sida loo ururiyo mawduucyada si aanan u lahayn maqaallo dhaadheer oo buuran ama maqaallo aad u yar oo aan si dhab ah loo horumarin karin. Tifaftirayaashu waxay go'aamin karaan inay ka wanaagsan tahay akhristayaasha inay soo bandhigaan mawduuc yar oo ah qayb ka mid ah mid ka madaama. Tusaale ahaan, tifaftirayaashu caadi ahaan waxay ka bogaan inay mideeyaan xogta ku saabsan turjumaada buugaagta mawduuca ka madaama ee buugga asalka ah, sababtoo ah go'aankooda tifaftirka, maqaalka la mideeyay wuxuu ka xog badan yahay oo ka dheelitiran yahay akhristayaasha wuxuuna dhimayaa xogta ku doogta insayklopediya. (Si aad u hesho fikrado ku saabsan sida loo maareeyo maaddada lagu maareyn karo si ka wanaagsan iyada oo la dhigayo maqaal kale, eeg Wikipedia:Caannimada § Sababta aan u leenahay shuruudahan.)

Sababtoo ah shuruudahan waxay ku batay habraacyada waaweyn ee qoraalka, waxay quseeyaan dhammaan maqaallada, ma aha oo kaliya maqaallada lagu sababeeyay ku dhex jira shuruudaha guud ee xusidda. Ma quseeyaan, si kastaba ha ahaatee, bogagga ujeedadooda ugu muhiimsan ay tahay socodka (t.s. dhammaan bogagga kala soocidda iyo liisaska qaarkood.

Xaaladaha caadiga ah

Is-xayeysiinta iyo faafinta

Daabacaada ku jirta ilo la cuskan karo mar walba ma aha caddeyn wanaagsan oo ku saabsan xusidda. Wikipedia ma aha warbaahin xayeysiis ah. Is xayeysiinta, taariikh nololeedka iis qoray, dhigista badeecada, war saxaafadeedyada, oleolaha sumadda, xayeysiisyada, iyo maaddada la bixiyay ma aha jidad sax ah oo loo maro maqaal insayklopediya ah. Halbeegga xusidda waa in dadka madax-bannaan ka ah mawduuca laftiisa (ama ka mid ah samaysanihiisa, abuuraha, qoraaga, ikhtiraacaha, shirkadda, ama iibiyaha) ay dhab ahaan tixgeliyeen mawduuca mid mudan in lagu qoro oo lagu daabaco shuqullo u gaar ah oo aan yarayn oo diiradda saaraya – iyadoo aan la hayn dhiirrigelin, xayeysiin, ama saameyn kale oo ka timaada dadka ku xiran maaddada mawduuca.

Ilaha madax-bannaan ayaa sidoo kale loo baahan yahay si loo dammaanad qaado maqaal dheerdhaad ah oo la qori karo. Xitaa ilaha aan xayeysiiska ahayn ee iis-daabacay, sida buugaagta gacanta ee farsamada ee la socda badeecad, wali ma aha caddeyn ku saabsan xusidda maadaama ayan ahayn kipas muujinaya fiirada mawduucu uu heley.

Dhacdooyinka

Wikipedia ma aha il warar: waxay u baahan tahay ka badan oo kaliya warbixinnada wararka caadiga ah oo ku saabsan dhacdo ama mawduuc kaliya si ay u sameeyso daboosho muhiim ah. Tusaale ahaan, dabooshada wararka caadiga ah sida war-saxaafadeedyada, ogeysiisyada al-fanka, dabooshada ciyaaraha, iyo saxaafadda tabloid-ka ma aha daboosho muhiim ah. Xitaa tiro badan oo warbixinnada wararka ah oo aan bixinayn qiimeyn gyo ah ee dhacdayda looma tixgeliyo inay tahay daboosho muhiim ah. Xaaladaha qaarkood, xusidda nooc muran leh (sida buug) waxay ka soo bahi kartaa ama sababtoo ah nooca laftiisa ayaa ahaa mid xusid mudan, ama sababtoo ah muranku wuxuu ahaa mid xusid mudan oo dhacdo ah—dheeraad ah waxay u baahan yihiin tixgelin.

Liisaska taagan

Tilmaamaha xusiddu sidoo kale waxay quseeyaan abuurista liisaska taagan iyo miisaska. Xusidda liisaska (haddii loogu cinwaan doono "Liiska Xs" ama "Xs") waxay ku batay kooxda. Hal sabab oo la aqbalay oo sababta mawduuca liiska loo tixgeliyo mid xusid mudan waa haddii looga wadahadlay oo ah koox ama ushaqeyn ilo madax-bannaan oo la cuskan karo, iyadoo loo eegayo tilmaamaha kore, iyo tilmaamaha kale ee ku saabsan Dhammaan liiska ma aha in lagu dukumenteeyo ilo iyadoo loo eegayo xusidda, kaliya in ururinta ama kooxda guud ahaan ay tahay. Sababtoo ah kooxda ama ushaqeynta waa mid xusid mudan, walxaha shakhsiga ah ee ku jira liiska ma aha inay noqdaan kuwo madax-bannaan oo xusid mudan, in kasta oo tifaftirayaashu ay kaga samayn karaan go'aankooda inay xaddidaan liisaska dhaadheer iyadoo la isticmaalayo habab sida kaliya soo darida walxaha madax-bannaan ee xusidda mudan.

Ma jiro isku raacsan oo hadda jira oo ku saabsan sida loo qiimeeyo xusidda liisaska ka sii adag iyo kuwa isku-dhafan (sida "Liisaska X ee Y") ama shuruudaha kale ee sababayn kara xusidda liisaska taagan, in kasta oo qaybaha isku dhafan ee aan insayklopediya ahayn lagu taabtay ujeedooyinka xogta, socodka, ama horumarinta ee la aqoonsan yahay caadi ahaan waa lagu hayaa iyadoo aan loo eegin xusid kasta oo la muujiyay. Tifaftirayaasha wali waxaa looga dhiirrigeliyaa inay muujiyaan xusidda liiska iyadoo loo eegayo kooxda lafteeda ka hor inta aan la abuurin liisaska taagan.

Maqaallada aan buuxinayn tilmaamaha xusidda

Mawduucyada aan buuxinayn shuruuddan ma lagu hayo sida maqaallo gaar ah. Mawduucyada aan xusidda mudnayn oo leh maqaallo ama liisas xusid mudan oo aad u dhow caadi ahaan waxaa loo mideeyaa bogaggaas, iyadoo mawduucyada aan xusidda mudnayn oo aan lahayn bartilmaameed mideyn oo kale guud ahaan la tirtiro.

Haddii maqaalku uu baaqdo inuu tilmaamo ilo ku filan oo muujinaya xusidda mawduuciisa, raadso ilo adiga laftaada, ama:

• Weydii abuuraha maqaalka ama khabar mawduuca ku saabsan talo ku saabsan meesha laga raadinayo ilo.
• Dhig calaamadda {{notability}} maqaalka dushiisa si loo hoos u dhigo tifaftirayaasha kale.
• Haddii maqaalku ku saabsan yahay goob gaar ah, isticmaal calaamadda {{expert-subject}} iyadoo leh WikiProject gaar ah si loo soo helo tifaftirayaal aqoon u leh goobtaas, oo lehi kara helitaanka ilo la cuskan karo oo aan laga heli karin intarneedka.

Haddii ilo ku habboon aan la heli karin ka dib raadin niyad-wadaag ah oo loogu talagalay, tixgeli [isku darka qoraalka maqaalka ee la xaqijin karo maqaal ka ballaaran oo bixinaya samayna. Haddii kale, haddii la tirtirayo:

• Haddii maqaalku uu buuxiyo shuruudaha tirtiridda degdegga ah, mid wuxuu isticmaali karaa calaamadda tirtiridda gaarka ah ee lagu xusay boggaas.
• Isticmaal calaamadda {{prod}} maqaallada aan buuxinayn shuruudaha tirtiridda degdegga ah, laakiin ah kuwo aan muran ka lahayn doorashada tirtiridda. Tani waxay u oggolaanaysaa maqaalka in la tirtiro todoba maalmood ka dib haddii aan noqon qof objection sameeya. Si aad u hesho xog dheeraad ah.
• Xaaladaha aad aanad ku kalsoonaan karin tirtiridda, rumeysan tahay in dadka kale ay objection sameyn karaan, ama tifaftire kale uu hore objection uga sameeyay tirtiridda lagu proposedeeyay ee hore, u dooro maqaalka geeddi-socodka maqaallada tirtiridda, meesha faa'iidooyinka lagu doodi doono lagu waliba tixgelin doono todoba maalmood.

Maqaallada ku saabsan mawduucyo ah kuwo si cad aan xusid mudnayn, markaas tirtiriddu caadi ahaan waa jawaabta ugu ku habboon, in kasta oo dookhadh kale ay caawin karaan bulshada si loo ilaaliyo maaddada waxtarka leh. Maadaama tirtiridda maqaal ay mar walba tahay mid xoog loogu doodo, tifaftirayaasha waxaa looga talinayaa inay si xeel-dheer u raacaan dhowr tallaabo oo lagu talinayo ka hor doorashada.