Masraxa Qaranka Soomaaliya
![]() | |
| Cinwaanka | Muqdisho Soomaaliya |
|---|---|
| Milkiile | Dawladda federaalka Soomaaliya |
| Nooca | Masraxa qaran |
| Dhisid | |
| La furay | 1967 |
| La xidhay | 1991 |
| Mar kale la furay | 19 Maarso 2012 (si ku-meel-gaar ah) Sebtembar 2021 (si buuxda) |
Masraxa Qaranka Soomaaliya waa masrax qaran oo ku yaal magaalada Muqdisho, caasimadda Soomaaliya. Waxaa la dhisay sanadkii 1967-kii, wuxuuna ahaa xarun dhaqameed oo aad muhiim u ah. Hay'addu waxay xirtay ka dib markii uu billowday dagaalkii sokeeye horaantii 1990-meeyadii, laakiin mar dambe waa la dayactiray waxaana si rasmi ah dib loogu furay bishii Sebtembar 2021.[1]
Taariikhda
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dhismihii iyo sanadihii hore (1967–1991)
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dhismaha Masraxa Qaranka Soomaaliya wuxuu hadiyad ka ahaa dawladdii Shiinaha ee uu hoggaaminayey Mao Zedong. Waxaa naqshadeeyey oo dhisay injineero Shiineys ah, waxaana si rasmi ah loo furay sanadkii 1967.[2]
Ka dib markii uu Siyaad Barre xukunka la wareegay 1969-kii, masraxa wuxuu noqday hay'ad muhiim u ah horumarinta dhaqanka iyo waddaniyadda Soomaaliyeed. Ma uusan lahayn hal koox oo faneed, laakiin waxaa ka shaqayn jiray oo bandhigyo ku qaban jiray kooxo dhowr ah oo caan ahaa, sida kooxdii halyeeyga ahayd ee Waaberi, oo isugu jirtay heeso, riwaayado, iyo ciyaaro dhaqameed.
Burburkii iyo xiritaankii (1991–2011)
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Markii uu dagaalkii sokeeye qarxay 1991-kii, Masraxa Qaranka wuxuu ka mid ahaa dhismayaashii ugu horreeyay ee burburay. Saqafkiisu wuu dumay, dhismihiisana waxaa soo gaaray burbur xooggan intii lagu jiray dagaalladii.[3] Labaatankii sano ee xigay, burburka masraxa waxaa loo isticmaali jiray bakhaar hubka lagu kaydiyo iyo meel dadweynuhu iska saxaroodaan, taas oo calaamad u noqotay burburka dawladdii Soomaaliyeed iyo hay'adihii dhaqanka.
Dib-u-dhiska iyo dib-u-furitaanka
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Sanadkii 2011, waxaa billowday dadaallo lagu doonayay in dib loogu soo nooleeyo masraxa. Dhismaha si ku-meel-gaar ah ayaa loo dayactiray, waxaana la qabtay xaflad dib-u-furitaan ah 19-kii Maarso 2012.[2] Si kastaba ha ahaatee, dhowr toddobaad ka dib, 4-tii Abriil 2012, qof Al-Shabaab ka tirsan oo is-miidaamiyay ayaa weerar ku qaaday masraxa xilli ay ka socotay dabaaldeg, halkaas oo ay ku dhinteen dhowr qof oo ay ku jiraan madaxdii Guddiga Olombikada Soomaaliyeed iyo Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliyeed.[4] Weerarkaas ka dib masraxa mar kale ayaa la xiray.
Sanadkii 2013, dawladaha Soomaaliya iyo Shiinaha ayaa kala saxiixday heshiis iskaashi oo rasmi ah kaas oo ay ku jirtay in dawladda Shiinuhu ay si buuxda dib ugu dhisto Masraxa Qaranka.[5] Sannado dayactir ah ka dib, masraxa waxaa si rasmi ah oo joogto ah dib loogu furay bishii Sebtembar 2021, iyada oo lagu daawaday filimkii ugu horreeyay ee si fagaare ah dalka looga daawado muddo 30 sano ah, taas oo calaamad u ahayd soo noolaynta dhaqanka ee Muqdisho.[1]
Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]- 1 2 "Somalis enjoy first public film screening in 30 years". BBC News. 23 September 2021. Retrieved 22 July 2025.
- 1 2 Flood, Zoe (19 March 2012). "Somalia national theatre reopens after 20 years". The Telegraph. Retrieved 22 July 2025.
- ↑ Gettleman, Jeffrey (3 April 2012). "A Taste of Hope in Somalia's Battered Capital". The New York Times. Retrieved 22 July 2025.
- ↑ "Bombing at Somalia's national theatre kills 10". Associated Press via CTV News. 4 April 2012. Archived from the original on 24 Bisha Lixaad 2018. Retrieved 22 July 2025.
{{cite news}}: Check date values in:|archive-date=(help); Unknown parameter|ciwaan=ignored (help); Unknown parameter|dead-url=ignored (|url-status=suggested) (help) - ↑ "Somalia: Gov't, China Officially Sign Cooperation Agreement". Dalsan Radio. 9 September 2013. Retrieved 11 September 2013.
