Wikipedia:Taariikh nololeedka dadka nool

Haddii aad cabasho ka qabto taariikh nololeedka qof nool, oo aad rabto inaad la xiriirto Wikimedia Foundation, eeg nala soo xiriir.

Tifaftirayaashu waa inay si gaar ah u daryeelaan marka ay ku darayaan macluumaadka ku saabsan dadka nool Ama dadka dhowaan dhintay bog kasta oo Wikipedia ah, oo ay ku jiraan laakiin aan ku xaddidnayn maqaallada, bogga wadahadalka, bogga mashruuca, iyo qoraallada qabyada ah. Dadka waxaa loo oggol yahay inay nool yihiin ilaa laga helayo sabab kale oo loo rumeysto. Xeerkani ma khuseeyo dadka loo dhawaaqay inay dhinteen in absentia. Agabka noocaas ah wuxuu u baahan yahay dareen sare, waana inuu u hoggaansamaa si adag dhammaan sharciyada khuseeya gudaha Mareykanka, xeerkan, iyo saddexda xeer ee asaasiga ah ee Wikipedia:

• Aragti dhex-dhexaad ah (NPOV)
• Xaqiijinta (V)
• Ma jirto cilmi-baaris asal ah (NOR)

Wikipedia waa inay maqaalka ka dhigtaa mid sax ah. Aad u adkee isticmaalka tayada sare leh ee ilo lagu kalsoonaan karo. Dhammaan xigashooyinka iyo agab kasta oo la loolamay ama ay u badan tahay in la loolamo waa in lagu taageeraa xigasho dhexda ah oo laga soo qaatay ilo lagu kalsoonaan karo oo la daabacay. Agabka muranka dhaliya ee ku saabsan dadka nool (ama, xaaladaha qaarkood, kuwa dhowaan dhintay) ee aan lahayn ilo ama ilahoodu liitaan—haddiiba agabku yahay mid taban, mid togan, mid dhex-dhexaad ah, ama mid la iswaydiin karo—waa in si degdeg ah looga saaraa iyada oo aan la sugin wadahadal.

Khuseynta

BLP waxay khuseysaa dhammaan agabyada ku saabsan dadka nool meel kasta oo Wikipedia ka mid ah, oo ay ku jiraan bogga wadahadalka, koobitaanka wax ka beddelka, bogga isticmaalaha, sawirrada, qaybaha, liisaska, ciwaannada maqaalka iyo qabyo-qoraallada.

Goobaha ka baxsan maqaallada

Agabka muranka dhaliya ee ku saabsan dadka nool oo aan lahayn ilo-raac ama ilo-raacyadoodu liitaan, isla markaana aan la xiriirin xulashada nuxurka, waa in meesha laga saaraa, la tirtiraa, ama la is-indha-tiray (oversighted), sida ay ku habboon tahay. Markaad raadinayso talo ku saabsan inay habboon tahay in wax laga daabaco qof nool, ka taxadar inaadan dhigin macluumaad badan bogga wadahadalka si aysan weydiintu u noqon mid micno weysa. Tusaale ahaan, waxay noqon kartaa mid habboon in wadahadalka lagu bilaabo: Link-gan wuxuu xambaarsan yahay eedeymo halis ah oo ku saabsan mowduuca; miyaan meel uga soo koobnaa maqaalka? Isla mabda'aas ayaa khuseeya sawirrada dhibka leh. Sheegashooyinka shakiga leh ee horay looga wadahadlay waa lala bixi karaa iyadoo la tixraacayo wadahadalkii hore.

Siyaasadda BLP waxay sidoo kale khuseysaa isticmaalaha iyo boggaga wadahadalka isticmaalaha. Midda kaliya ee ka reeban ayaa ah in isticmaalayaashu ay samayn karaan sheegasho kasta oo ay rabaan oo ku saabsan naftooda meesha ay ku leeyihiin (user space), ilaa inta aysan ku jirin iska-dhigid qof kale, ayna waafaqsan tahay waxa Wikipedia aysan ahayn. Si kastaba ha ahaatee, carruurta waa laga niyad-jebiyaa inay soo bandhigaan macluumaadka shakhsi ahaaneed ee lagu aqoonsan karo boggaga isticmaalahooda. In kasta oo siyaasaddani khuseyso qoraallada ku saabsan Wikipedians-ka ee ku jira bannaanka mashruuca (project space), haddana xoogaa dabacsanaan ah ayaa loo oggol yahay si bulshadu u maarayso arrimaha maamulka, laakiin maamulayaasha waxaa loo oggol yahay inay tirtiraan agabkaas haddii uu gaaro heer sumcad-dil ah, ama haddii uu ka hor imaanayo weerarka shakhsiga ah.

Magacyada isticmaalaha

See also: Wikipedia:Siyaasada magaca adeegsadaha

Magacyada isticmaalaha ee ka kooban aflagaaddo, been cad, ama hadallo muran dhaliya ama agab ku saabsan dadka nool waa in si degdeg ah loo xannibaa laguna cabbiyaa dhammaan dib u eegista iyo diiwaannada]]. Tan waxaa ku jira magacyada isticmaalaha ee soo bandhigaya nooc kasta oo macluumaad aan guud ahayn, mid gaar ah, ama macluumaadka lagu aqoonsan karo dadka nool, iyadoon loo eegin sharciyadda macluumaadka iyo haddii macluumaadku sax yahay iyo haddii kaleba. Codsiyada looga saarayo magacyadaas diiwaannada waa in lagu warbiyaa kooxda Oversight si loo qiimeeyo.

Sawirrada

Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qodobkaan, eeg Wikipedia:Ma jiro cilmi-baaris asal ah.

Sawirrada dadka nool waa in aan loo isticmaalin meel ka baxsan macnaha guud si qofka loogu soo bandhigo si been ah ama meel ka dhac ah. Tani waxay si gaar ah muhiim ugu tahay sawirrada booliisku ka qaado dadka la qabto , ama xaaladaha uusan qofku filanayn in sawir laga qaado. Sababtoo ah sawirka booliisku wuxuu muujin karaa in qofka sawiran lagu soo eedeeyay ama lagu xukumay dembi gaar ah, waa in la soo xigto ilo-raac la isku halleyn karo oo leh sumcad ballaaran oo xaqiiqo-baaris iyo saxnaan ah kaas oo sawirka ku xiraya dhacdada ama dembiga gaarka ah ee laga hadlayo.

Sawirrada dadka nool ee ay dejiyeen Wikipedians-ka ama kuwa kale waxaa loo isticmaali karaa oo keliya haddii lagu soo saaray shatiga xuquuqda daabacaadda oo la jaanqaadi kara Wikipedia:Xeerka adeegsiga sawirada.

Sawirrada ay soo saartay AI (garaadka macmalka ah), kartoonnada ama caricatures-ka waa in aan loo isticmaalin in lagu sawiro mowduucyada BLP. Xaaladaha kooban (sida haddii sawir AI laga sameeyay oo qof nool ah uu isagu laftiisu caan yahay) waxay ku xiran yihiin is-afgaradka xaalad kasta goonideeda. Sawirrada faahfaahintooda si weyn loogu cusboonaysiiyay AI-da wax soo saarta (tusaale, si loo abuuro sawir midab leh ama leh tayo sare) waa in aan loo isticmaalin, iyadoo la raacayo isla ka-reebitaannada khuseeya sawirrada ay si buuxda AI u soo saartay. Guud ahaan, waa in la isticmaalaa nooca asalka ah ee sawirka, sida ku cad WP:AIGI.

Qaybaha, liisaska, iyo qaababka hagidda

See also: Wikipedia:Categorizing articles about people and Wikipedia:Categories, lists, and navigation templates

Magacyada qaybaha ma xambaarsana masuuliyad-ka-fogaansho ama wax ka beddelayaal, markaa kiiska qayb kasta oo nuxur ah waa in lagu caddeeyaa qoraalka maqaalka iyo ilo-raacyada la soo xigtay. Kala-qaybinta iyadoo loo eegayo caqiidooyinka diimeed (ama la'aantood) ama u-janjeerka galmada waa in aan la samayn ilaa qofka mowduuca laga qoraa uu si guud u sheegay aaminsanaantiisa ama u-janjeerkiisa, iyo in caqiidada qofka ama u-janjeerkiisa galmo ay la xiriirto noloshooda guud ama caanimadooda, marka loo eego ilo-raacyo la isku halleyn karo oo la daabacay.

Waa in taxadar la muujiyaa marka la isticmaalayo qaybaha nuxurka ee tilmaamaya in qofku leeyahay sumcad xumo (eeg false light). Tusaale ahaan, iyo qaybaheeda hoose waa in lagu daraa oo keliya dhacdo la xiriirta caanimada qofka; dhacdadaasna ay daabaceen ilo-raacyo madax-bannaan oo la isku halleyn karo; qofkana lagu xukumay; xukunkana aan racfaan looga soo celin. Ha ku darin taariikhda dadka nool qaybaha muranka dhaliya sida, iyo wixii la mid ah, maadaama kuwani ay la mid yihiin summaynta qofka sidii midab-takori, takoor-jinsi, ama xagjir. (Eeg sidoo kale Template:Slink iyo Template:Slink.)

Mabaadi'dan waxay si isku mid ah u khuseeyaan liisaska, qaababka hagidda (navigation templates), iyo weedhaha {{Infobox}} (ee tixraacaya dadka nool gudaha bog kasta oo Wikipedia ah) kuwaas oo ku salaysan caqiido diimeed (ama la'aantood) ama u-janjeer galmo ama tilmaamaya in qof kasta oo nool uu leeyahay sumcad xumo. Siyaasaddani ma xaddidayso isticmaalka qaybaha maamulka ee WikiProjects, nadiifinta maqaalka, ama hawlaha kale ee caadiga ah ee tifaftiraha.

Dadka dhawaan dhintay ama ay u badan tahay inay dhinteen

Qof kasta oo dhashay 115-kii sano ee la soo dhaafay (ama wixii ka dambeeyay 13 Juun 1911 []) waxaa daboolaya siyaasaddan ilaa ilo-raac la isku halleyn karo uu xaqiijiyo dhimashadooda. Guud ahaan, siyaasaddani ma khuseyso agabka khuseeya dadka la xaqiijiyay inay dhinteen iyadoo loo eegayo ilo-raacyo la isku halleyn karo. Midda kaliya ee ka reeban waxay noqonaysaa dadka dhawaan dhintay, markaasoo siyaasadda loo kordhin karo muddo aan la cayimin oo ka dambaysa taariikhda dhimashada—lix bilood, hal sano, laba sano ugu badnaan. Kordhinta noocaas ah waxay si gaar ah u khuseysaa agabka muranka dhaliya ama shakiga leh ee ku saabsan mowduuca ee saamaynta ku leh eheladooda iyo saaxiibadooda nool, sida xaaladaha is-dilaaca ee suurtagalka ah ama dembi gaar ah oo naxdin leh.

Xataa haddii aan dhimashada la xaqiijin, ujeeddooyinka siyaasaddan, qof kasta oo dhashay in ka badan 115 sano ka hor waxaa loo qaatay inuu dhintay haddii aysan ilo-raacyo la isku halleyn karo xaqiijin in qofku noolaa labadii sano ee la soo dhaafay. Haddii taariikhda dhalashada aan la aqoon, tifaftirayaashu waa inay isticmaalaan xukunnada macquulka ah si ay u ogaadaan—marka la eego taariikhaha dhacdooyinka lagu xusay maqaalka haddii ay u muuqato in qofku dhashay 115-kii sano ee u dambeeyay, sidaas darteedna ay daboolayso siyaasaddan.

Dadka sharciga ah iyo kooxaha

Siyaasaddani sida caadiga ah ma khuseyso agabka ku saabsan shirkadaha, ama hay'adaha kale ee loo tixgeliyo dad sharciga ah, in kasta oo agab kasta oo noocaas ah loo qoro si waafaqsan siyaasadaha kale ee nuxurka. Heerka ay siyaasadda BLP u khuseyso wax ka beddelka ku saabsan kooxaha waa mid adag waana in lagu xukumaa xaalad kasta goonideeda. Hadal waxyeello leh oo ku saabsan koox yar ama urur ayaa u dhow inuu noqdo dhibaatada BLP marka loo eego hadal la mid ah oo ku saabsan koox weyn; marka kooxdu aad u yar tahay, waxaa laga yaabaa inay suurtogal noqon weydo in la kala saaro kooxda iyo shakhsiyaadka ka kooban kooxda. Markaad shakido, iska xaqiiji inaad isticmaalayso ilo-raacyo tayo sare leh]].

Xiriirka ka dhexeeya mowduuca, maqaalka, iyo Wikipedia

La tacaalidda wax ka beddelka uu sameeyo qofka maqaalku ku saabsan yahay

Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qodobkaan, eeg Wikipedia:Don't overlook legal threats.

Mowduucyada (dadka maqaalka laga qoray) mararka qaarkood waxay ku lug yeeshaan wax ka beddelka agabka iyaga ku saabsan, ha noqoto si toos ah ama iyagoo wakiil soo dirsada. Guddiga Garqaadista (Arbitration Committee wuxuu go'aamiyay in loo tanaasulo mowduucyada BLP ee isku daya inay saxaan waxa ay u arkaan khaladaad ama agab aan caddaalad ahayn. Tifaftirayaashu waa inay sameeyaan dadaal kasta si ay ugu dhaqmaan naxariis iyo tixgelin ku aaddan mowduucyada taariikh-nololeedka marka ay yimaadaan si ay u muujiyaan walaacooda.

In kasta oo Wikipedia ay ka niyad-jebiso dadka inay naftooda wax ka qoraan, haddana ka saarista agabka aan la xigashayn ama ilo-raaciiseydu liitaan waa la oggol yahay. Marka tifaftire aan soo gelin magaciisa uu tirtiro dhammaan ama qayb ka mid ah BLP, tani waxay noqon kartaa qofka maqaalku ku saabsan yahay oo isku dayaya inuu ka saaro agab dhib leh. Wax ka beddelka noocan oo kale ah ee ay sameeyaan mowduucyada waa in aan loola dhaqmin sidii xumaan ; beddelkeeda, kharibaad qofka waa in lagu martiqaadaa inuu sharxo walaaciisa. Guddiga Garqaadista waxay dejiyeen mabda'a soo socda bishii Diseembar 2005:

Wikipedia:Please do not bite the newcomers, oo ah hab-raac, wuxuu kula talinayaa isticmaalayaasha Wikipedia inay tixgeliyaan xaqiiqda cad ee ah in isticmaalayaasha cusub ee Wikipedia ay mararka qaarkood samayn doonaan waxyaabo khaldan. Dadka leh ama laga yaabo inay yeeshaan maqaal iyaga ku saabsan, waxaa jira jirrab—gaar ahaan haddii macluumaad u muuqda mid khaldan ama aad u xun lagu daro maqaalkooda—inay ku lug yeeshaan su'aalaha ku saabsan maqaalkooda. Tani waxay albaabka u furi kartaa dhaqan qaan-gaarnimo ka fog iyo luminta sharafta isticmaalaha cusub. Waa xad-gudub ka dhan ah ha qaniinin kuwa ku cusub in si adag loo naqdiyo isticmaalayaasha ku dhaca dabinkaas, halkii loo arki lahaa dhacdadan inay tahay qalad tifaftire cusub.

La tacaalidda maqaallada kusaabsan naftaada

Wikipedia waxay leedahay siyaasado tifaftir oo inta badan kaa caawin doona xallinta walaacaaga, iyo sidoo kale isticmaalayaal badan oo diyaar u ah inay ku caawiyaan iyo habab kala duwan oo xallinta cabashada ah. Khaladaadka aadka u cad waa la sixi karaa si degdeg ah, xataa adiga laftaadu waad u samayn kartaa. Laakiin intaas wixii ka baxsan, ku qor soo-jeedinnadaada bogga wadahadalka maqaalka (eeg Help:Talk pages), ama dhig {{help me}} boggaaga wadahadalka isticmaalaha. Waxaad sidoo kale ku qori kartaa sharraxaadda walaacaaga looxa ogeysiiska taariikh-nololeedka dadka nool oo aad weydiisataa in tifaftirayaal aan ku lug lahayn ay qiimeeyaan maqaalka si loo hubiyo in si caddaalad ah loo qoray loona xigtay si habboon.

Haddii aad tahay qofka maqaalku ku saabsan yahay oo aad aragto in maqaalkaagu ka kooban yahay macluumaad shakhsi ah ama hadallo keeni kara sumcad-dil, la xiriir kooxda indha-tirka (oversight team) si ay u qiimeeyaan arrinta oo laga yaabo inay uga saaraan taariikhda bogga.

Fadlan maskaxda ku hay in Wikipedia ay ku shaqeyso ku dhowaad dhammaan dad is-xilqaamay ; dhaqan kasta oo asluub-xumo ah ama dalab adag, xataa haddii la fahmi karo, inta badan wuxuu noqon doonaa mid waxtarkiisu yar yahay.

Arrimaha sharciga

Mowduucyada qaba walaac sharci ama walaac kale oo halis ah oo ku saabsan agabka ay ka helaan naftooda bogga Wikipedia, ha noqoto gudaha BLP ama meel kale, waxay la xiriiri karaan kooxda ka jawaabista is-xilqaamayaasha (oo loo yaqaan VRT). Fadlan iimayl u soo dir info-so-qwikimedia.org adigoo raacinaya link-ga maqaalka iyo faahfaahinta dhibaatada; wixii macluumaad dheeraad ah oo ku saabsan sida loo saxo qaladka, Badanaa way ka fiican tahay inaad caawimo weydiisato halkii aad isku dayi lahayd inaad adigu agabka wax ka beddesho.

Sida kor ku xusan, shakhsiyaadka ku lugta leh khilaaf sharci oo weyn ama khilaaf kale oo ka baxsan Wikipedia oo ay la leeyihiin qofka maqaalku ku saabsan yahay ayaa si adag looga niyad-jebiyaa inay wax ka beddelaan maqaalkaas.

Sida loola xiriiro Wikimedia Foundation

Nagala soo xiriir

See also: Wikimedia Foundation

Haddii aadan ku qanacsanayn jawaabta tifaftirayaasha iyo maamulayaasha ee ku saabsan walaac laga qabo agabka taariikh-nololeedka dadka nool, waxaad si toos ah ula xiriiri kartaa Wikimedia Foundation. Eeg Nagala soo xiriir wixii faahfaahin ah.

Go'aanka Wikimedia Foundation

Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qodobkaan, eeg Foundation:Resolution:Biographies of living people.

Abriil 9, 2009, Guddiga Maamulka ee Wikimedia Foundation waxay ansixiyeen go'aan ku saabsan maaraynta Wikimedia ee agabka ku saabsan dadka nool. Waxay xustay inay jiraan dhibaatooyin ku saabsan BLPs qaarkood oo lagu buunbuuniyay qofka, la kharibay, laguna daray khaladaad iyo sumcad-dil. Ururku wuxuu ku boorinayaa in fiiro gaar ah loo yeesho dhexdhexaadnimada iyo xaqiijinta dadka nool; in karaamada bini'aadamka iyo sirta qofka lagu xisabtamo, gaar ahaan maqaallada leh danta ku meel-gaarka ah ama kuwa yaryar; iyo in qof kasta oo qaba cabasho ku saabsan sida loogu sharxay boggaga mashruuca loola dhaqmo dulqaad, naxariis, iyo ixtiraam.

Kaalinta maamulayaasha

Ilaalinta boga iyo xannibaadaha

Maamulayaasha ka shakiya wax ka beddel ula kac ah ama eex ku jirto, ama aaminsan in agab aan habboonayn lagu dari karo ama dib loo soo celin karo, waxay ilaalin karaan boggaga. Maamulayaasha waxaa loo oggol yahay inay dhaqan-geliyaan ka saarista xadgudubyada cad ee BLP iyagoo isticmaalaya ilaalinta bogga ama xannibaadda xadgudubyada sameeyay, xataa haddii ay iyagu laftoodu wax ka beddelayeen maqaalka ama ay si kale ugu lug leeyihiin. Xaaladaha aan caddeyn, waa inay codsadaan indha-indheynta maamule aan ku lug lahayn oo jooga Eeg § Templates si aad u hesho qaababka habboon ee la isticmaalo marka digniin la siinayo ama la xannibayo xadgudubyada BLP.

Mowduucyada muranka dhaliya

"Dhammaan dadka nool ama kuwa dhawaan dhintay ee nuxurka taariikh-nololeedkoodu ku jiro maqaallada Wikipedia" waxaa Guddiga Garqaadista u u cayimeen inay yihiin mowduuc muran dhaliya. Meeshan, caadooyinka iyo siyaasadaha Wikipedia si aad u adag ayaa loo dhaqan-geliyaa, maamulayaasha Wikipedia-na waxay leeyihiin awood dheeri ah oo ay ku yareeyaan carqaladaynta mashruuca.

Tirtirista

Tirtirista kooban, ka hortagga abuurista, iyo faaruqinta asluubta leh

Agabka taariikh-nololeedka ee ku saabsan shakhsi nool oo aan waafaqsanayn siyaasaddan waa in la hagaajiyaa lana saxaa; haddii taasi suurtogal noqon weydo, markaas waa in meesha laga saaraa. Haddii bogga oo dhan uu u badan yahay tayo liidata, oo uu u horrayn ka kooban yahay agab muran dhaliya oo aan lahayn ilo-raac ama ilo-raacyadiisu liitaan, markaas waxaa laga yaabaa inay lagama maarmaan noqoto in bogga oo dhan la tirtiro iyadoo loo tusaale qaadanayo tallaabada koowaad, ka dibna wadahadal la sameeyo haddii la codsado.

Tirtirista bogga badanaa waa xalka u dambeeya. Haddii khilaafku ku saabsan yahay in bogga lagu daro iyo in kale (tusaale, sababtoo ah caanimadiisa oo la iska weydiinayo ama meesha uu qofku codsaday tirtirid), tan waxaa lagu xalliyaa wadahadallada tirtirista halkii laga tirtiri lahaa si kooban. Tirtirista kooban waxay habboon tahay marka boggu ka kooban yahay agab xun oo aan la xigashayn ama loo qoray si aan dhexdhexaad ahayn, marka aan si fudud dib loogu qori karin ama loogu soo celin karin nooc hore oo heerkiisu habboon yahay. Maamulaha tirtiraya waa inuu u diyaar garoobaa inuu tallaabada u sharxo dadka kale, isagoo isticmaalaya iimayl haddii agabku yahay mid xasaasi ah. Kuwa diidan tirtirista waa inay maskaxda ku hayaan in maamulaha tirtiray uu ka warqabi karo arrimo aysan kuwa kale ogeyn. Khilaafaadka waxaa loo gudbin karaa dib.u eegista tirtirista, laakiin wadahadalka dadweynaha ee daba-dheeraada waa in laga fogaadaa marka ay tirtiristu khuseyso agab shakhsi ah oo xasaasi ah oo ku saabsan dadka nool, gaar ahaan haddii uu yahay mid xun. Doodaha noocaas ah waa la faaruqin karaa ka dib marka la soo gebagebeeyo. Tirtirista ka dib, maamule kasta wuxuu dooran karaa inuu ka ilaaliyo dib-u-abuurista. Xataa haddii bogga aan laga ilaalinin dib-u-abuurista, waa inaan dib loo abuurin ilaa is-afgarad uu muujiyo taageerada dib-u-abuurista taasoo waafaqsan siyaasadahayaga.

Mowduucyada aan aadka loo aqoon

Qof kasta oo aan rabin inuu noqdo mowduuc BLP ah wuxuu u soo gudbin karaa tirtirid gudaha Maqaallada loo hayo tirtirista (ama Noocyada kale ee tirtirista ee qabyo qoraallada) ama wuxuu codsan karaa in xubin ka tirsan Kooxda Ka-jawaabista Is-xilqaamayaashanay u qabato. Ilaa uu mowduucu si cad u buuxiyo hab raaca guud ee caanimada ama uu yahay mid hadda xafiiska jooga ama hore loo soo doortay ama loo magacaabay masuul, tifaftirayaashu waa inay si dhab ah u tixgeliyaan sharfidda codsiyadaas. Qodobada u xaglaya tirtirista waxaa ka mid ah taariikhda maqaalka oo dhib leh, waxyeello dhab ah oo qofka maqaalku ku saabsan yahay uu sheegay, iyo qofka oo ah mid caanimadiisu aad u yar tahay ama loo yaqaan hal dhacdo oo keliya. Sida ku cad siyaasadda tirtirista, haddii uusan jirin is-afgarad lagu haynayo ama lagu tirtirayo ka dib markii uu codsaday qofka maqaalku ku saabsan yahay, maamuluhu wuxuu u xiri karaa tirtirid.

Tirtirista qaybtan hoosteeda kama hor istaageyso in qofka lagu xuso maqaallo kale, sidoo kale kama hor istaageyso in la abuuro dib-u-hagaajin laga soo bilaabo magacooda ilaa meel lagu xusay, inkastoo qaybta qarsoodiga ee siyaasaddan laga yaabo inay khuseyso xaaladaha qaar.

Dib-u-soo-celinta

Si loo xaqiijiyo in agabka ku saabsan dadka nool loo qoro si dhexdhexaad ah oo heerkiisu sarreeyo, laguna salaynayo ilo-raacyo tayo leh oo la isku halleyn karo, masuuliyadda caddaynta waxay saaran tahay kuwa raba inay haystaan, soo celiyaan, ama ka noqdaan tirtirista agabka lagu muransan yahay. Marka agabka ku saabsan dadka nool meesha laga saaro iyadoo loo haysto diidmo BLP oo niyad-sami ah, tifaftire kasta oo raba inuu ku daro, dib u soo celiyo, ama ka noqdo tirtirista waa inuu xaqiijiyaa inay waafaqsan tahay siyaasadaha nuxurka ee Wikipedia. Haddii dib loo soo celinayo iyadoo aan wax weyn laga beddelin, waa in marka hore la helaa is-afgarad . Agabka la hagaajiyay si wax looga qabto walaacyada waa in lagu xukumaa xaalad kasta goonideeda.

Xaaladda uu maamule tirtiro maqaal dhammaystiran, meel kasta oo ay suurtogal tahay tirtiristaas lagu muransan yahay waa in marka hore lagala hadlaa maamulihii tirtiray maqaalka.

Soo-jeedinnada

Dhammaan BLPs waa inay lahaadaan ugu yaraan hal ilo-raac oo taageeraya ugu yaraan hal hadal oo laga yiri qofka maqaalka ku jira, haddii kalena waxaa loo soo jeedin karaa tirtirid. Summadda lagama saari karo ilaa ilo-raac la isku halleyn karo la keeno, haddii la keeni waayana, maqaalka waa la tirtiri karaa toddobo maalmood ka dib. Tani ma saameynayso hababka kale ee tirtirista ee lagu xusay siyaasadda BLP iyo meelo kale.

Habka wax u qorista

Codka

BLPs waa in loo qoraa si mas'uuliyadi ku jirto, si taxaddar leh, iyo cod aan xamaasad lahayn, iyadoo laga fogaanayo hoos u dhigista iyo buunbuuninta labadaba. Maqaalladu waa inay si aan eex lahayn u diiwaangeliyaan waxa ilaha labaad ee lagu kalsoonaan karo ay ka daabaceen mawduucyada, iyo xaaladaha qaarkood waxa mawduucyadu naftooda ka daabaceen. Soo koob sida ficillada iyo guulaha loogu tilmaamay ilo lagu kalsoonaan karo adigoon miisaan aan loo baahnayn siin dhacdooyinka dhow. Ha ugu yeerin dadka sumado muran dhaliya, luqad rarreyn ah, ama ereyo aan sax ahayn, ilaa qofkaas si caadi ah loogu tilmaamo habkaas ilo lagu kalsoonaan karo. Beddelkeeda isticmaal luqad cad, toos ah oo u oggol xaqiiqooyinka inay iyagu hadlaan.

Isu-dheelitirka

Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan qodobkaan, eeg Wikipedia:Coatrack articles.

Naqdiga iyo ammaanta waa in lagu daro haddii laga heli karo ilo labaad oo lagu kalsoonaan karo, ilaa inta agabka loo soo bandhigayo si mas'uuliyadi ku jirto, si taxaddar leh, iyo cod aan dano gaar ah lahayn. Ha siin meel aan loo dhigmin aragtiyo gaar ah; aragtida dadka tirada yar waa in aan lagu darin gabi ahaanba. Waa in daryeel laga yeeshaa qaabdhismeedka maqaalka si loo xaqiijiyo soo bandhigida guud iyo cinwaannada qaybaha inay yihiin kuwo dhex-dhexaad ah. Ka digtoonaan sheegashooyinka ku tiirsan dembi-u-saarista urur kale, iyo nuxurka eexda leh, xumaanta wata ama xayeysiiska xad-dhaafka ah ah.

Fikradda lagu sheegay Eventualism—in maqaal kasta oo Wikipedia ah uu yahay shaqo socota, iyo in sidaas darteed ay caadi tahay in maqaalku noqdo mid si ku-meel-gaar ah u dheelitiran sababtoo ah ugu dambeyntii wuxuu imaan doonaa qaabkiisa saxda ah—tan ma khuseyso taariikh nololeedka. Iyadoo la tixgelinayo saameynta ay ku yeelan karaan nolosha mawduucyada taariikh nololeedka, taariikh nololeedka waa inuu ahaado mid u caddaalad fala mawduucyada mar walba.

Boggaga weerarka

Boggaga aan xigashada lahayn ee leh cod taban, gaar ahaan marka ay u muuqdaan in loo sameeyay ugu horreyn si loo bahdilo qofka, waa in isla markiiba la tirtiro haddii uusan jirin nooc waafaqsan xeerka oo lagu laaban karo; eeg § Summary deletion, creation prevention, and courtesy blanking, hoos. Kuwa aan maamulayaasha ahayn waa inay ku calaamadiyaan {{db-attack}} ama {{db-negublp}}. Samaynta boggaga noocaas ah, gaar ahaan marka lagu celceliyo ama si xun loo sameeyo, waa sabab keeni karta xannibaad degdeg ah.

Ilo lagu kalsoonaan karo

La loolamay ama ay u badan tahay in la loolamo

Xeerka xigashada ee Wikipedia, Xaqiijinta, wuxuu leeyahay dhammaan xigashooyinka iyo agab kasta oo la loolamay ama ay u badan tahay in la loolamo waa in loo aaneeyaa ilo lagu kalsoonaan karo oo la daabacay iyadoo la isticmaalayo xigasho dhexda ah; agabka aan buuxin heerkan waa laga saari karaa. Xeerkani wuxuu ballaarinayaa mabda'aas, isagoo ku daraya in agabka muranka dhaliya ee ku saabsan dadka nool ee aan xigashada lahayn ama xigashadiisu liidato waa in si degdeg ah looga saaraa iyada oo aan wadahadal la gelin. Tan waxay khuseysaa haddii agabku yahay mid taban, mid togan, mid dhex-dhexaad ah, ama mid la iswaydiin karo, iyo haddii agabku ku jiro taariikh nololeed ama maqaal kale. Agabka noocaas ah waa in aan lagu darin maqaal marka ilaha kaliya ee la heli karo ay yihiin tabloid journalism. Marka agabku yahay mid la xaqiijin karo oo muhiim ah, wuxuu ka muuqan doonaa ilo kale oo lagu kalsoonaan karo.