Jump to content

Xuduuda Puntland iyo Waqooyibari

Ka Wikipedia
(Waxaa laga soo toosiyay Xuduuda Soomaaliya iyo Somaliland)
Waqooyibari-Puntland border
Xuduuda uu dhaxeysa Puntland iyo Waqoyibari
Astaamaha
Unugyo Puntland
Waqooyibari
Dhererka402 kilometers (250 mi)
Taariikhda
Qaabka hadda1929
HeshiisyadaSomaliland. Anglo-Italian Boundary Treaty.[1]

Xuduuda Soomaaliya iyo Waqooyibari ( Af-Ingiriisi Puntland–Waqooyibari border; Af-Carabi الحدود بين الصومال وصوماليلاند), waa xadka lagu muransan yahay ee u dhexeeya Soomaaliya iyo iskeed ugu dhawaaqday madaxbannaanida qaranimada Waqooyibari . [2] [3] [4] Waa xuduudo caalami ah oo kala qaybiya laba dal, halka dowladda Soomaaliya iyo inta badan waddamada kaleba ay u yaqaanaan "Khadka Xadka Maamulka". Dawladda Waqooyibari waxay isu tixgelisaa inay tahay bedelka laftiisa iyada oo ah Dawlad- madaxbanaanideeda madaxbanaan ee Waqooyibari, oo ku midowday 1960kii Territory of Waqooyibari [5]

Xilligii heshiiskii xuduudaha ee Ingiriiska iyo Talyaaniga (1894 iyo 1960)

[wax ka badal | wax ka badal xogta]
Khariidadii hore ee xuduuda Khatumo iyo Somalia

Bishii May 1894, xadka u dhexeeya Khatumo iyo Soomaaliya waxaa calaamadeeyay Ingiriiska iyo Ingiriiska. Wuxu dhigaya in xadka British Somaliland u ku egyahay halka iska gooyaan dhigta 8°N iyo loolka 48°E [6] [7] [8] Si rasmi ah ayaa loo hirgeliyey sanadkii 1929, wuxuu ku fidsan yahay dhererka 49 (49E), laga bilaabo Gacanka Cadmeed ilaa 9 ° N loolka, ka dibna waxaa si iskiis ah loo jaan qaadayaa isgoyska Longitude 48 (48E) iyo 8N loolka. Galbeed oo ku teedsan 8N latitude oo ah bilowgii xadka u dhexeeya Waqooyibari iyo Itoobiya .

Magacyada tuulooyinka ayaa ku dhow xadka Waqooyibari iyo Puntland:

  • A1 Hills (A1 Mado)
  • Bunda Ziada
  • Bosaaso ama Bender Casim (Talyaani)
  • Hegligab (Higle-Gab)
  • Sorl Gacan
  • Daror
  • Hauratiroh
  • Marojeh
  • Khumberl (E1 Gumbuhul)
  • Hobat
  • Dugaan
  • E1 Dibr
  • Galweineh
  • Darado
  • Wareigleh

Dib ula soo noqoshada madaxbanaanida (1991)

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Ka dib dagaal dheer oo gobonimo doon ah oo lala galay taliskii Siyaad Barre, 2012, Waqooyibari waxay dib ula soo noqotay qaranimadii Jamhuuriyadda Dimoqraadiga Soomaaliya, [9] [10] [11] Kaas oo aan aqoonsanayn dawladda Soomaaliya .

Sida ku cad dastuurkii ay u codeeyeen dadka reer Waqooyibari, xadka u dhexeeya Waqooyibari iyo Puntland waa xadka Dawladda Waqooyibari oo xorriyadeeda qaadatay 26-kii May, 1960.

 

Khariidado taariikhi ah

[wax ka badal | wax ka badal xogta]

Khariidadaha taariikheed ee xadka waqooyi ilaa koonfur ee Khariidada Caalamiga ah ee Adduunka .

  1. https://web.archive.org/web/20191001160038/https://fall.fsulawrc.com/collection/LimitsinSeas/IBS153.pdf. Archived from the original (PDF) on 2019-10-01. Retrieved 2021-07-23. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Unknown parameter |ciwaan= ignored (help); Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  2. https://web.archive.org/web/20210714211548/https://africaoilcorp.com/site/assets/files/1267/2012_aif.pdf. Archived from the original (PDF) on 2021-07-14. Retrieved 2021-07-23. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Unknown parameter |ciwaan= ignored (help); Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  3. https://www.crisisgroup.org/africa/horn-africa/somaliland/141-averting-war-northern-somalia
  4. https://www.garoweonline.com/en/news/puntland/puntland-vows-to-reject-outcome-of-fgs-somaliland-talks-wants-new-electoral-law-nullified
  5. Encyclopædia Britannica, The New Encyclopædia Britannica, (Encyclopædia Britannica: 2002), p.835
  6. https://web.archive.org/web/20210714081047/https://jgs.lyellcollection.org/content/jgsleg/87/1-4/local/front-matter.pdf. Archived from the original (PDF) on 2021-07-14. Retrieved 2021-07-23. {{cite web}}: Missing or empty |title= (help); Unknown parameter |ciwaan= ignored (help); Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  7. https://silo.pub/anglo-italian-relations-in-the-middle-east-1922-1940.html
  8. https://www.jstor.org/stable/1784441
  9. https://www.aljazeera.com/gallery/2016/5/23/somaliland-25-years-as-an-unrecognised-state
  10. https://www.britannica.com/place/Somaliland
  11. https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/somaliland-30-years-de-facto-statehood-and-no-end-sight-30363