Mudulood

Ka Wikipedia
Jump to navigation Jump to search

Mudulood Waa qabiil ka mid ah qabaa'ilada Mudullood. Waxay ukala baxaan 4 Qabiil oo kala ah Abgeel Cusmaan, Mowbleen Cusmaan, Wacdaan Cusmaan iyo Ilaawaay Cusmaan.

waxaana leesku dhahaa 4ta Danadoole Mudullood.

ilaawaay cismaan waa yaraanka darandoole mudulood.


sido kalana waa qabiilka ugu badan ee hawiye Mudullood waxa lugu xushmeeyaa caasimada Soomaaliya ee Mugdisho. Mudulood Degaan ahaan waxey degaan laga soo bilaabo xeebta magaalada Xarardheere ee gobolka Mudug Ilaa iyo turdho oo ka tirsan jubba hoose hiiraan JAWIIL, MOGDISHO KINGDOM (YAQUUB) Ilaaway Cismaan waxay dagaan Daangaale iyo ilaa Xamar, Wacdaan Cusmaan Afgooye ilaa Xamar, mobleen Cusmaan Ceelasha Biyaha ilaa iyo Daayniile. Abgeel Cusmaan ayaa meelo badan Soomaaliya ka dagan.

waxaa xukumijiray nin la'oaran jiray YAQUUB oo ahaa mudulood 900-8170 16 sano ayuu xukumayay mogdisho,kadib markii uu jabiyay ajuuran kingdom. taleex,dowladi darwiish, 1910 waxaa heestay talada sare, khaalig iyo khusuuigi ugu weeyna ee waqooyiga xaga diinta wuxuu ahaa nin mudulood Xaaji AxmedFIQI 1905 1910- 1915,gabygi kubaxay wuxuu ahaa, waxa sidatan iigalay waa sedigeey rumee sawaab kaga'mahelin sadaqdii AxmedFiqi

Beelweynta Mudulood waa beesha Kowaad ee ugu tiro badan beelaha Hawiye,waxaa aad loogu qadariyaa Magaalada caasimada ee Muqdisho iyo Hareeraheeda oo ah Degaanka ay Taariikh ahaan Degaan. Madaxweynihii ugu horeeyay Aadan Cabdulle Cusmaan ee Jamhuuriyada Soomaliya Wuxuu Ka Soo Jeeda Beelweynta Mudulood.Sidoo kale waxaa ka dhashay beesha Mudulood Madaxweyneyaasha kala ah Ali Mahdi Muhammad iyo [[Sharif Sheikh Ahmed] iyo Xasan Shehk Maxamuud].Waxaa sidoo kale ka dhashay Beelweynte Mudulood labo raysulwasaar oo kala ah Ali Mohammed Ghedi iyo Nur Hassan Hussein.(waxaa kalo ka dhashay madaxweeyne xasan shikkh maxamuud 2012,kadib markii uu ka guuleeysay ex madaxweyne sharif

Taariikh[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Odiweyn mudulood ama maxamed mudulood lagamayaqaan taariikhda ciisa mudulood.Halgamyada ka dhashay odiweyn mudulood waxaa ka mid ah hogaamiyihii ciidamada dhariiqada saalaxii shiikh axmed siyaad. kadib dilkiisii ingiriiska xilka waxaa lawareegay shiikh xasan barsane oo asna ladili ugudanbeytii beelahoodana Waa Hilibi Dalandole iyo Maxamed Muduloode.

Qaab Dhismeedka Beesha Mudulood[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

Beesha Mudulood waxa ay ka u kala baxdaa sida soo socota:-

Odiweyn Mudulood(curud mudulood)

  • maxamed mudulood ama Odiweyn mudulood ama udgoon mudulood. (waa cabdi shiiq dhiblaawe)
  • Ciise Mudulood(Udeejeen)
  • Deero mudulood oo xawaadle hooyo u ah
  • c/racmaan mudulood(Wacweyteen)
  • Dalandoole Mudulood
      • Hiilebi Dalandoole Mudulood oo Abgaal ah
      • Cusmaan Dalandoole Mudulood
      • wacdaan cumaan Dalandoole Mudulood
      • Abgaal Cusmaan Dalandoole Mudulood
      • Moobileyn Cusmaan Dalandoole Mudulood
      • Ilawaay Cusmaan Dalandoole Mudulood.

Ogow curadka mudulood waa maxamed mudulood, ujeejeen'na iyo c/raxmaan mudulood oo low yaqano wacweyteen

 waa 3 dhalkii, waana isku hooyo sidax das

, odiweyn mudulood waxaa kajooga cabdi shekh dhiblaawe, iyo walaalkiisa.macalin dhiblawe lkn waceyla looyaqan

Abtirka cabdi shekh[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

  • cabdi shekh
  • suufi dhiblaawe
  • shekh maxamed
  • yaxye
  • zakariye
  • xaaji cumar
  • Tolwaaq
  • Abjacle
  • Muxammad mudulood Or (Udugeen Mudulood )

Cabdi shekh wuxuu u kala baxaa[Wax ka bedel | wax ka bedel xogta]

  • waxa ladhashay macalin dhiblaawwe

Cabdi sheekh waxay dagaan gobolada kala ah

Bay,Shabeellaha Hoose,Jubbada Dhexe,Jubbada Hoose,Banaadir iyo Kenya gaar ahaan Wajeer. magalada buula gaduud iyo luglaaw kismaayo beerxaane burrgaabo jilib kutuwaareey kilinka shanaad ee itoobiya dadka acraabiga ah waxeey uyaqanaan shiiqaal cabdi shiiq dadka shiiqaasha ladhaho waa dadkii ku soo dhaweeyey koofurta soomaliya lakiin sinji waa maguuraan qofkii ubahan faah fahin intaas dheer ha ka aqristo bugaagta tariikhda sida buuga sayid barkhash ee uu qoray fah fahin intaasi dheeri ah suldaanka guud ee beesha suldan cali abiikar cismaan iyo ugas macalin nuur ayaad kala xiriiri kartaan sidoo kale waxaa laweydiin karaa beelwenyta mudulood sida beesha abgaal beesha ujeejeen Hilibi moobleen iyo wacweyteen. (ABTIRKA WACDAAN CUSMAAN ) wacdaan waa beel ka mid ah mudulow wana curudka ilmo cusmaan wacdan waxuu u kala baxaa 4 lafow ( malinla wacdaan ) (warqatila wacdaan) ( samakaayo wacdaan) iyo (warqad wacdaan ) waxeyna dagan yahin galinka shanad baay bakol banadir shabelaha hoose iyo juboyinka xuddunta beesha wacdaan waa afgooye oo loo yaqaano afgooye wacdaan waxan lagu xasustaa dagalkii talyaaniga oo ay lafoole ugu baxday lafahii talyaaniga waxaa kalo lagu xasustaa beesha wacdaan cusmaan in ay gogaamineysay dagaalki lagu magac daray aji waa qabyo waxana is dultaagi donaa beesha mudulod laf laf iyo jufa jufaba tariiqdoda waxaa nii soo diyariyay ducaale c/kadir afgooye ducaalebro@gmail.com