Dagaalkii xoraynta ogaden

Ka Wikipedia
U bood: gooshitaan, raadi
Xorayntii Soomaali Galbeed
Qayb ka tirsan Dagaalkii Qaboobaa
Ethio-Somali War Map 1977.png
Taankiyeda Ciidamada Soomaalida iyo kuwa lugta ayaa utilaabay Dhulka Soomaali Galbeed EE loo yaqaan Ogaadeenya.
Taariikhda Luulyo 13, 1977 – Maarso 15, 1978
(8 bilod, 2 maalmood)
Goobta Soomaali Galbeed
Natiijada
Wada dagaalamay
Ethiopia
 Cuba
 South Yemen
 Soviet Union
Somalia Soomaaliya
WSLF
Hogaanka iyo saraakiisha
Mengistu Haile Mariam[2]
Aberra Haile Mariam[3]
Midowga Sofiyet Vasily Petrov[4]
Kuuba Arnaldo Ochoa[5]
Somalia Siad Barre
Somalia Abaan duuliye Ali Matan Hashi
Somalia Jen Maxamed Cali Samatar
Awooda
Billowga Dagaalka:
47,000 ciidan guud ahaan
ka horjeeday Soomaalida:
4 guuto ciidanka Lugta (1 farsamo)
2 horin taankiyo ah
2 horin madaafiicda goobta
3 horin ciidan dalaayadaha[6]
Dib:
75,000 ciidanka joogtada ah 1980[7]
1,500 Midowgii Soofiyeet
18,000 Kuuba[5]
2,000 Yamanta Koonfureed
Billowga dagaalka:
35,000 ciidan ah
23 oo isugu jira Qalab iyo gaadiid farsamo
9 horin taankiyo ah
9 horin madaafiicda goobta
4 horin ciidan dalaayadaha[6]
Dhamaadka dagaalka:
Ciidanka Qaranka Soomaaliya 63,200[8]
WSLF 15,000
Khasaarada iyo dhaawaca
Itoobiya:
6,133 laga dilay[9]
10,563 la dhaawacay[9]
3,867 laqabtay ama lawaayey (waliba dheeraad ah 1,362 cararay)[9][10]
Kuuba:
400 laga dilay[10]
Yamanta Koonfureed:
100 laga dilay[10]
Ruushka:
33 dhintay lana waayey[11]
Gaadiid qasaaray:
23 Diyaarad[9]
139 Taankiyo ah[9]
108 Baabuurta Ciidanka qaada[9]
1,399 Gaadiid[9]
6,453 laga dilay[9]
2,409 la dhaawacay[9]
275 laqabtay ama lawaayey[9]
Gaadiid qasaaray:
28 Diyaarad[9] (1/2 ee diyaaradaha ciidanka cirka)
72 taankiyo ah[9]
30 Baabuurta ciidanka qaada[9]
90 Gaadiid[9]

Dagaalkii xoraynta Soomaali Galbeed waxa uu ahaa dagaal dhexmaray somaliya iyo Itoobiya. Kaasoo u jeedada dagaalku u bilaabmay ay ahayd, khilaaf kataagnaa gobolka soomaalida ee Itoobiya amaba ogaden ee Soomaalida utaqaan Soomaali Galbeed. kadib markii ay fashilmeen dhamaan wada hadaladii siyaasadeed ee ku saabsanaa arinta gobolka ogaden ayaa ciidamada somaliya waxa ay weerar ku qaadeen wadanka Itoobiya.

Qoraalka gudaha oo kooban

Dagaalkii [Wax ka bedel]

Todobaadkii ugu horeeyayba waxa ciidamada somaliya u suurto gashay in ay gacanta ku dhigaan badhtamaha iyo koonfurta gobolka Soomaali Galbeed.

Intii dagaalku socday waxa ay ciidamada soomaaliya marba marka kadanbaysa kasoo hooynayeen guulo aad u balaadhan waxa ay ciidamada soomaaliya daba socdeen oo dabada kaga jireen ciidamada itoobiya ilaa ay lagaadheen goobta looyaqaano Sidamo.

Markii la gaadhay sibtenbar sanadkii 1977 ciidamada somaliya waxa ay gacanta ku dhigeen dhamaan gobolka Galbeed waxa kale oo ay qabsadeen goobo iyo magaalooyin muhima oo kabaxsan gobolka.

Kadib markii ciidamada soomaaliya ay go'doon galiyeen magaalda Harar waxa dagaalka soogalay oo itoobiya isisoo garabtaagay wadankii la odhan jiray Midowga Sofiyet.

Sofiyeedku waxa uu taakulo dhanwalba leh siiyay ciidamada iyo dawlada Itoobiya, waxa kale oo uu sofiyeedku ugu deeqay itoobiya inkabadan 18,000 oo askari oo kayimi wadanka kuuba, taaso oo keentaya in ciidamadii soomaaliya dib loosoo jabiyo laguna qasbo in ay kabaxaan gobolka ogaden.

Dawladihii ka qaybqaatay [Wax ka bedel]

Cidii isdilaysay [Wax ka bedel]

Flag of Somalia.svg Somaliya

Flag of Ethiopia.svg Itoobiya

Kaqaybgalayaasha [Wax ka bedel]

Flag of the Soviet Union.svg Midowga Sofiyet

Flag of Cuba.svg kuuba

Flag of South Yemen.svg Yamanta Koonfureed

Dhimashada labada dhinaca [Wax ka bedel]

Dawladaha Dhimashada Dhaawaca Maxaabiista
(1982)
Wadarta
Flag of Ethiopia.svg Itoobiya 17,000 25,000 6,000 48,740
Flag of Somalia.svg Soomaaliya[12] 5,500 2,409 270 7,979
Flag of Cuba.svg kuuba[Gurmad 1] 400 0 0 400
Flag of South Yemen.svg Yamanta Koonfureed[Gurmad 2] 100 0 0 100
Flag of the Soviet Union.svg Midowga Sofiyet[Gurmad 3] 33 0 0 33
Wadarta guud 57,252 Ciidan
  1. Waxay ahaayeen ciidamo gurmad ahaan ugu yimid itoobiya.
  2. Waxay ahaayeen ciidamo gurmad ahaan ugu yimid itoobiya.
  3. Waxay ahaayeen saraakiishii ciidanka hogaaminaysay.
Dhulka lagu dagaalamaya
  • Barta buluuga ah : Waa meeshii la isku haystay


Xigasho [Wax ka bedel]

  1. Richard Crockat, The fifty years war: the United States and the Soviet Union in World Politics, p. 283
  2. Gebru Tareke, "The Ethiopia-Somalia War of 1977 Revisited," International Journal of African Historical Studies, 2000 (33), p. 648.
  3. Gebru Tareke, "Ethiopia-Somalia War," p. 645.
  4. Payton, Gary D. (November–December 1979). "The Soviet-Ethiopian Liaison: airlift and beyond". Air University Review. http://www.airpower.maxwell.af.mil/airchronicles/aureview/1979/nov-dec/payton.html. Retrieved 2008-02-10.
  5. 5.0 5.1 Gebru Tareke, "Ethiopia-Somalia War," p. 656.
  6. 6.0 6.1 Gebru Tareke, "The Ethiopia-Somalia War", p. 638.
  7. Fred Halliday, Maxine Molyneux, "Ethiopia's Revolution from Above" in MERIP Reports, No. 106, Horn of Africa: The Coming Storm. (Jun., 1982), p. 14.
  8. Gebru Tareke, "Ethiopia-Somalia War," p. 640.
  9. 9.00 9.01 9.02 9.03 9.04 9.05 9.06 9.07 9.08 9.09 9.10 9.11 9.12 9.13 Gebru Tareke, "Ethiopia-Somalia War," p. 665.
  10. 10.0 10.1 10.2 Gebru Tareke, "Ethiopia-Somalia War," p. 664.
  11. Krivosheev, G.F. (2001). "Russia and the USSR in the wars of the 20th century, statistical study of armed forces' losses (in Russian)". Soldat.ru. Archived from the original on 2008-01-29. http://web.archive.org/web/20080129193951/http://www.soldat.ru/doc/casualties/book/chapter6.html#6_8. Retrieved 2008-02-01.
  12. Gen Maxamed Cali Samatar, "Dagaalkii xoraynta Soomaali galbeed," BBC Laanta Afka Soomaaliga, 22 Disembar, 2009, 17:37 GMT; 20:37 SGA.