Xasan Barsane
| Mujahideen Sheekh Xasan Barsame | |
|---|---|
| Ku dhashay | 1853 Shabeele, Soomaaliya |
| Dhimasho | 18 august 1928 Muqdisho, Soomaaliya |
| Ururka | Saalixiyah |
| Loo yaqaano | Iska caabinta Gumeysiga Talyaaniga ee Soomaaliya |
Sheikh Hassan Barsame (Soomaali: Sheekh Xasan Barsane ; Carabi: الشيخ حسن البرصمي ; 1853 —1927) Wuxuu geeriyooday 18-kii Agoosto 1928-kii, wuxuu ahaa wadaad iyo caalim Soomaaliyeed. Waxa uu caan ku ahaa in uu horraantii sannadihii 1900-aadkii uu dagaal kala horyimid duullaankii Meneliks iyo in uu hoggaamiyo mid ka mid ah kacdoonadii waaweynaa ee ka dhanka ahaa ciidammadii gumaystaha Talyaaniga ee gobolka Banaadir sannadihii 1920-aadkii.
Nolosha hore
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Barsame waxa uu ku dhashay 1853dii waxa uu ku dhashay tuulada Ubaadi oo 68 km galbeed ka xigta jowhar ee gobolka shabeelada dhexe ee koonfurta soomaaliya . Waxa uu ka soo jeedaa qabiilka Barsame, oo ah qayb ka mid ah beelaha Gaaljeceel ee waaweyn . Barsane markuu quraanka xifdiyay markuu yaraa wuxuu damcay inuu sii wato waxbarashadiisa diinta. Waxa uu u safray Maka si uu u soo guto waajibaadka xajka . Barsane waxa uu halkaas ku sugnaa muddo saddex sano ah, isaga oo ku kulmay jidka Sheekh Maxamed Saalix, hoggaamiyihii Saalixiyada. Barsane intaa ka dib wuxuu ku biiray dhaqdhaqaaqii Saalix.
Iska caabin gumeysi-diid iyo dhaxal
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Muddadii uu Menelik soo duulay Barsane wuxuu la dagaalamay oo ku jabiyay dhowr kun oo ciidamada Xabashida ah ee Balcad iyo Daafeet ( degmada Wanlaweyn ) horaantii 1900-aadkii.
Dagaalkii 1aad ka dib ilaa 16,000 oo qori ayaa ku jiray gacanta shacabka Soomaaliyeed, qaar badana waxaa gacanta ugu jiray Sheekh Barsane. Badhasaabkii Somaliland ee Talyaanigu, Cesare Maria De Vecchi ayaa Soomaalida ku amray inay hubka iska soo dhiibaan sannadihii 1920-aadkii. Barsane wuu diiday amarkii De Vecchis, wuxuuna u soo diray warqad uu ku caddeeyey inuu ku dhaqmo Shareecada Islaamka iyo inuu gebi ahaanba diiday sharciga Talyaaniga.
Sidoo kale Sheekha iyo raggii la socday waxay dagaallo kala duwan la galeen ciidamadii Talyaaniga, waxaana ka mid ahaa:
- Buuloburde
- Ceel Dheere
- Hiilweyne
- Jiliyaale
- Hareerile
- Lafoole
Socdaalladii ugu horreeyay ee Sheekha laguma guuleysan laakiin dagaallo badan oo dhiig badan ku daatay oo lala galay ciidamada gumeysiga Sheekh Barsane ayaa Talyaanigu qabsaday Abriil 1924-kii. Wuxuu ku dhintay xabsi ku yaalla Muqdisho 1928-kii. Xilligii dowladdii Barre dugsi sare oo ku yaalla Muqdisho ayaa Barsane loogu magac daray.
Sidoo kale eeg
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Tixraac
[wax ka badal | wax ka badal xogta]Dhaqdhaqaaqa ISLAAMKA SOOMAALIYA
"Dhibaatooyinka haysta bulshada beeralayda iyo xoolo-dhaqatada Soomaaliyeed"
"Baraawe Posts: FAHAMKA TAARIIKHDA SOOMAALIYEED AYAA INOO CAAWIN DOONA MIDOWGA1" Archived Luuliyo 4, 2017 // Wayback Machine